Officieel dienstrapport (proces-verbaal van bevindingen). DIENST VAN HET MARKTWEZEN
A M S T E R D A M (onderstreept)

No 2$^c$ / 91 / 37 (handgeschreven) M. 1944 (paars stempel) 21 / 12 (handgeschreven in rood)
-- R A P P O R T -- (onderstreept met streepjes)

Ondergeteekenden, J. H. de Grebber en S. Wijkema, beiden Ambtenaar bij het Marktwezen, rapporteeren U het volgende;

Op Vrijdag, 8 December 1944, bevonden wij ons ter contrôle op de Weesperzijde, ter hoogte van SCHOLLENBRUG" alhier. Aldaar hielden wij een persoon staande, die op een voertuig 8 zakken appelen vervoerde. De man, die ons desgevraagd opgaf te zijn genaamd: HENDRIK MOEN, geboren 28 Maart 1906 van beroep schillen ophaler en wonende te Weesperkarspel, Swetskade verklaarde ons het volgende.; "Ik heb deze appelen in Weesperkarspel gekocht en ben van plan ze in Amsterdam weder te verkoopen. De prijs die ik betaald heb bedraagt F. 2,30 per k.g."

Wij hebben de appelen, ongeveer 240 k.g. in de Albert Cuypstraat tegen den vastgestelden prijs aan het publiek doen uitverkoopen. (52 cent per k.g.)

Waarvan dit rapport te Amsterdam op 12 (rood onderstreept) December 1944.

Aan
Den Heer Inspecteur van het Marktwezen
A L H I E R (onderstreept)

De Ambtenaren voornoemd,
[Handtekening J.H. de Grebber]
[Handtekening S. Wijkema] * De overtreding: Hendrik Moen, een schillenboer uit Weesperkarspel, werd aangehouden terwijl hij 240 kilo appelen vervoerde. Hij gaf toe deze te willen doorverkopen in de stad.
* Prijsverschil: De economische ernst van de zaak blijkt uit de prijzen: Moen kocht de appelen voor fl. 2,30 per kilo (een zwarte marktprijs), terwijl de officieel vastgestelde prijs door de overheid slechts fl. 0,52 per kilo bedroeg. Hij betaalde dus ruim vier keer de legale prijs.
* Sanctie: In plaats van de appelen simpelweg in beslag te nemen voor eigen gebruik of vernietiging, koos de Dienst van het Marktwezen voor een "uitverkoop" op de Albert Cuypstraat tegen de legale prijs (52 cent). Dit diende als directe voedselvoorziening voor het publiek en als correctie op de woekerprijzen. Dit document stamt uit december 1944, het dieptepunt van de Hongerwinter in het bezette West-Nederland. Amsterdam kampte met extreme voedseltekorten. De "Dienst van het Marktwezen" was in deze periode belast met de strijd tegen de zwarte handel en het handhaven van de distributieregels en maximumprijzen.

De locatie van de aanhouding, de Schollenbrug aan de Weesperzijde, was een strategisch punt: het was een van de belangrijkste toegangsroutes voor "eigen vervoer" (handkarren, bakfietsen) vanuit de agrarische gebieden (zoals Weesperkarspel) naar de stad Amsterdam. Ambtenaren hielden hier scherpe controles op smokkel en prijsopdrijving. De directe verkoop van de geconfisqueerde goederen op de Albert Cuypmarkt was een gebruikelijke methode om de schaarste onder de Amsterdamse bevolking enigszins te verlichten. H. de Grebber J.H. de Grebber S. Wijkema Marktwezen