Archiefdocument
Origineel
October 1944. 5/2/10
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten
groenten, fruit en aardappelen in de maand O c t o b e r 1944.
============================================================
| Artikel | éénheid | kwaliteit | winkelprijs | |
|---|---|---|---|---|
| hoogste | laagste | |||
| ---------------- | ------- | --------- | ------- | ------- |
| Andijvie | kg | 1 | 11 | 11 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Gekookte bieten | " | 1 | 17 | 17 |
| " | " | 2 | 15 | 15 |
| Rauwe bieten | " | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 9 | 9 |
| Bloemkool | stuk | 1 | 25 | 25 |
| " | " | 2 | 21½ | 21 |
| Roodekool | kg | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Savoiekool | " | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Wittekool | " | 1 | 9 | 9 |
| " | 2 | 2 | 9 | 9 |
| Kropsla | krop | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Peterselie | bos | 1 | 7 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 7 |
| Raapstelen | " | 1 | 3 | 3 |
| " | " | 2 | 1½ | 1½ |
| Spinazie | kg | 1 | 18 | 18 |
| " | " | 2 | 17 | 17 |
| Tomaten | " | 1 | 28 | 28 |
| " | " | 2 | 21 | 21 |
| Uien | " | 1 | 14 | 14 |
| " | " | 2 | 13 | 13 |
| Wortelen | bos | 1 | 15 | 14 |
| " | " | 2 | 15 | 14 |
| Peen | kg | 1 | 16 | 16 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Appelen | kg | 1 | 72 | 72 |
| " | " | 2 | 52 | 52 |
| Druiven | " | 1 | 104 | 98 |
| " | " | 2 | 91 | 85 |
| Peren | " | 1 | 65 | 65 |
| " | " | 2 | 52 | 52 |
| Aardappelen I | kg | 1 | 10 | 10 |
| (zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 2 | 10 | 10 |
| Aardappelen III | " | 1 | 10 | 10 |
| (zand- en veenaardappelen) | " | 2 | 10 | 10 |
| * Prijsstabiliteit: Bij veel producten zijn de hoogste en laagste prijs identiek, wat wijst op strikte prijsbeheersing of vaste prijzen (distributieprijzen). | ||||
| * Uitzonderingen: Bij luxere producten zoals druiven is er wel een marge tussen de hoogste en laagste prijs zichtbaar (bijv. 104 vs 98 cent). | ||||
| * Typfouten: In de regel van de tweede kwaliteit Wittekool lijkt onder de kolom "éénheid" abusievelijk een "2" te zijn getypt in plaats van een aanhalingsteken ("). | ||||
| * Producten: De lijst bevat typische herfstgroenten zoals kolen, bieten en wortelen, evenals fruit (appels, peren, druiven) en de essentiële aardappelen. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (October 1944). Na de geallieerde opmars in september (Operatie Market Garden) raakte het transport in Nederland ontregeld door de spoorwegstaking. Dit was het begin van de periode die in West-Nederland zou leiden tot de Hongerwinter. |
Dergelijke lijsten werden opgesteld door overheidsinstanties (zoals het Bureau Prijsbeheersing) om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan en de officiële distributieprijzen te bewaken. De prijzen voor basisbehoeften zoals aardappelen werden zeer laag gehouden (10 cent per kg) om de betaalbaarheid voor de bevolking te garanderen, mits de producten via het bonnensysteem beschikbaar waren. De vermelding van specifieke aardappelsoorten zoals "Zeeuwsche eigenheimers" en "zand- en veenaardappelen" onderstreept het belang van aardappelen als volksvoedsel nummer één.
Samenvatting
- Prijseenheden: De prijzen zijn weergegeven in centen. Er is een duidelijk onderscheid tussen kwaliteit 1 en kwaliteit 2, waarbij de lagere kwaliteit vaak (maar niet altijd) goedkoper is.
- Prijsstabiliteit: Bij veel producten zijn de hoogste en laagste prijs identiek, wat wijst op strikte prijsbeheersing of vaste prijzen (distributieprijzen).
- Uitzonderingen: Bij luxere producten zoals druiven is er wel een marge tussen de hoogste en laagste prijs zichtbaar (bijv. 104 vs 98 cent).
- Typfouten: In de regel van de tweede kwaliteit Wittekool lijkt onder de kolom "éénheid" abusievelijk een "2" te zijn getypt in plaats van een aanhalingsteken (").
- Producten: De lijst bevat typische herfstgroenten zoals kolen, bieten en wortelen, evenals fruit (appels, peren, druiven) en de essentiële aardappelen.
Historische Context
Dit document stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (October 1944). Na de geallieerde opmars in september (Operatie Market Garden) raakte het transport in Nederland ontregeld door de spoorwegstaking. Dit was het begin van de periode die in West-Nederland zou leiden tot de Hongerwinter.
Dergelijke lijsten werden opgesteld door overheidsinstanties (zoals het Bureau Prijsbeheersing) om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan en de officiële distributieprijzen te bewaken. De prijzen voor basisbehoeften zoals aardappelen werden zeer laag gehouden (10 cent per kg) om de betaalbaarheid voor de bevolking te garanderen, mits de producten via het bonnensysteem beschikbaar waren. De vermelding van specifieke aardappelsoorten zoals "Zeeuwsche eigenheimers" en "zand- en veenaardappelen" onderstreept het belang van aardappelen als volksvoedsel nummer één.