Ambtelijk rapport / Inspectieverslag. [Linksboven stempel:] No 26/91/43
[Centraal stempel:] [T. 1944]
[Rechtsboven:] Raport n.v. Dir.

Overeenkomstig Uw opdracht heb ik bij de navolgende beurtdiensten steekproeven genomen:

Gebr: v Voor Purmerend. A’dam To Singel 20.
P. v. d. Cort Uithoorn. A’dam To Singel 3.
J. R. Put Baarn. A’dam To Singel 7.
Gebr: Duiker Beverwijk A’dam Kort. Singel.
Rondfries Huiger r de Ruijterkade.
Alkmaar Lachet de Ruijterkade.
Oude Lemmerboot de Ruijterkade.
Dokkummerboot de Ruijterkade.
Texelsche beurtman Prin. H. kade.
W. Oud Oudkarspel. A’dam Prin. H kade n 15

Zoover ik kon vaststellen nemen al deze beurtschippers flinke partijen levensmiddelen mee. In de hoofdzaak aardappelen, groenten en soms granen. Van elke colli is een behoorlijk beurt-vaart adres. Veelal is het door familië aan elkaar gebracht. Honderden menschen dringen zich bij zoo’n beurtschipper om stof voor kleederen af te halen. Weer anderen geven niets meer af en bezorgen nog thuis. De partijen loopen erg uit een. De Texelsche beurtman verscheept met 7 á 8 dekschuiten met particuliere colli’s levensmiddelen voor zij vertrekken naar de hulpmarkt voor aardappelen. Ook gebeurt het wel dat de levensmiddelen door particulieren die het hier of daar in N. Holland opgecharreld hebben ter verzending aan boord brengen gedeeltelijk om zoo weinig mogelijk last — [einde pagina] * Taal en spelling: Het document is geschreven in de vooroorlogse spelling (zoals "zoover", "menschen", "kleederen").
* Inhoud: De rapporteur doet verslag van toezicht op diverse beurtdiensten (vaste scheepvaartverbindingen) in Amsterdam. Hij stelt vast dat er op grote schaal levensmiddelen worden vervoerd door particulieren. Er is sprake van ruilhandel ("stof voor kleederen") en het "opcharrelen" van voedsel op het Noord-Hollandse platteland.
* Terminologie:
* Colli: Pakketten of vrachtstukken.
* Beurtschipper: Een schipper die volgens een vaste dienstregeling vaart.
* Dekschuiten: Platte open vaartuigen voor goederenvervoer in de grachten en havens.
* Opgecharreld: Een typische term uit de oorlogsjaren voor het met moeite bemachtigen of bijeenschrapen van goederen. Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (1943-1944). In deze periode nam de voedselschaarste in de grote steden in het westen van Nederland toe. Terwijl het officiële distributiesysteem steeds minder leverde, ontstond er een levendige informele stroom van goederen van het platteland naar de stad.

Beurtschippers speelden hierin een cruciale rol. De autoriteiten (zoals de Crisis Controle Dienst of de economische opsporingsdiensten) probeerden grip te krijgen op deze transporten om de zwarte markt te bestrijden of om de voedselvoorziening centraal te beheersen. De melding over mensen die stoffen (textiel) meebrengen om te ruilen voor voedsel is typerend voor de ruileconomie die in die tijd ontstond. Het document illustreert de aanloop naar de beruchte Hongerwinter van 1944-1945.