Dagelijks rapport/dienstverslag van een controleur. 27 november 1944 tot en met 30 november 1944 (afgetekend op 2 december 1944). Tredr.
G.C.i.
contr: Lak..

Bijz Rapport behorende bij rapport van

27.-11. '44. Dienst moeten doen aan Amstelveld.
28.-11.-'44. Des morgens van 9.-10. aan H.K: daarna naar de markt Alb. Cuypstraat. Aldaar enige menschen van de markt verwijderd die trachtte om aldaar sigaretten papier - shag of stroopballen te verkoopen. Des namiddags geëindigd om 14.30 uur aangezien zijn dochter was bevallen.
29.-11.-44. Alb. Cuypstraat en omgeving: Tevens gecontroleerd E Helmers uit Coppelstokstr: 51 III. Deze heeft groentenwijk in Zuid, en was accoord.
B. Overdijk st:pl:houder van Alb. Cuypstr: gecontroleerd in zijn loods aan de Govert-Flinckstr: accoord.
W. Ijmker Rustenburgerstr. 361. wijk Zuid accoord.
Pakjes bliek uit laten verkoopen door Johanna Margaretha v. Essen. Hardenbroekstraat 21 I. Deze verklaarde de bliek gekocht te hebben tegen f 10.- per kg. van een koopman genaamd Munk aan de Tuinstraat. Deze verklaring heb ik medegedeeld aan Insp: de Haer die ons opdroeg deze zaak te onderzoeken.
30-11-44. Aangevangen om 10.30 uur wegens begraven van mijn zuster. Daarna met contr: Lak naar de Tuinstraat voor onderzoek hierboven vermeld.
Wij hebben de zaken van Vader en Zoon de Munk onderzocht en aldaar niets verdachts aangetroffen.
Daarna naar H.K. voor het schrijven van dit rapport om vervolgens weer naar Zuid te gaan. Zie verder rapport contr: Lak.

Linksonder (stempel/paraaf):
Gezien
2-12-44
deHaer

Rechtsonder:
Contr:
[Handtekening]
30/11/44 Dit document is een ambtelijk verslag van een controleur, waarschijnlijk werkzaam voor de Crisis Controle Dienst (CCD) of een vergelijkbare gemeentelijke instantie in Amsterdam. De hoofdtaken van deze functionarissen waren het handhaven van de distributiewetten, het controleren van prijzen en het tegengaan van zwarte handel.

De tekst biedt een inkijkje in de dagelijkse praktijk van handhaving tijdens de bezetting:
* Handel in schaarstegoederen: Er wordt opgetreden tegen de illegale verkoop van sigarettenpapier, shag en snoepgoed ("stroopballen") op de Albert Cuypmarkt.
* Prijsbeheersing: Een specifiek onderzoek naar de verkoop van "bliek" (kleine vis) door een vrouw genaamd Johanna v. Essen. De prijs van 10 gulden per kilo was in die tijd extreem hoog (een uiting van inflatie en schaarste) en leidde tot een onderzoek naar de leverancier, de firma "De Munk" in de Tuinstraat.
* Persoonlijke omstandigheden: Opvallend is dat de controleur persoonlijke redenen opvoert voor zijn werktijden, zoals de bevalling van zijn dochter en de begrafenis van zijn zuster, wat de menselijke kant van de ambtenarij in oorlogstijd belicht. Het rapport is geschreven in november 1944, de beginperiode van de beruchte Hongerwinter. In het bezette westen van Nederland was er een nijpend tekort aan alles: voedsel, brandstof en genotsmiddelen.

• Locaties: De focus ligt op de Amsterdamse buurt 'De Pijp' (Albert Cuypstraat, Rustenburgerstraat) en de Jordaan (Tuinstraat). Dit waren plekken waar de zwarte handel welig tierde vanwege de daar aanwezige markten en kleine bedrijfjes.
• Economische situatie: De genoemde prijs voor bliek (f 10,-) illustreert de enorme prijsstijgingen op de zwarte markt. Ter vergelijking: voor de oorlog kostte een kilo vis slechts een fractie hiervan.
• H.K.: Dit staat voor Hoofdkwartier, de centrale post waar de controleurs hun instructies ontvingen en hun rapporten uitwerkten.
• Handhaving: Ondanks de chaos van de oorlog en de naderende bevrijding bleef het ambtelijk apparaat tot op zekere hoogte functioneren, waarbij geprobeerd werd de woekerprijzen en illegale handel binnen de perken te houden. Controleur [G.J.M. Bekkers?] (ondertekenaar) Inspecteur de Haer Controleur Lak Johanna Margaretha v. Essen Vader en Zoon de Munk.