Ambtsverslag / Rapport. 25 november 1944. De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel in paarse inkt]: Nº 24/91/12 I M. 1944 25/11

R a p p o r t
-----------------

Ingevolge Uw opdracht hebben ondergeteekenden, J.P.N. Boon en C. Veerman zich op 24 November 1944 begeven naar de Prinsengracht, waar zich een schuit met aardappelen zou moeten bevinden. Wy kunnen U het volgende rapporteeren :
Terhoogte van perceel No.472 in de Prinsengracht troffen wy aan het vaartuig "Prins Maurits". Wy hebben ons aan boord gegeven en na ons gelegitimeerd te hebben verklaarde de schipper te zijn genaamd : A.W. Douven, eigenaar van het zeilschip "Prins Maurits". Hy verklaarde sedert Donderdag 16 November ledig in de Prinsengracht te liggen. Hy had voor dien datum een vracht aardappelen gelost te Ouderkerk a.d. Amstel en was naar Amsterdam gekomen om zich opnieuw te laten bevrachten. Hy toonde zijn nieuwe bevrachtingspapieren, gedateerd 24 Nov.1944 en afgegeven door het Bevrachtingscommissariaat Amsterdam (Beursgebouw), Scheepsbevrachter Fa. M. Cazant, Houtmankade 99, alhier.
Uit deze papieren bleek, dat schipper Douven opnieuw een vracht aardappelen moet gaan laden te Midden Beemster voor rekening van de Gemeente Hillegom.
Wy hebben het schip doorzocht, echter ledig bevonden, met uitzondering van een kleine hoeveelheid aardappelen voor eigen gebruik.
Voorts verklaarde schipper Douven nog, dat hy wegens den hoogen waterstand verplicht was te blyven liggen omdat zijn schip niet onder de brug door kan.

Amsterdam 25 November 1944
De ambtenaren voornoemd,

[Handtekening: J.P.N. Boon] [Handtekening: C. Veerman]

Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.

[Handgeschreven in rode inkt]:
/ Gaat dit niet via Tebena
Inf door Tebena (Bouman)
27-11-44
[Paraaf] * Toezicht op voedsel: Het document toont de strikte controle op de distributie en het transport van voedsel (in dit geval aardappelen) tijdens de bezetting. Zelfs op basis van een vermoeden ("zou moeten bevinden") werd een schip direct doorzocht door ambtenaren van het Marktwezen.
* Resultaat van de inspectie: De inspectie leverde niets op; het schip was nagenoeg leeg ("ledig"). De schipper beschikte over de juiste papieren voor een volgende legale vracht voor de gemeente Hillegom.
* Operationele details: Interessant is de vermelding van de hoge waterstand, wat in november 1944 de scheepvaart in de Amsterdamse grachten belemmerde (het schip kon niet onder de brug door).
* Bureaucratische aantekening: De rode kanttekening vraagt zich af of deze zaak niet via "Tebena" (Technisch Bureau voor de Nederlandse Akkerbouw) had moeten lopen, een instantie die tijdens de oorlog toezag op de aardappelvoorziening. Dit rapport is geschreven in november 1944, midden in de Hongerwinter. In het bezette westen van Nederland was er een catastrofaal tekort aan voedsel en brandstof. De controle op aardappelen was van vitaal belang voor de voedselvoorziening van gemeenten. Omdat er veel zwarte handel plaatsvond, werden schepen nauwlettend in de gaten gehouden.

De Prinsengracht 472, waar het schip lag, bevindt zich nabij de Leidsestraat. De genoemde firma M. Cazant was een bekende scheepsbevrachter in die tijd. De logistieke keten (laden in de Beemster voor Hillegom) laat zien hoe de voedselvoorziening tussen het platteland en de randstedelijke gemeenten werd georganiseerd onder toezicht van officiële instanties zoals het Bevrachtingscommissariaat.