A. Dombroek
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
A. Dombroek was een marktkoopman en marktwezel actief op de Noordermarkt, met aanvullende activiteiten als marktvaarder op de Lindengracht, Mosplein, Ten Katestraat en Albert Cuypstraat. In 1942 en 1943 herhaaldelijk afgewezen verzoeken om toewijzing van vis (garnalen, paling, aal) door de Nederlandsche Visscherijcentrale. In 1944 gecontroleerd bij de verkoop van schol op de Noordermarkt. De persoon overleed of verdween in 1944, gezien de laatste documentatie uit dat jaar.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").
Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.
Getypte brief op grijs/blauw papier.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 16 juli 1942 was ingediend door de heer Dombroek. Het verzoek betrof een "toewijzing van gerookte aal" (paling). Na onderzoek door een specifieke commissie is besloten dit verzoek af te wijzen. * **Instantie:** De beslissing is genomen door de "Visscherijcentrale". Dit was een overheidsorgaan dat tijdens de bezettingsjaren toezicht hield op de visserijsector en de distributie van visproducten. * **Terminologie:** "j.l." staat voor "jongstleden" (vorige). De afkorting "wnd." bij de ondertekening betekent "waarnemend". "Wijk 19 A" duidt op de administratieve wijkindeling van Amsterdam tijdens de oorlog.
Officiële correspondentie (brief) van de Nederlandsche Visscherijcentrale.
* **Inhoud:** De Nederlandsche Visscherijcentrale wijst een verzoek van de heer Dombroek af. De centrale in Den Haag stelt dat de beslissing bij de lokale commissie in Amsterdam ligt. Uit de handgeschreven kanttekening blijkt dat het specifiek ging om een verzoek voor de toewijzing van "gerookte aal" (paling), wat op 11 augustus 1942 mondeling werd afgewezen door een zekere W. van Duinhoven van de distributiecommissie. * **Staat van het document:** Het papier vertoont vouwlijnen en lichte verkleuring (vochtvlek rechtsboven), passend bij de ouderdom. Er zijn diverse administratieve aantekeningen en stempels aanwezig die wijzen op een actieve dossierverwerking. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands ("nevenvermeld", "dezerzijds"), kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw.
Getypte brief (doorslag of kopie).
De brief is een formeel administratief schrijven met een zakelijke en dwingende toon. Centraal staat het verzoek van een individu genaamd A. Dombroek, die klaarblijkelijk om een grotere toewijzing van vis heeft gevraagd. De afzender adviseert de Directeur van de Nederlandsche Visscherij Centrale om dit verzoek af te wijzen. De argumentatie hiervoor is dat Dombroek al jaren niet meer actief is in de vishandel en daarom al tevreden zou moeten zijn met wat hem momenteel is toegewezen. Opvallend is het gebruik van de "Verdeelingscommissie voor visch", wat duidt op een centraal gestuurd distributiesysteem. De afkortingen "jl." (jongstleden) en de spelling ("visch", "gewenscht") zijn kenmerkend voor de periode. ---
Getypte brief (doorslag of kantoorkopie).
De brief bevat een officieel advies met betrekking tot de distributie van vis tijdens de bezettingsjaren. Het kernpunt is de afwijzing van een verzoek van een zekere A. Dombroek voor een grotere vis-toewijzing. De argumentatie is puur zakelijk: omdat de betrokkene jarenlang niet in de vishandel actief is geweest, wordt de huidige toewijzing als toereikend beschouwd. De "Verdeelingscommissie voor visch" speelt hierin de besluitvormende rol. Het document illustreert de strikte bureaucratische controle op de handel in schaarse goederen.
Handgeschreven verzoekschrift op blauw papier.
In dit korte schrijven verzoekt de heer (of mevrouw) A. Dombroek om een verhoging van de wekelijkse of periodieke toewijzing van garnalen. De schrijver vraagt specifiek om "een bak garnalen meer" en wil dat zijn/haar quotum wordt verhoogd van twee naar drie eenheden (waarschijnlijk bakken of manden). Het verzoek is uiterst beleefd geformuleerd ("vraagt u beleefd", "gunstig antwoord"). Echter, de administratieve verwerking bovenaan het document is onverbiddelijk: met het woord **"afwijzen"** is direct duidelijk gemaakt dat het verzoek niet is gehonoreerd. De aantekening "1/4 43" suggereert dat de beslissing of de administratieve afhandeling op 1 april 1943 plaatsvond.
Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en aantekeningen.
* **Inhoud:** De afzender, de heer A. Dombroek, verzoekt om een toewijzing van gerookte paling (aal). Hij voert aan dat hij behoort tot een specifieke groep van (markt)venters, waarvan hij een aantal namen noemt. Hij motiveert zijn verzoek door te wijzen op zijn verantwoordelijkheid voor zijn gezin. * **Taalgebruik:** Formeel en eerbiedig ("u beleefd", "geachte heer"). De spelling is conform de tijd (bijv. "eischend", "ondergeteekende"). * **Resultaat:** Het verzoek is door de behandelende instantie negatief beoordeeld. Dit blijkt uit het grote, haastige opschrift "afwijzen" onderaan de brief, voorzien van een nieuw dossiernummer voor de afhandeling. * **Opmerkelijke details:** De lijst met namen (Borgman, Buys, Landkroon, etc.) suggereert dat er een verdeelsleutel of een lijst van erkende handelaren bestond waar de afzender meende recht op te hebben.
Handgeschreven ambtelijk rapport.
* **Inhoud:** Het document betreft een controle-rapportage over de verkoop van vis (schol) op de Noordermarkt in Amsterdam. De controleur stelt vast dat twee personen (A. en J. Dombroek) in totaal 100 kg schol aanvoerden per handwagen. Van deze partij is 96 kg aan het publiek verkocht, terwijl de resterende 4 kg door de verkopers zelf is gehouden. * **Taal en Stijl:** Formeel-administratief Nederlands. Het taalgebruik is zakelijk en feitelijk. * **Opvallende details:** De doorhaling van "Lindengracht" ten gunste van "Noordermarkt" wijst op een directe correctie van de locatie tijdens het schrijven. De precieze vermelding van de gewichten duidt op een strikte handhaving van handelsvoorschriften.
Handgeschreven administratief memo of briefonderdeel met diverse kanttekeningen.
Het document is een sprekend voorbeeld van ambtelijke correspondentie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. * **Gelaagdheid:** Het document bevat minstens drie verschillende handschriften en stadia van verwerking. Het begint met de beleefdheidsformule van de aanvrager (Goethals). Daarna volgt een advies van een lagere ambtenaar (de Haan, 15 maart) die "geen bezwaar" ziet. Vervolgens is er een inspectie-notitie in rode inkt (20/22 maart) waarin een reden voor afwijzing wordt geformuleerd. * **Inhoud:** Het verzoek heeft betrekking op de "verdeling" van "artikelen". Gezien de datum (1944) wijst dit onmiskenbaar op het distributiesysteem van schaarse goederen tijdens de bezetting. De aanvrager had waarschijnlijk een vergunning of extra toewijzing nodig. * **Besluitvorming:** Ondanks het aanvankelijke positieve advies ("geen bezwaar"), wordt het verzoek uiteindelijk afgewezen omdat de aanvrager persoonlijk aanwezig had moeten zijn en de reden voor afwijzing te maken heeft met de algemene verdeling van goederen.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst op papier (doorslag of origineel op dun papier).
| A. Dombroek | 12-12-02 | v. Beuningenpl. 28 III | " | 1-6-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 1-6-42
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE *Verzonden 9/12* HG. den Heer J.H.Dombroek, Haarlemmerplein 8 III, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. 46A/146/2 M. 9 December 1941. ...
# TRANSCRIPTIE A'dam, 27/10 '43 N.V.C. Naar aanleiding van Uw brief van 9 Oct. jl. no. 24425 V/Pe bericht ik U, in aansluiting op mijn brief van 12 Aug. jl., dat het verzoek van D. Dombroek thans is behandeld in een vergadering der Verdeelingcomm. voor visch. Daarbij is gebleken, dat Dombroek met de hem verleende toewijzing noch tevreden mag zijn, aangezien hij sedert jaren niet in den vischhan...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en stempels. * **Afzender:** Nederlandsche Visscherijcentrale, Afdeeling Verdeeling ('s-Gravenhage). * **Ontvanger:** De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. * **Datum:** 9 oktober 1943. * **Onderwerp:** Betreffende A. Dombroek. * **Referenti...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 4 december 1941. * **Afzender:** J.H. Dombroek. * **Locatie:** Haarlemmerplein 8-III, Amsterdam. * **Ontvanger:** Waarschijnlijk een distributie- of handelsinstantie (gezien de context van "toewijzingen"). * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve stempels en aantekeningen in blauwe, rode en zw...
Naar aanleiding van Uw schrijven bovenbedoeld inzake de controsene tusschen A. Dombroek, van Beuningenplein 28, Amsterdam en de derdeelingscommissie aan den Gem. Vischafslag te Amsterdam deel ik U in opdracht van A. Dombroek beleefd mede, dat de betreffende correspondentie gevoerd is in Mei 1942. Dombroek, die wegens ziekte lange tijd niet gevent had, doch volgens verklarimgden der Verdeelingscomm...