A. Groen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
A. Groen (geb. 5 nov 1903) was een marktkoopman die in 1940 tijdelijk zijn vader E. Groen vervanging op de Ten Katestraat (standplaats 81) wegens ziekte. In 1941 gaf hij afstand van zijn vaste standplaats nummer 34 aan de Lindengrachtmarkt. In 1942 werd hij ingedeeld bij de 'distr. vrije galanterieën' op het Waterlooplein. In 1944 verontschuldigde hij zich voor een gemiste afspraak, wat wijst op een oproepingsprocedure.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Financieel begrotingsdocument.
* **Budgettaire stijging:** Er is een zeer forse stijging zichtbaar in de voorgedragen begroting voor 1921 vergeleken met de voorgaande jaren. Het transportbedrag alleen al stijgt van ca. 57.000 naar 138.000 gulden. * **Onderhoudsposten:** Artikel 14 (Onderhoud) laat een gedetailleerde uitsplitsing zien voor verschillende marktlocaties. De post voor onderhoud stijgt van 4.700 naar 14.236 gulden, wat duidt op gepland groot onderhoud of uitbreiding van de faciliteiten. * **Economische indicatoren:** De toelichting bij artikel 11 ("verhooging der huren") en artikel 13 (gebaseerd op werkelijke uitgaven uit 1919) suggereert een periode van inflatie of stijgende operationele kosten na de Eerste Wereldoorlog. * **Nieuwe posten:** Artikel 11a "Huur garage" is een nieuwe uitgavepost die in voorgaande jaren niet voorkwam, wat kan wijzen op de toenemende motorisering van het transport rond de markten.
Document
Dit document is een overzichtslijst van geregistreerde vissersvaartuigen in diverse Nederlandse kustplaatsen. De lijst bevat de visserijtekens (zoals HD voor Den Helder, KW voor Katwijk, SCH voor Scheveningen) gevolgd door het vaartuignummer. Naast elk nummer staat de eigenaar van het schip vermeld met zijn of haar woonadres. Opvallend is de concentratie van eigenaren in specifieke wijken (bijvoorbeeld de Varkevisserstraat in Katwijk of de diverse straten in Scheveningen). De adressen in Ouddorp gebruiken nog de oude wijkletter-aanduiding (bijv. A. 514a). Er staan ook bedrijven op de lijst, zoals de "N.V. Kustvisscherij" in Rotterdam.
Handgeschreven ambtelijke notitie op een kaartje.
Dit document is een ambtelijk advies of besluit betreffende een verzoek tot vervanging. De afzender (waarschijnlijk een inspecteur of afdelingshoofd) stelt vast dat er een geldige doktersverklaring aanwezig is voor de heer E. Groen. Vanwege ziekte kan hij zijn "plaats" – wat in de context van Amsterdamse archieven vaak duidt op een marktplaats of een vaste standplaats – niet innemen. Op basis van de geldende voorschriften adviseert de schrijver dat de Directie toestemming kan verlenen aan zijn zoon, A. Groen, om hem voor een periode van drie maanden te vervangen. De zoon wordt nauwkeurig geïdentificeerd met zijn geboortedatum (5 november 1903) om verwarring te voorkomen.
Document
Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek tot tijdelijke vervanging op de markt. E. Groen, houder van standplaats 81 op de Amsterdamse Ten Katemarkt, is wegens ziekte niet in staat zijn werk uit te voeren. Hij verzoekt de gemeente om zijn zoon, A. Groen (geboren op 5 november 1903), als vervanger aan te stellen. De ambtenaar, de heer De Haas, geeft op 5 oktober 1940 een positief advies ("bestaat m.i. [mijns inziens] geen bezwaar"). Op 9 oktober 1940 wordt het besluit geformaliseerd: de vervanging wordt voor drie maanden toegestaan, op voorwaarde dat er een officiële doktersverklaring wordt ingeleverd bij het hoofdkantoor. Opvallend is de eerdere aantekening bovenaan die verwijst naar een periode in het voorjaar van 1940, wat erop duidt dat de ziekte mogelijk langdurig was of dat het dossier met terugwerkende kracht is bijgewerkt.
Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).
* **Inhoud:** De brief is een officiële beschikking waarin de heer E. Groen tijdelijk (voor maximaal drie maanden) toestemming krijgt om zijn vaste staanplaats op de Ten Katemarkt over te dragen aan zijn zoon, A. Groen. * **Voorwaarde:** De toestemming is voorwaardelijk; de heer Groen moet zo snel mogelijk een doktersverklaring overleggen als bewijs dat hij vanwege zijn gezondheid niet zelf op de markt kan staan. * **Persoonsgegevens:** De zoon, A. Groen, is geboren op 5 november 1905, wat hem op het moment van schrijven 34 jaar oud maakt. De vader woont in Amsterdam-Oost, terwijl de marktplaats zich in Amsterdam-West bevindt. * **Administratieve details:** De codes "VP/HG" verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typist van de brief. De handgeschreven aantekening "Verzonden 11/10" bevestigt de daadwerkelijke verzending een dag na de datering van de brief.
Typoscript (waarschijnlijk een doorslag/doorschrijfbrief van een officieel schrijven).
Dit document is een formele administratieve beslissing aangaande een marktvergunning in Amsterdam. * **Strekking:** De heer E. Groen krijgt tijdelijk toestemming om zijn zoon, A. Groen (destijds 36 jaar oud), als vervanger in te zetten op zijn standplaats aan de Ten Katemarkt. * **Condities:** De toestemming is beperkt tot een periode van maximaal drie maanden. Er wordt een harde voorwaarde gesteld: de aanvrager moet "ten spoedigste" een doktersverklaring overleggen om zijn afwezigheid wegens ziekte te legitimeren. * **Bureaucratie:** De brief illustreert de strikte regulering van de Amsterdamse markten in die tijd. Standplaatsen waren strikt persoonlijk; afwijkingen hiervan vereisten schriftelijke toestemming en bewijslast.
Getypte brief met handtekening en ambtelijke aantekeningen.
* **Taal en spelling:** De brief is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "myn", "deelen", "zoodat", "teeken"). De toon is uiterst formeel en eerbiedig, passend bij een verzoekschrift aan een overheidsinstantie in die tijd. * **Inhoudelijke kern:** De schrijver, A. Groen, brengt het overlijden van zijn vader (E. Groen) op 25 oktober 1940 ter kennis. De vader had een standplaats op de markt. De zoon had op 10 oktober reeds tijdelijke toestemming gekregen om de plaats voor drie maanden waar te nemen (waarschijnlijk vanwege ziekte van de vader). Na het overlijden verzoekt de zoon nu om de standplaats definitief over te nemen als enige opvolger. * **Administratieve sporen:** Het stempel linksboven en de handgeschreven notitie "insp." (waarschijnlijk een afkorting voor 'Inspectie' of 'Inspecteur') duiden op de ambtelijke verwerking van het verzoek door de gemeente Amsterdam.
Administratieve fiche/kaart (Bijblad van het Marktwezen).
Het document is een ambtelijke notitie betreffende de vergunning voor een marktplaats op de Amsterdamse Ten Katemarkt (standplaats 81). Uit de aantekeningen blijkt een procesverloop: 1. **Tijdelijke regeling:** Op 10 oktober 1940 wordt toegestaan dat zoon A. Groen (geboren 5 november 1903) zijn vader E. Groen vervangt, geldig tot 10 januari 1941. 2. **Verzoek:** A. Groen dient vervolgens een verzoek in om de plaats van zijn vader definitief over te nemen. 3. **Afwijzing:** Op 30 oktober volgt een negatief advies van 'de Haer'. Op 5 november wordt door 'de Boer' definitief besloten het verzoek **niet** in te willigen. 4. **Motivatie:** Er wordt verwezen naar een extern rapport van de marktopzichter voor de reden van de weigering.
Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie).
In deze brief reageert een ongenoemde directeur op een verzoek van de heer A. Groen. Groen had op 26 oktober 1940 gevraagd of hij de marktstandplaats van zijn overleden vader op de Ten Katemarkt in Amsterdam mocht overnemen. Het verzoek wordt resoluut afgewezen. De directeur onderstreept het woord "niet" om de definitieve aard van de beslissing te benadrukken. Volgens het geldende 'Reglement op de Markten' is een standplaats niet erfelijk of overdraagbaar van vader op zoon. De heer Groen wordt verwezen naar de reguliere procedure: inschrijving op de algemene sollicitantenlijst voor die specifieke markt.
Doorslag (carbonkopie) van een getypte ambtelijke brief.
* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een marktplaats over te nemen. * **Inhoud:** De heer A. Groen had verzocht om de marktplaats van zijn overleden vader op de Ten Katemarkt over te nemen. De directeur wijst dit af op basis van het geldende 'Reglement op de Markten'. Overdracht van vader op zoon is blijkbaar niet toegestaan; de aanvrager moet de reguliere procedure volgen door zich op de sollicitantenlijst te laten plaatsen. * **Toon:** Formeel, afstandelijk en strikt volgens de geldende regels.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
De brief is een formeel verzoek om restitutie van betaalde gelden. De schrijver, A. Groen, verzoekt de instantie om teruggave van het 'marktgeld' dat zijn/haar vader vooruit had betaald tot het einde van het jaar 1940. De reden voor dit verzoek is het overlijden van de vader, waardoor de marktplaats niet meer gebruikt wordt. Het document vertoont de typische kenmerken van correspondentie met de overheid uit die tijd: een zeer beleefde toon ("WelEd: Heer", "beleefd", "met de meeste Hoogachting") en een duidelijk doel. De ambtelijke aantekeningen bovenin geven aan dat de brief op 29 november 1940 is geregistreerd onder een specifiek dossiernummer.
Officieel ambtelijk advies/memo (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen).
Het document betreft een verzoek om tijdelijke vervanging op een marktplaats. E. Groen, een koopman op de Ten Katemarkt in Amsterdam, is vanwege gezondheidsproblemen niet in staat zijn werk uit te voeren. Hij verzoekt de autoriteiten om zijn zoon, A. Groen (36 jaar oud op dat moment), als vervanger aan te stellen. De behandelend ambtenaar (Delaen) adviseert positief ("geen bezwaar"), maar stelt twee voorwaarden: 1. De vervanging is tijdelijk, voor een periode van maximaal 3 maanden. 2. Er moet een medische verklaring van de huisarts worden overlegd als bewijs voor de ziekte. De verschillende data tonen de snelheid van de bureaucratie: het proces van oproepen, adviseren en verwerken vond plaats tussen 14 en 21 februari 1940.
Dienstbrief / Besluit.
* **Inhoud:** Het document is een officiële goedkeuring voor een tijdelijke vervanging op de markt. De heer E. Groen mag zich voor een periode van maximaal drie maanden laten vervangen door zijn zoon, A. Groen (destijds 36 jaar oud), op zijn standplaats op de Ten Katemarkt. * **Voorwaarde:** De toestemming is strikt voorwaardelijk; er moet direct ("per omgaande") een medische verklaring worden overlegd die aantoont dat de aanvrager om gezondheidsredenen zelf niet in staat is de marktplaats te bezetten. * **Administratieve details:** Het jaartal bevat een typefout ("19401"), een veelvoorkomend verschijnsel op oude typemachines. De handgeschreven notitie "Zien. Hr. de Boer" duidt waarschijnlijk op een paraaf van een toezichthoudend ambtenaar. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("mijnerzijds", "na dato dezes", "verleenen"), typerend voor de Nederlandse bureaucratie uit de eerste helft van de 20e eeuw.
Administratief formulier (Kennisgeving opzegging vaste plaats).
Dit document is een officieel formulier van de gemeente Amsterdam (Dienst van het Marktwezen) waarmee een marktkoopman of -vrouw, genaamd A.B. Groen, formeel afstand doet van zijn/haar vaste staanplaats op de Lindengrachtmarkt. * **Locatie:** Lindengracht, standplaats nummer 34. * **Tijdslijn:** De opzegging gaat in op 10 februari 1941, hoewel het formulier op 11 februari is ondertekend en verwerkt. * **Administratie:** Het gebruikte formulier stamt oorspronkelijk uit een drukpartij van 1937 (zie code M.W. 67 1000-1-'37). Het jaartal '193' is handmatig gewijzigd naar '1941'. De paarse stempel onder 'Opmerkingen' duidt op de administratieve inschrijving in het register van dat jaar.
Administratief bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken) betreffende marktwezen.
Het document betreft een ambtelijke beoordeling van een verzoek (waarschijnlijk voor een standplaats of wijziging in nering) door A. Groen voor plek 44 op de markt in de Joubertstraat. De kern van het document is het advies van J. Renz (waarschijnlijk de marktmeester of een inspecteur) op 19 december 1941. Hij adviseert negatief ("het verzoek niet toe te staan"). Zijn argumentatie is sociaal-economisch van aard: hij stelt dat de markt in de Joubertstraat al erg "slecht bezet" is. Hij vreest dat een extra handelaar daar geen droog brood kan verdienen ("hij moet toch ergens van leven"). Ondanks een eerdere notitie dat er per 31-12-41 een plaats zou zijn, lijkt het verzoek uiteindelijk op 7 januari 1942 te zijn afgewezen ("afwezen amb."). De latere aantekening "onbegrepen" uit januari 1943 duidt op een latere administratieve onduidelijkheid over de status van dit dossier.
Administratief registerblad of namenlijst uit een grootboek.
* **Inhoud:** Het betreft een lijst van personen die worden geclassificeerd als "Patroon" (werkgever/eigenaar) of "personeel". Er wordt per regel bijgehouden hoeveel personen het betreft (bijv. "1 pers"). * **Structuur:** De lijst is georganiseerd in kolommen. De tweede kolom bevat numerieke codes (waarschijnlijk dossiernummers of geboortedata in omgekeerde notatie, bijv. 04 67), de derde kolom bevat referentienummers naar pagina's of kaarten (139, 140, 141). * **Topografische details:** Er worden specifieke adressen in Amsterdam genoemd: *Valkenburgerstraat 142* en *Nieuwe Achtergracht 63*. Dit wijst erop dat de administratie betrekking heeft op de Amsterdamse Jodenbuurt. * **Administratieve links:** De accolades bij de familie Waterman en de notitie "van kaart A Waterman" wijzen op een kruisverwijzing binnen een kaartsysteem. De tekst "wykhooren bij" is wat minder leesbaar, maar suggereert een indeling per wijk of sectie.
Getypte lijst van marktkooplieden.
* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).
Handgeschreven brief (correspondentie).
* **Inhoud:** De afzender, A. Groen, verontschuldigt zich voor het missen van een afspraak die ochtend. Hij legt uit dat de oproepingsbrief (gedateerd op donderdag 24 februari) pas op de ochtend van de afspraak (vrijdag 25 februari) om 9:00 uur in zijn brievenbus werd bezorgd. Omdat hij de brief pas om 12:00 uur zag, had hij de afspraak van 11:00 uur al gemist. Hij verzoekt om een nieuwe afspraak. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en beleefd ("Wel Ed. Heer", "ten uwent", "tot mijn leedwezen"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend handschrift in Latijns cursieus schrift, typerend voor het midden van de 20e eeuw. * **Contextuele details:** De adressering "Middenweg 121 Ad" duidt op Amsterdam. De afkorting "Ad" werd vaker gebruikt voor Amsterdam in lokale administraties.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met administratieve gegevens (waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen).
| A.Groen | 5-11-02 | Krugerstraat 9 III | Joubertstraat | 5-1-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Joubertstraat 5-1-42
meerdere — standplaats idem 1-10-43 distr
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE A. P. Groen geb. 13 - 5 - 1900. Heeft plaats gehad op Ten Katestraat onder no. 50. i/g. 1 - 10 - 1943. Ingetrokken per 27 - 3 - 44. i.v.m. uitsluiting door Inspecteur Prijsbeheersing voor den tijd van vijf jaar Mevr. A. P. Groen oproepen [Rode inkt, linksonder:] Donderdagmorgen [Rode inkt, rechtsmidden:] 20/28/2 [Zwarte inkt, rechtsonder:] HD. 26/6 '44
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Rapport van de Dienst Marktwezen Amsterdam. * **Datum:** 25 juli 1940. * **Betrekkende persoon:** J. Groen (41 jaar), wonende aan de 1e Sweelinckstraat 26, Amsterdam. * **Onderwerp:** Aanvraag voor erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Kenmerk:** № 213/72/1 M.1940 25/7.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / ambtelijk schrijven. * **Datum:** 14 oktober 1939 (met latere aantekeningen tot 19 oktober 1939). * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrekkingshebbende:** J. Groen (geboren ca. 1899), wonende Sweelinckstraat 26-I, Amsterdam. * **Onderwerp:** Aanvraag erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Kenmerk:** № 2/13/149/1 / M....
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handtekening en ambtelijke aantekeningen. * **Datum:** 26 oktober 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** A. Groen (wonende aan de v. Musschenbroekstraat 2, Amsterdam). * **Ontvanger:** WelEd. Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerk:** № 27/84/3 M. 1940 (met ambtelijk stempel gedateerd 28/10).
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Markten of een gerelateerde Amsterdamse dienst). * **Geadresseerde:** Den Heer A. Groen, Van Musschenbroekstraat 2, Amsterdam-Oost (Wijk 11). * **Datum:** 7 november 1940. * **Referenties:** Dossiernummer 27/84/4 M.; referentie...