Officieel distributieformulier (Bestelbon).
Origineel
Officieel distributieformulier (Bestelbon). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 032747
GEZINSKAART No. ....................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ....................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ................................................................
[Rechterkolom:]
.................. pond roode kool
.................. „ savoye kool
.................. „ uien
.................. „ wortelen
.................. „ koolrapen
.................. „ bieten (rauw)
.................. „ zuurkool
Totaal ................. pond à 3 cent per kg = f....................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * **Doel van het document:** Dit formulier diende voor de gecontroleerde uitgifte van schaarse levensmiddelen (groenten) door een gemeentelijke instantie. Het systeem zorgde ervoor dat huishoudens een bepaalde hoeveelheid basisvoedsel konden reserveren en kopen tegen een vaste prijs.
- Administratieve controle: De bon is genummerd (032747) en gekoppeld aan een 'Gezinskaart', een centraal document waarop de rechten van een gezin op rantsoenen werden bijgehouden. De noodzaak om zowel de bon als een strook van de gezinskaart in te leveren wijst op een streng controlesysteem tegen fraude of dubbele uitgifte.
- Productaanbod: Het aanbod beperkt zich tot houdbare wintergroenten (kolen, uien, wortelen, rapen en bieten). Dit type groenten was essentieel voor de volksvoeding in tijden van schaarste.
- Economische gegevens: Opvallend is de vermelde prijs van "3 cent per kg". Het totaalbedrag moet in guldens (f) worden ingevuld. De handtekening onderaan dient als kwijting voor de betaling. * Historische achtergrond: Hoewel Nederland neutraal bleef tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), ontstonden er door internationale blokkades en handelsbeperkingen enorme tekorten aan grondstoffen en voedsel. Dit leidde in 1916 tot de invoering van de Distributiewet. Gemeenten werden verantwoordelijk voor de lokale uitvoering van de voedseldistributie.
- Taalgebruik: De spelling ("roode", "dezen", "handteekening") is conform de schrijfwijze van vóór de spellinghervorming van Marchant (1934/1947), wat de datering in de vroege 20e eeuw bevestigt.
- Sociale impact: De tekst "Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed" onderstreept de ernst van de situatie; het verliezen van een distributiebon betekende letterlijk dat een gezin die week geen recht had op de betreffende voedingsmiddelen. De strikte ophaaltijden en aangewezen distributieplaatsen wijzen op een strak gereguleerd dagelijks leven in oorlogstijd.