Archief 745
Inventaris 745-421
Pagina 394
Dossier 2A
Jaar 1944
Stadsarchief

Getypte prijslijst / officiële verordening.

Origineel

Getypte prijslijst / officiële verordening. No.5/2/9M.

Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten
groenten, fruit en aardappelen in de maand S e p t e m b e r 1944.


Artikel Eenheid Kwaliteit Winkelprijs
Hoogste laagste


Andijvie K.G. 1 11 11
" " 2 10 10
Gekookte bieten " 1 17 17
" " 2 15 15
Rauwe bieten " 1 10 10
" " 2 9 9
Snijboonen " 1 32 32
" " 2 19 19
Spercieboonen " 1 32 32
" " 2 27 27
Komkommers stuk 1 22 22
" " 2 19 19
Bloemkool " 1 25 25
" " 2 21 21
Roode kool " 1 10 10
" " 2 10 10
Savoye kool " 1 10 10
" " 2 10 10
Witte kool " 1 9 9
" " 2 9 9
Kropsla krop 1 7 6
" " 2 6 5
Peterselie bos 1 7 7
" " 2 7 7
Postelein K.G. 1 24 24
" " 2 24 24
Prei bos 1 18 18
" " 2 15 7
Raapstelen " 1 3 3
" " 2 1 1/2 1 1/2
Rabarber " 1 14 14
" " 2 13 13
Radijs " 1 7 7
" " 2 6 6
Selderie " 1 6 6
" " 2 6 6
Spinazie K.G. 1 18 18
" " 2 17 17 * Vaste prijzen: Het meest opvallende aan deze lijst is dat bij het overgrote deel van de producten de "hoogste" en "laagste" winkelprijs identiek zijn. Dit duidt op een zeer strikt regime van vastgestelde prijzen vanuit de overheid (Prijsbeheersing) in plaats van een vrije marktwerking. Alleen bij Kropsla en Prei (kwaliteit 2) is er een marge zichtbaar.
* Prijseenheden: De prijzen zijn vermeld in centen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen diverse eenheden: per kilogram (K.G.), per stuk, per krop of per bos.
* Kwaliteitsverschil: Er is een consequent onderscheid tussen 'Kwaliteit 1' en 'Kwaliteit 2'. Het prijsverschil is bij de meeste producten beperkt tot 1 à 2 cent, behalve bij Snijboonen, waar Kwaliteit 2 fors goedkoper is (19 vs 32 cent).
* Kostbare producten: Snijbonen en sperziebonen (32 cent/kg) en bloemkool (25 cent/stuk) behoren tot de duurste groenten op de lijst. Raapstelen zijn met 1,5 tot 3 cent per bos het goedkoopst. * Oorlogstijd: September 1944 was een kritieke maand in de Nederlandse geschiedenis. Terwijl het zuiden van het land werd bevrijd (Operatie Market Garden), bleef de rest van Nederland bezet en begon de periode die zou leiden tot de Hongerwinter.
* Schaarsche en Distributie: Door de oorlog was er een enorm tekort aan voedsel. De officiële prijzen op deze lijst werden gehanteerd voor producten die 'op de bon' (via het distributiesysteem) verkrijgbaar waren.
* Zwarte Markt: Hoewel de lijst suggereert dat groenten nog relatief betaalbaar waren, waren deze producten in de praktijk vaak niet of nauwelijks meer verkrijgbaar in de winkels. De prijzen op de zwarte markt lagen in deze periode vele malen hoger dan de hier genoemde officiële bedragen.
* Bureaucratie: Het document illustreert de verwoede pogingen van de bureaucratie (zowel de Nederlandse ambtenarij als de bezetter) om de economie en de inflatie onder controle te houden, zelfs terwijl het front de landsgrenzen al was gepasseerd.

Samenvatting

  • Vaste prijzen: Het meest opvallende aan deze lijst is dat bij het overgrote deel van de producten de "hoogste" en "laagste" winkelprijs identiek zijn. Dit duidt op een zeer strikt regime van vastgestelde prijzen vanuit de overheid (Prijsbeheersing) in plaats van een vrije marktwerking. Alleen bij Kropsla en Prei (kwaliteit 2) is er een marge zichtbaar.
  • Prijseenheden: De prijzen zijn vermeld in centen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen diverse eenheden: per kilogram (K.G.), per stuk, per krop of per bos.
  • Kwaliteitsverschil: Er is een consequent onderscheid tussen 'Kwaliteit 1' en 'Kwaliteit 2'. Het prijsverschil is bij de meeste producten beperkt tot 1 à 2 cent, behalve bij Snijboonen, waar Kwaliteit 2 fors goedkoper is (19 vs 32 cent).
  • Kostbare producten: Snijbonen en sperziebonen (32 cent/kg) en bloemkool (25 cent/stuk) behoren tot de duurste groenten op de lijst. Raapstelen zijn met 1,5 tot 3 cent per bos het goedkoopst.

Historische Context

  • Oorlogstijd: September 1944 was een kritieke maand in de Nederlandse geschiedenis. Terwijl het zuiden van het land werd bevrijd (Operatie Market Garden), bleef de rest van Nederland bezet en begon de periode die zou leiden tot de Hongerwinter.
  • Schaarsche en Distributie: Door de oorlog was er een enorm tekort aan voedsel. De officiële prijzen op deze lijst werden gehanteerd voor producten die 'op de bon' (via het distributiesysteem) verkrijgbaar waren.
  • Zwarte Markt: Hoewel de lijst suggereert dat groenten nog relatief betaalbaar waren, waren deze producten in de praktijk vaak niet of nauwelijks meer verkrijgbaar in de winkels. De prijzen op de zwarte markt lagen in deze periode vele malen hoger dan de hier genoemde officiële bedragen.
  • Bureaucratie: Het document illustreert de verwoede pogingen van de bureaucratie (zowel de Nederlandse ambtenarij als de bezetter) om de economie en de inflatie onder controle te houden, zelfs terwijl het front de landsgrenzen al was gepasseerd.

Kooplieden in dit dossier 84

Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aal en paling Waterlooplein 39174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 352.317
Aantal auto's (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein [h:] 198.575.000
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
A.Z. 10 "
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein " 550.-
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (roode & witte) Waterlooplein -
Bessen (roode, witte) Waterlooplein -
Bieten (gekookt) Waterlooplein -
Bieten (rauw) Waterlooplein 19.800
H. Bokking Waterlooplein 267½
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 5,–
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 1.175,50
Boonen Waterlooplein 103.300
Div. soorten zee- en zoetwatervisch Waterlooplein 99152
Alle 84 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6