Distributiebon / Bestelbon voor groenten. [Linkerkolom]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 082771

GEZINSKAART No. ...........................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

[Rechterkolom]

.................... pond roode kool
.................... ,, savoye kool
.................... ,, uien
.................... ,, wortelen
.................... ,, koolrapen
.................... ,, bieten (rauw)
.................... ,, zuurkool

Totaal .................... pond à 3 cent per kg = f....................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handtekening) * Functionaliteit: Deze bon fungeerde als een officieel bewijs van bestelling binnen het distributiestelsel. Burgers konden hiermee aangeven welke hoeveelheden van specifieke wintergroenten zij wensten te ontvangen.
* Controlemechanisme: De bon was gekoppeld aan een 'gezinskaart'. Dit was een centraal registratiedocument waarmee de overheid de consumptie per huishouden controleerde en rantsoeneerde. Het inleveren van zowel de bon als een specifieke strook van de gezinskaart voorkwam fraude en dubbele afnames.
* Inhoud: De lijst met groenten (rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) betreft typische bewaargroenten die in Nederland tijdens de oorlogsjaren de basis van het dieet vormden, zeker in de wintermaanden.
* Prijsstelling: Opvallend is de vermelding "3 cent per kg". Dit duidt op door de overheid vastgestelde maximumprijzen om de betaalbaarheid van basisvoedsel te garanderen tijdens de schaarste. Dit document is een direct overblijfsel van de voedseldistributie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Al kort na de Duitse inval in mei 1940 werden steeds meer goederen "op de bon" gezet. Het systeem werd beheerd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.

De aanduiding 'XXX' linksboven op de bon is het traditionele symbool van de stad Amsterdam, wat suggereert dat deze specifieke bon werd uitgegeven door de Amsterdamse Gemeentelijke Distributiedienst. De distributie van groenten was vaak een lokale aangelegenheid, waarbij gemeenten verantwoordelijk waren voor de uitvoering en de logistiek van de afhaalpunten. Naarmate de oorlog vorderde en de tekorten groter werden (met als dieptepunt de Hongerwinter van 1944-1945), werd het verkrijgen van zelfs deze eenvoudige groenten via het officiële distributiesysteem steeds moeilijker. Rijksbureau