Handgeschreven rapportage/proces-verbaal van prijscontroles op de markt en in winkels. Zaterdag 18 november 1944. (Noot: Het document bestaat uit een kleiner bruin vel dat over een groter gelinieerd vel is geplaatst. De tekst van beide delen is hieronder opgenomen.)

[Bruin voorblad]

Zaterdag 18 November 1944.
Joh: v. d. Linde.
geb: 30. 11. 1899 te Amsterdam.
ijsberreider
Reinwardtstraat 105 II
Amsterdam - Oost

Deze persoon verkocht op de markt.
doosjes met zoetstof voor f 1.50 per doosje.
prijs aan het publiek verkocht voor f 0.15 p. stuk.

a. J. Meijdes. Alb. Cuypstraat 209. winkel -
accoord.

Maria Johanna Beukering.
geb: 26 Januari 1918.
Kuipersstraat 60 III
Amsterdam - Zuid.

Zij verkocht appelen voor f 1.75 per Kg.
wij lieten deze aan het publiek verkocht voor
f 0.40 per Kg.

J. Wiertz - Ceintuurbaan 207 - winkel -
accoord.

J. Brouwer. Hemonystraat 54.
winkel - accoord.

S. A. Hesp. Hemonystraat 14.
winkel - accoord.
Z. O. Z.

[Achterliggend wit vel - rechterzijde]

markt Alb. Cuypstraat
winkels in Zuid door

verschillende personen
verwijderd.
Stadhouderskade aangehouden
en langs de huizen groenten
(ook man en vrouw)
andijvie - 24 Kg. wortelen
tegen normale prijs.
aardappelen uit laten
te: nabij van Woustraat
G voor f 0.52.
gecontroleerd.

accoord.
" "
" "
" "
93 " "
23 " "
93 " "
18/11/44

[Onderaan het document - aantekeningen in rood en blauw/zwart]

Gezien 22-11-44
de Haan

Insp.
winkel "accoord" zal wel moeten
betekenen "niets kunnen vaststellen"?
20-11-44 [handtekening]

Juist!! zoo is het !!
[Handtekening] J. J. M. Bekking
adj. ar. hfd. [adjunct archiefhoofd / afdelingshoofd]

--- Dit document is een verslag van handhaving door de Prijsbeheersing of de Economische Controledienst (ECD) in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft acties op 18 november 1944 waarbij gecontroleerd werd op woekerprijzen en zwarte handel.

In het verslag zien we twee concrete overtredingen:
1. Joh. v. d. Linde verkocht doosjes zoetstof voor f 1,50, terwijl de officiële prijs f 0,15 was (een vertienvoudiging).
2. Maria Johanna Beukering verkocht appelen voor f 1,75 per kilo. De controleurs grepen direct in en dwongen haar de appelen voor de vastgestelde prijs van f 0,40 aan het publiek te verkopen.

Daarnaast wordt een lijst met winkeliers genoemd waarbij de prijzen "accoord" (in orde) werden bevonden. Onderaan het document is een interessante ambtelijke discussie te zien over de terminologie: de inspecteur vraagt zich af of "accoord" simpelweg betekent dat er niets illegaals kon worden vastgesteld ("niets kunnen vaststellen"), wat door een superieur (Bekking) met "Juist!! zoo is het !!" wordt bevestigd. De datum van het document, 18 november 1944, plaatst deze gebeurtenissen midden in de Hongerwinter. Na de Spoorwegstaking van september 1944 blokkeerden de Duitse bezetters voedseltransporten naar het westen van Nederland. Er ontstond een nijpend tekort aan brandstof en voedsel, waardoor de prijzen op de zwarte markt explodeerden.

De autoriteiten (zowel de Nederlandse politie als gespecialiseerde controlediensten) probeerden de schaarse goederen betaalbaar te houden voor de gewone burger door streng toe te zien op de officiële distributieprijzen. De Albert Cuypmarkt was destijds, net als nu, een centraal punt voor handel, maar in 1944 was het een plek van schaarste waar controleurs en zwarthandelaren constant met elkaar in botsing kwamen. De genoemde straatnamen in Amsterdam-Zuid en Oost bevestigen dat de controles breed werden uitgevoerd in de woonwijken waar de nood het hoogst was. A. Hesp J. Brouwer J. Meijdes J. Wiertz M. Bekking Politie