Officieel ambtelijk rapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam. 10 november 1944. Dienst van het Marktwezen
Amsterdam

Nº ___

Rapport

Ondergetekenden, Th. de Grebber en K. Verman, beiden ambtenaar van het Marktwezen, rapporteeren U het navolgende:

Op Zaterdag, 10 November 1944, bevonden wij ons in het pakhuis 'Pier B. no. 8', gelegen op de Centrale Markt, alhier. Wij troffen daar 50 zakken gewasschen peen à 20 k.g. De persoon, die zich in dat pakhuis bevond, gaf ons desgevraagd te zijn genaamd:

Ewout van den Vijver
geboren te Katwijk, Z.H., 20 April 1919, van beroep tuinder en wonende te Katwijk, Kerkplein 19. Van den Vijver kon ons geen geldige papieren van deze partij groenten toonen. Hij verklaarde ons: „Deze 50 zakken peen heb ik van een onbekend persoon tegen den prijs van f 2.25 per zak gekocht. Schipper van Voort heeft de partij naar de Centr. Markt vervoerd. Het is mijn bedoeling om de groenten hier te verkoopen. Ik ben in loondienst van A. de Heijer. Deze weet echter niets af van deze transactie. Ik doe dit buiten hem om. Ik ben niet gerechtigd om den groothandel uit te oefenen. Ik ben in het bezit van een geldige toegangskaart, personeel verkooper.”

Wij hebben de partij peen inbeslaggenomen en gedeponeerd in het pakhuis van Jac. Bouwese, Centrale Markt alhier.

De toegangskaart, no. P.V. 7204, gaat bij dit rapport.

Waarvan op ambtseed dit rapport te Amsterdam op 10 November 1944.

De Ambtenaren voornoemd,
[Signatuur: K. Verman]
[Signatuur: Th. de Grebber]

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
Alhier Dit rapport beschrijft de aanhouding van een 25-jarige tuinder uit Katwijk die probeerde 1000 kilogram (50 zakken van 20 kg) gewassen peen te verhandelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De man gaf eerlijk toe dat hij de goederen buiten zijn werkgever (A. de Heijer) om had gekocht van een onbekende voor 2,25 gulden per zak, met het doel deze zelf door te verkopen. Omdat hij niet over de juiste papieren beschikte en niet bevoegd was tot groothandel, is de gehele partij in beslag genomen en opgeslagen in een nabijgelegen pakhuis. Het document dateert van 10 november 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog en aan het begin van de Hongerwinter. In deze periode was er een extreem tekort aan voedsel in de grote steden van West-Nederland. De handel in levensmiddelen was streng gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse autoriteiten om zwarte handel tegen te gaan en de schaarse voorraden via distributiebonnen te verdelen.

De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening. Ambtenaren van het Marktwezen hielden scherp toezicht. De genoemde 50 zakken peen vertegenwoordigden in die tijd een enorme waarde op de zwarte markt, gezien de dreigende hongersnood. Het feit dat de man uit Katwijk kwam, is typerend: veel voedsel werd vanuit de omliggende landbouwgebieden naar de stad gesmokkeld.