Proces-verbaal van de Dienst van het Marktwezen te Amsterdam. Dienst van het Marktwezen
te Amsterdam.

No.
Onderwerp:
Overtreding van art.3, lid 1
van het Tuinbouwafzetbesluit
van 12 Juni 1943 no.18114.

gepleegd door:
Jacob van Delft, geboren
12 Juli 1901, van beroep
tuindersknecht en wonende
te Rijnsburg, Koestraat 4.

PROCES-VERBAAL.

Op Zaterdag, den achttienden November 1900 vier en veertig, omstreeks 8.30 uur, bevond ik mij, Cornelis Veerman, ambtenaar van het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, mij in vermelde kwaliteit ter contrôle op de Centrale Markt, alhier. In het pakhuis Hal 14 trof ik 20 zakken en 1 kist met knolselderij aan. Het gewicht van deze zakken en kist knolselderij was niet direct nauwkeurig vast te stellen. Het is mij bekend, dat dit pakhuis verhuurd is aan den grossier in groente en fruit Pieter van Vliet, geboren 18-3-1907 en wonende te Amsterdam, Admiralengracht 146. In genoemd pakhuis bevond zich een persoon, die mij desgevraagd verklaarde eigenaar van deze warmoezerijgewassen te zijn. Hij kon mij van deze groente geen geldige papieren toonen en bovendien was deze groente niet aangegeven bij het Plaatselijk Verdeelingskantoor Amsterdam. Hij gaf mij desgevraagd op te zijn genaamd:

JACOB VAN DELFT,

geboren te Rijnsburg, 12 Juli 1901, Nederlander sedert geboorte, van beroep tuindersknecht en wonende te Rijnsburg, Koestraat 4, en verklaarde mij:
"Deze knolselderij is een product van mijn eigen tuin. Deze tuin is
"groot ca.10 roe en is gelegen nabij mijn huis te Rijnsburg. Ik heb
"geen teeltvergunning voor de teelt van warmoezerijgewassen. Ik heb
"deze 20 zakken en 1 kist knolselderij door schipper van Noort van
"Rijnsburg naar de Centrale Markt laten vervoeren en heb hiervoor 50
"cent vracht per collo betaald. Ik ben in loondienst bij den grossier
"in groente en fruit Pieter van Vliet. Van Vliet weet echter niet, dat
"ik dit doe. Ik heb dit geheel buiten hem om gedaan. Ik ben niet ge-
"rechtigd den groothandel in warmoezerijgewassen uit te oefenen. Ik was
"van plan deze knolselderij aan kleinhandelaren hier op de markt te
"verkoopen.".

Verdachte is met zijn overtreding in kennis gesteld en proces-verbaal aangezegd.
Naamsopgave en verdere gegevens zijn conform persoonsbewijs.
De 20 zakken en 1 kist knolselderij, wegende totaal 450 Kg.netto heb ik inbeslaggenomen en gedeponeerd bij den Gemeentelijken Gevolmachtigde voor Grossierszaken in Groente en Fruit, Jac.Broerse, gevestigd op de Centrale Markt te Amsterdam. De netto-opbrengst van de knolselderij ten bedrage van f. 22,50 [doorgehaald met x-jes] is door mij per bank [doorgehaald met x-jes] overgemaakt aan den Provincialen Voedselcommissaris voor Noord-Holland, Kerkplein 13 te Alkmaar.

En heb hiervan op ambtseed dit proces-verbaal opgemaakt en geteekend, te Amsterdam, den twintigsten November 1900 vier en veertig.

De Ambtenaar bij het Marktwezen voornoemd,

[Handtekening: Veerman]
(C.Veerman). Dit proces-verbaal documenteert een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte, Jacob van Delft, wordt betrapt op het illegaal verhandelen van 450 kg knolselderij op de Centrale Markt in Amsterdam.

De kernpunten van de overtreding zijn:
1. Ongeoorloofde teelt: De verdachte had geen teeltvergunning voor de groenten die hij in zijn eigen tuin had verbouwd.
2. Omzeilen van distributiekanalen: Hij had de goederen niet aangegeven bij het Plaatselijk Verdeelingskantoor, wat verplicht was om de voedselvoorziening te reguleren.
3. Illegale handel: Als tuindersknecht was hij niet bevoegd om groothandel te drijven. Hij probeerde de knolselderij buiten zijn werkgever om direct aan handelaren te verkopen.

Opvallend is de administratieve afhandeling waarbij de opbrengst van de in beslag genomen goederen wordt overgemaakt aan de Provincialen Voedselcommissaris. Het document dateert van november 1944, midden in de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. In deze periode was er een extreem tekort aan voedsel en brandstof. De Duitse bezetter en de Nederlandse autoriteiten onder hun toezicht hanteerden een streng distributiesysteem om de schaarse middelen te controleren.

Handel buiten dit systeem om (zwarte of grijze markt) werd streng gestraft, hoewel het voor velen een noodzakelijke manier was om aan extra voedsel te komen of wat extra geld te verdienen. De "Dienst van het Marktwezen" speelde een cruciale rol in de handhaving van deze regels op de centrale markten. Het feit dat er 450 kg knolselderij in beslag werd genomen, was in die tijd een aanzienlijke hoeveelheid voedsel die anders aan de officiële rantsoenering zou zijn onttrokken.