Afschrift van een ambtelijk rapport. Behoort bij brief no. 2e/91/12 bH. d.d. 27 November 1944 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Heer Directeur van het Marktwezen.

A f s c h r i f t .

No. 2e/91/12 M. 1944 25/11.

R a p p o r t .
Aan den Heer Directeur van het Marktwezen,
A l h i e r .
============

Ondergeteekenden, J.H. de Grebber en C. Veerman, beide ambtenaren van het Marktwezen, rapporteeren U het navolgende:

Op Zaterdag, 18 November 1944, bevonden wij ons in het pakhuis Pier B. no. 8, gelegen op de Centrale Markt, alhier. Wij troffen daar 50 zakken gewasschen peen à 20 kg. De persoon, die zich in dit pakhuis bevond, gaf ons desgevraagd op te zijn genaamd:

EWOUT VAN DEN VIJVER,

geboren te Katwijk, Z.H., 26 April 1919, van beroep tuinder en wonende te Katwijk, Kerkplein 19. Van de Vijver kon ons geen geldige papieren van deze partij groente toonen. Hij verklaarde ons: "Deze 50 zakken peen heb ik in Katwijk van een onbekend persoon tegen den prijs van f. 2.25 per zak gekocht. Schipper Van Noort heeft de partij naar de Centrale Markt vervoerd. Het is mijn bedoeling om de groenten hier te verkoopen. Ik ben in loondienst van A. den Heyer. Deze weet niets af van deze transactie. Ik doe dit buiten hem om. Ik ben niet gerechtigd om den groothandel uit te oefenen. Ik ben in het bezit van een geldige toegangskaart, personeel verkooper."

Wij hebben de partij peen in beslaggenomen en gedeponeerd in het pakhuis van Jac. Broerse, Centrale Markt, alhier.

De toegangskaart, no. P.V. 7204, gaat bij dit rapport.

Waarvan op ambtseed dit rapport te Amsterdam op 18 November 1944.

De ambtenaren voornoemd,
w.g. C. Veerman
J.H. de Grebber.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het
Marktwezen, Dit document is een proces-verbaal of rapportage van twee marktambtenaren die een illegale partij groente (1000 kg peen) hebben geconfisqueerd op de Centrale Markt in Amsterdam. De verdachte, een 25-jarige tuinder uit Katwijk, bekent de partij zonder de juiste papieren te hebben gekocht en buiten zijn werkgever om te willen verhandelen. Hij geeft expliciet aan dat hij niet bevoegd is tot groothandel. De partij is in beslag genomen en zijn toegangskaart is ingenomen.

Opvallend is de gedetailleerde bekentenis die in het rapport is opgenomen, waarbij de verdachte precies aangeeft wat de inkoopprijs was en hoe het transport (via een schipper) is verlopen. Het document dateert uit november 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de bezetting. Dit was het begin van de Hongerwinter in West-Nederland. Voedselvoorraden waren uiterst schaars en de distributie stond onder streng toezicht van de overheid (het Marktwezen en de Wethouder voor de Levensmiddelen).

Illegale handel (de "zwarte markt") werd streng aangepakt omdat het de officiële distributie ondermijnde. De inbeslagname van 1000 kg wortelen was in die tijd een significante gebeurtenis; dergelijke hoeveelheden voedsel waren essentieel voor de gaarkeukens of de officiële rantsoenering. Het feit dat een tuinder uit Katwijk probeerde zijn eigen waar (of opgekochte waar) direct in Amsterdam te verkopen, getuigt van de wanhopige voedselbehoefte in de stad en de winsten die in het illegale circuit behaald konden worden. J.H. de Grebber (ambtenaar) C. Veerman (ambtenaar) Ewout van den Vijver (betrokkene/overtreder) A. den Heyer (werkgever) Jac. Broerse (pakhuisbeheerder). Gemeente Amsterdam Marktwezen