Distributie-bestelbon voor groenten.
Origineel
Distributie-bestelbon voor groenten. [Linkerkolom]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 097104
GEZINSKAART No. ....................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .........................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ..........................................................
[Rechterkolom]
........... pond roode kool
........... ,, savoye kool
........... ,, uien
........... ,, wortelen
........... ,, koolrapen
........... ,, bieten (rauw)
........... ,, zuurkool
Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f..............
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Visuele kenmerken: Het document is gedrukt op gelig papier. De drie kruisen (andrieskruisen) linksboven verwijzen naar het wapen van de gemeente Amsterdam. De bon bevat invulvelden voor een gezinskaartnummer, afhaallocatie en datum.
* Inhoud: Het betreft een bestelformulier voor specifieke wintergroenten. Opvallend is de lijst met producten: roode kool, savoye kool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool. Dit zijn typische producten die tijdens de bezettingsjaren nog relatief beschikbaar waren voor centrale distributie.
* Prijsstelling: Onderaan staat een vaste prijs vermeld van "3 cent per kg". Dit duidt op strikt gereguleerde prijzen door de bezettingsautoriteiten om inflatie en zwarte handel officieel tegen te gaan.
* Procedure: De bon was alleen geldig in combinatie met een 'gezinskaart' en de bijbehorende strook. Er was sprake van een strikt tijdvak: de bon moest in de week na de bestelling worden verzilverd. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden al snel tekorten aan levensmiddelen. Om een eerlijke verdeling te garanderen (en de Duitse oorlogsindustrie te bevoorraden), werd een complex distributiestelsel ingevoerd.
De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" in Amsterdam beheerde de uitgifte van groenten aan de burgerbevolking. Men had niet alleen geld nodig om voedsel te kopen, maar ook de juiste bonnen. Dit specifieke document toont aan hoe gedetailleerd de controle was: burgers konden niet zomaar kiezen wat ze wilden, maar moesten vooraf bestellen uit een beperkt aanbod van houdbare producten. De waarschuwing dat "zoek geraakte bonnen niet worden vergoed" onderstreept de existentiële waarde van deze papieren in een tijd van toenemende schaarste. De spelling (zoals "dezen bon" en "roode kool") is conform de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel. Gemeente Amsterdam