Bestelbon voor groenten (rantsoeneringsdocument). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 011756

GEZINSKAART No. ................................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .................................................................. .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling .....................................................................

(Rechterkolom met lijst)

...................... pond roode kool
...................... ,, savoye kool
...................... ,, uien
...................... ,, wortelen
...................... ,, koolrapen
...................... ,, bieten (rauw)
...................... ,, zuurkool

Totaal ................. pond à 3 cent per kg = f ................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) * Administratieve functie: Het document diende als officieel bewijs voor het bestellen en vervolgens afhalen van groenten via het gemeentelijke distributiesysteem. Het was gekoppeld aan een gezinskaart, wat duidt op een systeem van persoonsgebonden rantsoenering.
* Logistiek: De bon vermeldt een strikte tijdslimiet: de groenten moesten de week na de bestelling worden afgehaald op een aangewezen distributieplaats. Dit wijst op een strak georganiseerde centrale planning om verspilling te voorkomen en de voorraad te beheren.
* Assortiment: De lijst met groenten (roode kool, savoye kool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) betreft voornamelijk houdbare 'wintergroenten'. Vooral de vermelding van koolrapen is iconisch voor periodes van voedselschaarste.
* Prijsstelling: Er wordt een prijs genoemd van "3 cent per kg". Dit is een zeer lage, door de overheid gecontroleerde prijs, wat duidt op gesubsidieerde voedselvoorziening voor de bevolking.
* Taalgebruik: De spelling (zoals 'dezen' en 'handteekening') is conform de spelling-De Vries-Te Winkel, die in Nederland officieel werd gebruikt tot 1947. Dit document stamt uit de periode van de groentendistributie in Nederland, hoogstwaarschijnlijk tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) of de directe wederopbouwperiode daarna. Vanwege de Duitse bezetting en de daaropvolgende schaarste werd de handel in vrijwel alle eerste levensbehoeften door de overheid gereguleerd via het Rijksbureau voor Voedselvoorziening.

Gemeenten voerden deze distributie lokaal uit. Inwoners kregen distributiestamkaarten en bonnenvellen (zoals de hier genoemde 'gezinskaart') waarmee zij recht hadden op bepaalde hoeveelheden voedsel. De groentendistributie was noodzakelijk omdat de marktwerking verstoord was door vorderingen van de bezetter en transportproblemen. Het systeem zorgde ervoor dat schaarse goederen zo eerlijk mogelijk over de bevolking verdeeld werden tegen betaalbare prijzen. Rijksbureau