F. Ossendorp

Handgeschreven ambtelijke notitie of kladverslag.

De tekst betreft een rapportage over de bedrijfsactiviteiten van een zekere H.F. Ossendorp, een visboer in Amsterdam. De ambtenaar stelt vast dat Ossendorp een vaste standplaats heeft op de Dappermarkt waar hij verse vis verkoopt, maar dat hij geen gebruik maakt van de Albert Cuypmarkt (omdat hij daar geen standplaats heeft). De kern van de notitie is de intrekking van een zogenaamde "bakvergunning" (een vergunning om vis ter plaatse te bakken). Uit de doorgehaalde passage blijkt dat Ossendorp aanvankelijk niet reageerde op een oproep om hierover te komen praten, maar de onderste alinea bevestigt dat hij uiteindelijk toch op het kantoor is verschenen om officieel afstand te doen van deze vergunning.

Handgeschreven conceptbrief/ambtelijk rapport.

* **Inhoud:** Het document betreft een ambtelijk voorstel om de vergunningen voor het bakken van vis in te trekken voor twee specifieke kooplieden (A. de Vos en H.F. Ossendorp) op de Albert Cuypmarkt. De reden hiervoor is tweeledig: de kooplieden maken geen gebruik van de vergunning, en de activiteit zelf wordt door de gemeente als "zeer hinderlijk" (overlastgevend) beschouwd. * **Taalgebruik:** Het document is gesteld in de toenmalige officiële spelling (bijv. "vischbakken", "gewenscht"). De toon is formeel-ambtelijk. * **Besluitvormingsproces:** Het document toont de gelaagdheid van de gemeentelijke bureaucratie. Onder de hoofdtekst is door een andere hand (geparafeerd 'wp') een kritische kanttekening geplaatst. Men wil eerst vaststellen of de kooplieden hun standplaats wel voor andere doeleinden gebruiken en of zij vrijwillig afstand willen doen, alvorens tot een eenzijdig besluit door Burgemeester en Wethouders (B en W) over te gaan. * **Wijzigingen:** De naam van K. de Graaff is uit het concept verwijderd (doorgestreept), wat impliceert dat zijn situatie afweek van de andere twee of dat hij zijn activiteiten inmiddels had hervat. ---

Getypte brief (doorslag/kopie)

* **Kernboodschap:** De brief betreft een officiële afwijzing van een verzoek. De heer Termeulen had gevraagd of hij zich op zijn marktplaats aan de Albert Cuypstraat mocht laten bijstaan door een zekere F. Ossendorp. Dit verzoek is afgewezen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een strikt formele, ambtelijke toon ("vervatte verzoek", "inwilliging in aanmerking kan komen"). De onderstreping van het woord "niet" is een krachtig visueel signaal van de beslissing. * **Layout:** De brief volgt de standaardconventies voor zakelijke correspondentie uit die tijd, met kenmerken linksboven en de datum rechts. De adressering is specifiek met vermelding van "Wijk 17", wat duidt op een administratieve indeling van de stad.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt de heer F. Ossendorp om een vrijstelling van de betalingsverplichting voor zijn standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. De reden die hij hiervoor opgeeft, is dat hij "tijdelijk in Deutschland te werk gesteld" is. Naast de vrijstelling van betaling spreekt hij de hoop uit dat zijn plek op de markt voor hem gereserveerd blijft tot zijn terugkeer. De rode onderstrepingen in de tekst zijn door een ambtenaar aangebracht om de kern van het verzoek (vrijstelling van betaling) en de reden (tewerkstelling in Duitsland) snel te kunnen identificeren.

Administratieve notitie op een voorgedrukt bijblad.

Dit document legt een bureaucratische beslissing vast over de financiële verplichtingen van een Amsterdamse marktkramer tijdens de Duitse bezetting. F. Ossendorp, die een vaste standplaats (nr. 303) had op de Dappermarkt, is naar Duitsland gestuurd voor de *Arbeitseinsatz* (tewerkstelling). De kern van de notitie is dat de ambtenaar stelt dat er **geen** vrijstelling kan worden verleend voor het betalen van het marktgeld, ondanks dat de betrokkene gedwongen weg is. Er wordt slechts een kleine handreiking gedaan: hij zou eventueel vrijgesteld kunnen worden van de plicht om de plaats daadwerkelijk te bezetten (om zijn recht op de plek te behouden), maar de betalingsverplichting aan de gemeente blijft in eerste instantie staan. De latere, doorgestreepte notitie uit december lijkt te suggereren dat als hij de plek drie maanden niet inneemt, hij mogelijk toch geen marktgeld meer verschuldigd is.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Officieel schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekening.

Het document betreft een disciplinaire maatregel tegen de heer F. Ossendorp. De aanleiding was een incident tijdens de uitgifte van mosselen op de Amsterdamse Vismarkt op 22 oktober 1941. Ossendorp zou instructies van een ambtenaar hebben genegeerd, wat werd geclassificeerd als ordeverstoring. De initiële straf was een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van twee weken. Opvallend is de handgeschreven toevoeging van twee dagen later (24 oktober). De directeur herroept hierin de eerdere beslissing grotendeels: Ossendorp mag vanaf 25 oktober de markt alweer betreden. Dit suggereert ofwel succesvol protest van de betrokkene, ofwel een coulance-besluit van de directie. De mededeling hiervan is telefonisch doorgegeven aan een zekere heer Stam.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Indeling:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor distributie of controle. De Romeinse cijfers achter namen (Olt. II, Olt. III) suggereren verschillende personen met dezelfde naam of verschillende vestigingen/afdelingen. * **Annotaties:** Er zijn diverse handgeschreven correcties in blauwe inkt. De opmerking "groote Nipper op verdeellijst" wijst op een logistieke of administratieve functie van de lijst. * **Adressen:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Egelantierdwarsstraat) tot Amsterdam-Oost (Retiefstraat, Sumatrastraat) en Noord (Hagedoornweg). Opvallend is de aanwezigheid van adressen in de van oudsher Joodse buurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Nieuwe Uilenburgstraat).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, H.F. Ossendorp Jr., verzoekt om een "dubbelde" (waarschijnlijk een dubbel rantsoen of toewijzing) van bepaalde vissoorten. Hij beroept zich op de traditie van zijn vader, Frans Ossendorp (bijnaam "Frans van Lot"), die blijkbaar een bekende afnemer was. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een beleefde, enigszins formele maar soms grammaticaal inconsistente stijl (bijv. "gezegt" met een 't', "toe geworen" in plaats van "toegewezen" of "toegewogen"). * **Administratieve gang:** De brief is op 17 februari geschreven. Er is een verwijzing naar een gesprek op 14 februari met een zekere heer Ter Haar. De ambtelijke verwerking vond plaats rond 23 en 24 februari, blijkens de handtekening en data in de kantlijn. * **Besluitvorming:** De prominente aantekening "afwijzen" linksboven geeft aan dat het verzoek door de instantie niet is ingewilligd.

Getypte afschriften van controlerapporten (markttoezicht).

Dit document bevat getypte kopieën (afschriften) van dagelijkse marktverslagen. De kern van de rapportage is de verificatie van de visaanvoer: komt de hoeveelheid die op het 'marktbriefje' staat overeen met wat er daadwerkelijk op de markt verschijnt of wordt verkocht? Opvallende elementen in de administratie: * **Terminologie:** "Geturft" (geteld via turflijsten) versus "gewogen". * **Onregelmatigheden:** Bij de familie Goedhart wordt vermeld dat de vis "onverkoopbaar" was en buiten de hal is verkocht. * **Eigen gebruik:** Er wordt nauwkeurig bijgehouden hoeveel de handelaren voor eigen consumptie achterhouden (zoals 6 ons gerookte aal door Ossendorp). * **Schaarste:** De herhaalde meldingen van "geen aanvoer" op verschillende data en markten zijn indicatief voor de marktsituatie in 1943.

Document

* **Structuur**: De lijst is kolom-gebaseerd: een dossiernummer/code, een status- of jaaraanduiding (M. of M'42), de aanhef en naam, gevolgd door het adres. * **Marginalia**: De handgeschreven sterren (★) markeren specifieke personen (Helsloot, Tak, Pussing, Schilder, Vet). Dit wijst vaak op een selectie voor een bepaalde actie, arrestatie of bijzondere status binnen de administratie. * **Geografie**: De adressen concentreren zich in Amsterdamse volksbuurten (zoals de Pijp, de Jordaan en de Indische Buurt) en Volendam. * **Typografie en Variaties**: * Er zijn inconsistenties in kapitalisatie, zoals "SPieringstraat" met een hoofdletter P. * De afkorting "A'dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam, met de windrichting van het stadsdeel. * "M'42" suggereert een specifieke registratie uit 1942. * Bij H. Schilder staat een bijnaam tussen haakjes: "(Fik)".

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer F. Ossendorp. Ossendorp, een vishandelaar met een standplaats op de Dappermarkt, heeft gevraagd of zijn zoon de hem toegewezen vis mag ophalen bij de Gemeentelijke Visafslag. De directeur stemt hiermee in, maar stelt een strikte voorwaarde: de heer Ossendorp moet wel persoonlijk aanwezig zijn op de markt om de vis aan de klanten te verkopen. Dit duidt op een streng gereguleerd systeem waarbij vergunningen en toewijzingen strikt persoonsgebonden waren. De spelling is conform de toenmalige norm (bijv. "visch", "verkoopen", "den Gemeentelijken").

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

De schrijver van de brief, F. Ossendorp, is een ervaren Amsterdamse viskoopman die ten tijde van de brief al 42 jaar in het vak zit. Hij beklaagt zich over de krappe toewijzing van vis (specifiek aal/paling) die hij gedurende de oorlogsjaren heeft ontvangen. Hij voert aan dat hij voor de oorlog grote hoeveelheden gerookte aal afnam van bekende handelaren (Roseman, Hanse en Wynschenk) en dat hij op basis van die historische rechten recht heeft op een groter quotum in het nieuwe seizoen. De toon van de brief is enerzijds formeel ("Mijne Heeren"), maar ook licht gefrustreerd ("moet ontvangen!", "niet voor niemandal"). Hij probeert een alternatief aan te dragen: als gerookte aal niet mogelijk is, dan graag een grotere toewijzing van verse aal. Onderaan de brief is met een grote, schuine penstreek het woord **"afwijzen"** geschreven. Dit wijst erop dat de ambtenaar die de aanvraag beoordeelde, geen gehoor heeft gegeven aan het verzoek van Ossendorp, ondanks zijn jarenlange staat van dienst.

Inspectierapport / proces-verbaal van controle op visverkoop.

Dit document is een ambtelijk verslag van een controle op de vismarkt in de Ten Katestraat te Amsterdam, gedateerd in de late oorlogsjaren (augustus 1944). In deze periode was de voedselvoorziening streng gereguleerd door de Duitse bezetter en de Nederlandse distributie-instanties. Het verslag stelt vast dat vier specifieke kooplieden hun toegewezen hoeveelheid snoekbaars (en in één geval brasem) hebben ontvangen en verkocht volgens de regels. Opvallend is het gebruik van geboortejaren ('07, '04, '14) achter de namen van de familie Ossendorp om de verschillende handelaren met dezelfde initialen uit elkaar te houden—een gebruikelijke praktijk in Amsterdamse handelsfamilies. De controleur, F. de Vries, rapporteert hier aan zijn superieur (waarschijnlijk de heer Duinhoven) dat de administratie en de fysieke aanvoer van de vis "accoord" waren.

Document

Dit document is een gedetailleerd controleverslag van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De ambtenaar (de contrôleur) heeft in de Dapperstraat een inspectie uitgevoerd op de voorraden vis van verschillende marktkooplieden. De kern van de rapportage is de vergelijking tussen de **toewijzing** (de hoeveelheid vis die een handelaar officieel mocht ontvangen/verkopen) en het **feitelijk gewogen gewicht** ter plaatse. Er worden diverse vissoorten genoemd: schol, schar, bot, garnalen, zeevis, voorn, wijting en gezouten bliek. Enkele bijzonderheden: * Er zijn structureel kleine afwijkingen tussen de toewijzing en het werkelijke gewicht, variërend van een halve kilo minder tot enkele kilo's meer. * Bij H.J. Jansen Klein wordt specifiek vermeld dat er 2 kg vis aan dierentuin Artis is geleverd met toestemming van een zekere "Hr. Stam". * Bij de handelaren Looijen en Jansen Hz. wordt een gecombineerde berekening gemaakt, waarbij ook de term "Ys" (ijs) wordt gebruikt, wat invloed kan hebben op het gewicht.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie op een voorgedrukt bijblad. * **Instantie:** Waarschijnlijk de Gemeentelijke Marktdienst van Amsterdam. * **Datum:** 3 oktober 1940 (doorgezonden) en 7 oktober 1940 (stempel). * **Referentienummer:** M. No. 26/70/1 1940. Rechtsboven staat het archiefnummer "824". * **Betrokkene:** F. Ossendorp, wonende aan de Amstellaan 41-II t...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 2 oktober 1940. * **Afzender:** F. Ossendorp, Von Zesenstraat 41 II, Amsterdam-Oost. * **Ontvanger:** Onbekend (geadresseerd als "Weled. Heer", vermoedelijk een marktmeester of gemeentelijk ambtenaar). * **Kenmerken:** Administratief nummer linksboven "No 26/30/1 M. 1940 3/10". Voorzien van rode ond...

# TRANSCRIPTIE Maandag, 3 Aug. <u>guur</u> Ossendorp. Oproepjes van drie [in rood: 26/10/3 M] P. Nieuwlandstr. 15 D

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

# TRANSCRIPTIE A.B. Adriaanse - Recht Boomssloot 79 H. Roelofs - Lastageweg 5 G. J. de Vre - W. Pastoorstraat 59 J. Nelen - St. Antoniesbreestr. 60 M. M. Siebbeles - Molensteeg 6 II F.O. vd Bergh - Monnikenstr. 1² I