Doorslag van een getypte brief (Afschrift).
Origineel
Doorslag van een getypte brief (Afschrift). 15 augustus 1944 (met een handgeschreven/stempelnotitie van 17 augustus 1944). National Sozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP), Arbeitsbereich in den Niederlanden, Kreis Amsterdam, Amt für Volkswohlfahrt (NSV). Gemeente Amsterdam, t.a.v. Stadtrat Dr. Stark. A f s c h r i f t .
No.685 L.M.1944 16/8.
No.20/46/2 M.1944 18/8.
National Sozialistische Deutsche Arbeiterpartei.
Arbeitsbereich in den Niederlanden.
Kreis Amsterdam.
Amt für Volkswohlfahrt.
Amsterdam-C., Heerengracht 478.
An die Gemeinde Amsterdam,
z.Hd. Herrn Stadtrat Dr. Stark.
A m s t e r d a m .
================== 15.8.'44.
Vorrangskarten der NSV
Bezugnehmend auf die bereits Anfang dieses Jahres
mit Ihnen geführte Korrespondenz muss ich Ihnen
nunmehr leider mitteilen, das wiederum von einigen
Verkaufsstanden, und zwar handelt es sich um die
Fisch-Verkaufsstände in der Alb. Cuypstr. und der
Lekstraatm die von der NSV ausgegebenen Vorrang-
karten nicht anerkannt werden.
Ich bitte Sie, diesbezügliche Massnahmen zu treffen.
Heil Hitler!
wg.Kohring,
Kreisamtsleiter.
De Weth.L.M. stelt deze in
handen van den Dir.v.h.Martw.
om advies.
A'dam, 17-8.'44. * Inhoud: De NSDAP (bij monde van de NSV - Nationalsozialistische Volkswohlfahrt) beklaagt zich bij het Amsterdamse gemeentebestuur. Het blijkt dat visboeren op de Albert Cuypstraat en in de Lekstraat weigeren de zogenaamde 'Vorrangskarten' (voorrangskaarten) van de NSV te accepteren. De afzender eist dat de gemeente maatregelen neemt.
* Terminologie:
* Vorrangskarten: Kaarten die door de nazi-welzijnsorganisatie werden uitgegeven aan (Duitse) begunstigden om voorrang te krijgen in de rij of bij de distributie van schaarse goederen.
* Stadtrat Dr. Stark: Een door de bezetter aangestelde functionaris binnen het Amsterdamse bestuur.
* Opvallende taalfouten: In de Duitse tekst staat "das" waar "dass" hoort te staan, en er staat een typefout in de straatnaam "Lekstraatm".
* Administratieve gang: De Nederlandstalige notitie onderaan is van de 'Wethouder Luchtbescherming en Militaire Zaken' (L.M.), die de klacht ter advisering doorstuurt naar de 'Directeur van het Marktwezen' (Dir.v.h.Martw.). Dit toont aan hoe de Duitse partijbureaucratie direct ingreep in de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse markten. Dit document stamt uit augustus 1944, vlak voor 'Dolle Dinsdag'. De schaarste aan voedsel, waaronder vis, was op dat moment enorm. De nazi-partij probeerde privileges voor haar leden en begunstigden (vaak Rijksduitsers of collaborateurs) af te dwingen door middel van voorrangskaarten. De weigering van de marktlui op de Albert Cuyp en in de Lekstraat om deze kaarten te accepteren, kan worden gezien als een vorm van alledaags verzet of simpelweg als een gevolg van de extreme tekorten waarbij men geen voorkeursbehandelingen meer duldde. De brief illustreert de spanningen tussen de bezettende partijorganisaties en het lokale Nederlandse marktwezen in de laatste fase van de oorlog. Luchtbescherming en (Wethouder) Gemeente Amsterdam Marktwezen