Officieel getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen. 28 november 1944 (rapportdatum), met latere aantekeningen tot 14 december 1944. [Header]
No. 2c/91/24 M. 1944 7/12 SV.
R A P P O R T.
================

[Hoofdtekst - getypt]
Op 28 November 1944, begaf ik mij, C.G.de Vries, ambtenaar bij het Marktwezen, in opdracht van den Heer Directeur van het Marktwezen naar het vaarwater nabij de Schollenbrug, alwaar zich een schuit met appelen zou bevinden. Ik was vergezeld van de ambtenaren Dijkema en Enegelen. In opdracht van den Wethouder voor de Levensmiddelen Dr. Strak, voegde zich bij mij de heer Nadels, gekleed in de uniform van de Germaansche SS. Tegenover perceel Schollenbrugstraat 13 troffen wij aan twee schuiten, inhoudende ledige groente- of fruitkisten.

Andreas Valkenburg, geboren 13 Mei 1899 te Vreeswijk, domicilie aldaar Dorpsstraat 7, schipper van de "Anna"-Vreeswijk 58 ton verklaarde appelen aangevoerd te hebben voor de fa. S. Ooms en deze appelen gelost te hebben in perceel Schollenbrugstraat 13. Eenzelfde verklaring gaf Wilhelmus Valkenburg, geboren 2 Augustus 1921 te Vreeswijk, domicilie Frederiksoord 32, Vreeswijk, schipper van de "Jonge Jan", Vreeswijk, 49 ton.

Beide hadden geen vaarbewijzen. Hr. Nadels heeft daarop beide schuiten ten behoeve van de Duitsche Weermacht in beslag genomen en den schippers aangezegd zich ter beschikking te houden.

In perceel Schollenbrugstraat 13 troffen wij aan de heeren:
1. Willem Frederik Molenkamp, geboren 23 Mei 1914, adres Zuider Amstellaan 197 huis, van beroep inkooper groente en fruit.
2. Willem Bruyn, geboren 23 September 1913, adres Willem de Zwijgerlaan 211 huis, van beroep handelaar in groente en fruit.
3. Hendrik Nab, geboren 30 Juni 1911, beroep volgens persoonsbewijs boekhouder fruitveiling, adres Croeselaan 389, Utrecht.
4. Simons Ooms, geboren 17 December 1916, adres Nassaukade 72 I, van beroep groente grossier. Genoemde personen verklaarden, dat uit de reeds vermelde schuiten appelen waren gelost in perceel Schollenbrugstraat 13, gekocht voor gemeene rekening van genoemde personen van de Vereeniging Groente en vruchtenveiling "Utrecht en Omstreken", waarvan de nota's aanwezig waren voor totaal ± 5000kg.

De heer S.Ooms als leider van de combinatie aan te merken verklaarde verder, dat hij recht had van rechtstreeks om buiten de "Groco" om, van telers of veilingen fruit te koopen en toonde bewijzen waaruit bleek, dat hem hiervoor inderdaad dispensatie was verleend echter voor opslag in Blauwhoederveem-Vriezeveem en voor opslag in een perceel in de Willem de Zwijgerlaan. Verder verklaarde S.Ooms, dat hij ± 3 weken geleden telefonische toestemming had gekregen voor opslag in Schollenbrugstraat 13 van den heer Hartman van de Bedrijfschap Groente en Fruit, Den Haag en direct schriftelijk om bevestiging van dit telefoongesprek heeft gevraagd, waarop tot op heden geen bericht was binnengekomen. Afschrift van zijn brief van den heer Hartman kon S.Ooms mij niet toonen.

Door mij is voorloopig beslag aangezegd, waarna ik in opdracht van den heer Directeur van het Marktwezen, deze inbeslagname en verdere afwikkeling heb overgedragen aan den heer Geuzinge van de Prijsbeheersching.

w.g. C.G.de Vries.

[Handgeschreven kanttekeningen - linker marge]
Insp. Controle was belast op perceel Schollenbrugstr. 13.
8-12-44
partij van beschikb. gestelde appelen.
hosp. v. v. m.
disp. appelen
...
14-12-44

[Handgeschreven voetnoot]
Mededeeling M. van Wijck
Opsporingsambt. Econ. Contr. Dienst.
Zaak onderzocht bij Bedr. Sch. G. en F. Het is inderdaad
juist dat Ooms van deze Bedr.schap vergunning heeft
om in Schollenbrugstraat dispensatie appelen op te slaan.
[Paraaf]

--- * Historische context: Het document dateert uit november 1944, de periode van de Hongerwinter in bezet Nederland. Voedseldistributie en -opslag stonden onder extreem streng toezicht.
* Aanwezigheid SS: Opvallend is de vermelding van de heer Nadels, die in het uniform van de Germaansche SS de inspectie vergezelt. Dit illustreert de verregaande invloed van collaborerende instanties op de dagelijkse gang van zaken bij gemeentelijke diensten zoals het Marktwezen.
* Confiscatie: De boten worden direct in beslag genomen voor de Duitsche Weermacht, officieel omdat de schippers geen vaarbewijzen hadden. Dit was een veelvoorkomende methode om transportmiddelen te vorderen.
* Economische overtreding: De kern van het onderzoek draait om de vraag of de 5000 kg appelen legaal waren ingekocht buiten de centrale "Groco" (Groothandels-Commissie) om. Simon Ooms voert aan dat hij een 'dispensatie' (vrijstelling) heeft.
* Resultaat: Uit de handgeschreven toevoeging onderaan blijkt dat de verklaring van Ooms klopte. Na verificatie bij het Bedrijfschap Groente en Fruit werd bevestigd dat hij inderdaad toestemming had voor de opslag aan de Schollenbrugstraat.

--- Dit rapport biedt een inkijkje in de bureaucratische controle op de schaarse voedselvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste oorlogsmaand. De Schollenbrug (over de Amstel) was een strategisch punt voor de aanvoer van goederen per schip. De gedetailleerde persoonsgegevens (inclusief geboortedata en adressen) zijn kenmerkend voor de nauwgezetheid van de administratie in die tijd. Het document laat ook zien hoe verschillende instanties (Marktwezen, SS, Prijsbeheersing en de Economische Controledienst) langs en met elkaar werkten in de uitvoering van economische wetgeving onder bezetting.