Distributiebon / Bestelbon voor groenten. [Linkerkolom]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 032742

GEZINSKAART No. ___

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats _______
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

    Deze bon is slechts geldig in de week
    volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling _________

[Rechterkolom]

----------- pond roode kool
----------- ,, savoye kool
----------- ,, uien
----------- ,, wortelen
----------- ,, koolrapen
----------- ,, bieten (rauw)
----------- ,, zuurkool

Totaal _ pond à 3 cent per kg = f _

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

                           (Handteekening) *   **Doel:** Dit formulier diende voor de gereguleerde uitgifte van basisgroenten tijdens de schaarste in oorlogstijd. Burgers moesten vooraf hun bestelling opgeven om de distributie logistiek beheersbaar te houden.

• Procedure: De bon was alleen geldig in combinatie met een 'gezinskaart'. Er zat een vertraging van één week tussen de bestelling en de afhaaldatum. Dit duidt op een strak geplande aanvoerketen.
• Assortiment: De lijst bevat uitsluitend houdbare 'wintergroenten' (kolen, wortelen, uien, bieten). Dit suggereert een systeem dat gericht was op basisbehoeften en langdurige opslag.
• Prijsstelling: Opvallend is de vermelde prijs van "3 cent per kg". Dit was een door de overheid vastgestelde prijs om de basislevensbehoeften betaalbaar te houden voor de gehele bevolking, ondanks de oorlogsomstandigheden.
• Identificatie: De "XXX" linksboven verwijst naar het wapen van Amsterdam, wat duidt op een lokale distributiemaatregel van de gemeente Amsterdam. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd vrijwel de gehele voedselvoorziening 'op de bon' gezet via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Hoewel groenten in het begin nog relatief ruim beschikbaar waren, werden ook deze naarmate de oorlog vorderde schaars.

Gemeentelijke Distributiediensten voerden het beleid lokaal uit. Dit specifieke document illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee zelfs kleine hoeveelheden groenten (gerekend in ponden) werden geregistreerd. Tegen het einde van de oorlog, met name tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, stortte dit systeem grotendeels in door een totaal gebrek aan aanvoer naar de steden. De vermelding van "3 cent per kg" dateert waarschijnlijk uit de eerdere oorlogsjaren, aangezien prijzen en schaarste later in de oorlog extreem fluctueerden. Gemeente Amsterdam Rijksbureau