Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag. 5 juni 1944 en 17 juni 1944 (marginale aantekening). (Hoofdtekst)
Vlaskamp is vrijwilliger
N.V.D. en heeft het
recht om kaarten van
zwangere vrouwen op
de markten te controleren
telef mededeeling
Th. Kam leider N.V.D.
op 5 Juni 1944.
Lüttje op 5 Juni ’44 bij
Directeur
deelt mee, dat de
geheele buurt bang is
voor Vlaskamp, vooral
ze denken, dat hij bij ge-
heime Staatspolitie is.
Th. Gabel. Dir. bijkan-
toor Centrum -- N.V.D.
heeft 14 dagen geleden Vlaskamp
ontslagen
(In de linkermarge in rood potlood/inkt)
tel mededeeling Th Kam op 17 Juni ’44: Vlaskamp is bij de
N.V.D. als vrijwilliger, heeft niets meer met de
N.V.D. te maken, heeft zelfs tot dus niet meer de
medewerking van de autoriteit. Dit document is een intern verslag betreffende de persoon Vlaskamp, een vrijwilliger bij de Nederlandse Volksdienst (N.V.D.). De notitie onthult een conflict over zijn bevoegdheden en reputatie:
1. Bevoegdheid: In eerste instantie (5 juni) wordt door leider Th. Kam gesteld dat Vlaskamp bevoegd is om distributiekaarten van zwangere vrouwen op markten te controleren.
2. Reputatie en Angst: Diezelfde dag meldt een zekere Lüttje dat de buurt doodsbang is voor Vlaskamp. Men vermoedt dat hij een agent is van de Geheime Staatspolitie (Gestapo/Sicherheitspolizei), wat duidt op intimiderend gedrag.
3. Statuswijziging: Onderaan wordt vermeld dat directeur Th. Gabel hem twee weken eerder al had ontslagen. De rode aantekening van 17 juni bevestigt definitief dat hij geen banden meer heeft met de organisatie en geen officiële steun meer geniet.
Het document toont hoe individuen binnen collaborerende organisaties hun (vermeende) macht gebruikten om de bevolking te terroriseren, en hoe de leiding probeerde afstand te nemen wanneer de reputatie van de organisatie in het geding kwam of wanneer iemand buiten zijn boekje ging. De Nederlandse Volksdienst (N.V.D.) was een tijdens de bezetting door de Duitsers opgezette welzijnsorganisatie naar model van de nationaalsocialistische Winterhilfe. Hoewel het zich presenteerde als een neutrale charitatieve instelling, stond het onder sterke invloed van de NSB en de bezetter.
De datum 5 juni 1944 is historisch saillant: dit is de dag vóór D-Day. De spanningen in bezet Nederland waren in deze periode extreem hoog. De angst voor de "geheime Staatspolitie" was reëel; collaborateurs die zich voordeden als agenten van de Sipo/SD waren een veelvoorkomend fenomeen om extra gezag af te dwingen. Het feit dat de N.V.D. hier expliciet noteert dat iemand "niets meer met de autoriteit" te maken heeft, suggereert een poging tot administratieve indekking tegenover misbruik van de organisatie-identiteit. NSB Sicherheitspolizei