Archiefdocument
Origineel
[Linkerkolom]
xxx
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 070011
GEZINSKAART No. ................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ................................................................ .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestel........................................................................
[Rechterkolom]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool
Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f....................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Administratieve structuur: Het document is een officiële "Bestelbon" (bon A) die gekoppeld is aan een overkoepelend distributiesysteem. Het documentnummer (070011) duidt op een centrale administratie.
* Controlemiddelen: De geldigheid is strikt beperkt ("week volgende op die waarin besteld is"). De bon is onlosmakelijk verbonden met de "Gezinskaart", waarvan een strook moest worden ingeleverd. Dit diende om fraude en dubbele afnames te voorkomen.
* Assortiment: De lijst met groenten is kenmerkend voor de "Hollandse pot" en wintervoorraden: rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, rauwe bieten en zuurkool. Dit zijn producten die relatief lang houdbaar zijn en goed in eigen land geteeld konden worden.
* Economische data: Er wordt een prijs vermeld van "3 cent per kg". Opmerkelijk is dat de hoeveelheden in "pond" (500 gram) worden genoteerd, terwijl de eenheidsprijs per kilogram wordt berekend.
* Taalgebruik: Het gebruik van de naamvalsvorm "dezen bon" en de spelling "roode" en "Handteekening" (met dubbel 'ee') wijst op de spelling-Marchant, die tot 1947 officieel was. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Als gevolg van de oorlogseconomie en de blokkades ontstonden er grote tekorten aan basislevensmiddelen.
De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" was verantwoordelijk voor de eerlijke verdeling van de schaarse oogsten. Burgers kregen distributiestamkaarten en gezinskaarten met bonnen (coupons). Zonder de juiste bon was het legaal onmogelijk om voedsel te kopen. De bureaucratische afhandeling, waarbij men eerst moest bestellen en een week later pas kon afhalen op een specifieke distributieplaats, was typerend voor de dagelijkse realiteit van de "hongerjaren". Het document herinnert aan een tijd van schaarste waarin zelfs basisgroenten zoals uien en wortelen strikt door de overheid werden gerantsoeneerd.