Handgeschreven brief (verzoekschrift). Joh. Chr. Waagenaar, Mercatorstraat 165 II, Amsterdam (West). De Weledelen Gestrengen Heer Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte). [Linksboven:]
Joh: Chr: Waagenaar,
Mercatorstraat 165 II
Amsterdam (West)

[Rechtsboven:]
Den Weledelen Gestr: Heer
de Burgemeester
van Amsterdam

[Stempel:] No 23/9 L.M. 1944 [Handgeschreven:] 24/7

Mijnheer,

Deze is dienende UEdelen op de hoogte te stellen van mijn toestand.
Reeds 30 jaar zaken gedreven hebbende en 12 jaar als direkteur van mijn zelf opgezette zaak de Wtrechtsche Houthandel op de Oudegracht te Wtrecht over het stadhuis.
Ben ik op heden door de Wereld Omstandigheden geheel ten gronde gegaan. Zestig duizend gulden onder de menschen waar ik geen cent van terug zie. Allen faljiet gegaan Bouwheren & Aannemers.
Nu vraagt Ondergetekende UEdelen beleefd Of gij niet zoo goed zou willen zijn mij voor verderen ondergang te behoeden.
Ik vraag U alleen of gij het gevraagde wat ik al 3 weken lang heb gevraagd schriftelijk en Mondelings aan den Direkteur van Marktwezen voor een plaatsje op de Markt temogen staan. Dan kan ik mijn brood wel weer verdienen.

Hoogachtend
Joh: Chr: Waagenaar. In deze brief wendt Johannes Christiaan Waagenaar zich in wanhoop tot de burgemeester van Amsterdam. De schrijver schetst zijn achtergrond als ervaren ondernemer; hij was twaalf jaar lang directeur van de 'Wtrechtsche Houthandel' (Utrechtse Houthandel) aan de Oudegracht in Utrecht.

De kern van het schrijven is zijn financiële ondergang. Waagenaar claimt 60.000 gulden (een enorm bedrag voor die tijd) te hebben verloren omdat zijn afnemers, voornamelijk bouwheren en aannemers, failliet zijn gegaan. Hij wijt dit aan de "Wereld Omstandigheden". De brief is een direct verzoek om hulp: hij vraagt om een vergunning voor een staanplaats op de markt om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien, nadat eerdere pogingen via de Directeur van het Marktwezen gedurende drie weken niets hebben opgeleverd. Het document dateert van 24 juli 1944, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland, vlak voor de spoorwegstaking en de beruchte Hongerwinter. De economie was nagenoeg tot stilstand gekomen en grondstoffen, zoals hout, waren uiterst schaars of gevorderd door de bezetter.

De "Wereld Omstandigheden" waar Waagenaar aan refereert, zijn de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester tot wie hij zich richt, Edward Voûte, was een door de Duitsers aangestelde regeringscommissaris/burgemeester. Het feit dat een voormalig directeur van een aanzienlijke houthandel moet smeken om een marktplaatsje, illustreert de diepe sociaal-economische ontwrichting van die periode. De spelling "Wtrecht" in plaats van Utrecht wijst op een fonetische schrijfwijze die destijds vaker voorkwam bij minder geschoolden of onder grote emotionele druk. Marktwezen Stadhuis