Samenvattend rapport.                                                                              vD/SV.

Op Zaterdag 18 November 1944 vanaf ± 8 uur heeft in op-
dracht van den Directeur onder mijn leiding op de Centrale Markt een
onderzoek plaatsgevonden naar de gedragingen van schipper Van Noort,
die met den stoomboot "Voorne Putten" bloemen aanvoerde op de Centrale
Markt. Het gerucht ging, dat met dit schip sedert weken 3 x per week
zwarte handel (groenten) op de Centrale Markt uit Rijnsburg werd ge-
bracht.

De klerk G.G. de Vries was met de controleurs Dijkema, De
Grebber, Veerman en Van Burg met het onderzoek belast.

Aangezien de stoomboot des nachts op de Centrale Markt
was gearriveerd was de lading bij onze aankomst reeds gelost en wa-
schijnlijk ondergebracht in de pakhuizen, welke zijn gehuurd door
in Rijnsburg gevestigde grossiers.

Ik heb daarop schipper Van Noort aangezegd, dat hij met
zijn schip de Centrale Markt niet dan met toestemming van den Directeur
Marktwezen mocht verlaten.

Hierop is een onderzoek in bovenbedoelde pakhuizen inge-
steld. (Zie bijgaande rapporten). Het resultaat luidt:

Pakhuis A 12: huurder O.C. van Belle, [XXXXXXXX], en C.Rustenburg,Rijnsburg
                  Aangetroffen: G.de Mooy, geboren 29 Maart 1920 wonende
                  Rijnsburg toegangskaart C.M. personeel van Van Belle.
                  In beslag genomen: 53 zak peen
                                                5 krat prei
                                              10 " soepgroenten
                                              54 " andijvie
                  Van Belle was niet aanwezig en wist volgens de Mooy ook niet
                  van de zaak af.
                  Vraag: Hoe kan de Mooy in pakhuis Van Belle komen en al-
                  daar zwarte handel doen?

Pakhuis A 10: huurder Gebr.Valk, [XXXXXXXX], en J.Smit, Rijnsburg
                  Aangetroffen: Gerrit van Klaveren, geboren 16 October 1927
                  Joh. v.d. Spijk, geboren 1 October 1907
                  Adr. den Heyer, geboren 6 September 1928 allen wonende te
                  Rijnsburg. Toegangskaarten Centrale Markt: Van Klaveren,
                  personeel van grossier G.van Klaveren, J.v.d.Spijk,
                  personeel van grossier K.v.d.Spijk, Adr. den Heyer,
                  personeel van grossier A.den Heyer Sr.
                  Deze grossier zijn gevestigd op de Centrale Markt:
                          G. van Klaveren
                          K.v.d.Spijk
                          A. Den Heyer Sr.
                  In beslag genomen van:
                  Van Klaveren 50 kisten andijvie
                  A.den Heyer Aan 76 kisten andijvie
                                        44 "     "
                                        32 "     waspeen
                                        16 "     prei
                  J.v.d.Spijk       24 "     waspeen
                                        15 "     andijvie
                                          3 "     radijs
                                        10 "     selderij
                  De huurders: Gebr.v.d.Valk waren niet aanwezig.
                  Vraag: Hoe konden bovenvermelde personen in pakhuis A 10 komen?

Pakhuis B 8: huurder A.den Heyer, Rijnsburg.
                  Aangetroffen E.v.d.Vijver, geboren 26 April 1919.
                  Toegangskaart Centrale Markt personeel verkooper A.den Heyer
                  In beslag genomen: 50 zak waspeen.
                  Den Heyer was niet aanwezig en wist volgens v.d.Vijver niets
                  van de zaak af.
                  Vraag: Hoe kwam v.d.Vijver in het pakhuis?

--- Dit document is een verslag van een opsporingsactie op de Centrale Markt op 18 november 1944. De actie was gericht op het onderscheppen van illegale handel in groenten ("zwarte handel"). Schipper Van Noort wordt ervan verdacht groenten uit Rijnsburg onder de dekmantel van bloementransport de markt op te smokkelen.

Tijdens de inval in verschillende pakhuizen (A 12, A 10 en B 8) werden aanzienlijke hoeveelheden groenten (zoals peen, prei, andijvie en selderij) aangetroffen en in beslag genomen. Opmerkelijk is dat de officiële huurders van de pakhuizen vaak afwezig waren, terwijl personeel van grossiers uit Rijnsburg wel aanwezig was. De rapporteur stelt kritische vragen over hoe deze personen toegang hadden tot de pakhuizen en wie er werkelijk verantwoordelijk was voor de illegale handel.

--- De datum van dit document, november 1944, plaatst de gebeurtenissen midden in de Hongerwinter tijdens de Tweede Wereldoorlog in West-Nederland. Door een Duitse blokkade en de spoorwegstaking was de voedselvoorziening in steden volledig ingestort.

• Zwarte Handel: Omdat het officiële rantsoen via de distributiekaarten bij lange na niet genoeg was om te overleven, tierde de zwarte handel welig. Groenten uit tuinbouwgebieden zoals Rijnsburg waren uiterst schaars en kostbaar.
• Controles: Ondanks de enorme schaarste bleven de autoriteiten (de Crisis Controle Dienst en de politie) jagen op illegale handel, deels om de schaarse goederen zelf te beheren en deels om woekerprijzen tegen te gaan.
• Transport: De stoomboot "Voorne Putten" werd blijkbaar gebruikt als dekmantel. Bloemkwekers mochten vaak nog wel transporteren, terwijl voedseltransporten strenger gereguleerd waren. Dit rapport toont de spanning aan tussen de noodzaak om te overleven en de strenge bureaucratische controle van de bezettingsjaren. A. Den G. van Klaveren G.G. de Vries O.C. van Belle Marktwezen Politie WA