Archiefdocument
Origineel
[Links boven verticaal:]
xxx
[Bovenaan gecentreerd/links:]
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon № 048259
GEZINSKAART No. ............................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen afgifte van dezen bon en van de desbetreffende strook der gezinskaart. De groenten kunnen op de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald aan distributieplaats .............................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling .................................................................
[Rechterkolom:]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool
Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ............................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Doel: Dit document diende als officieel bewijs voor het bestellen en afhalen van groenten tijdens een periode van schaarste en rantsoenering.
* Procedure: De burger moest deze bon inleveren samen met een strook van de "gezinskaart" (het stamkaart-systeem van de distributie). De bestelling was strikt gebonden aan een tijdslot en locatie.
* Productaanbod: De lijst vermeldt typische houdbare "wintergroenten" (kolen, uien, wortelen, rapen, bieten en zuurkool), wat duidt op een focus op basisbehoeften en calorierijke, goed bewaarbare producten.
* Taalgebruik: Het gebruik van de "n"-uitgang in "dezen bon" en de spelling van "roode" en "handteekening" is kenmerkend voor de officiële schrijftaal van voor de spellinghervorming van 1947 (de spelling-Marchant).
* Economische data: De vermelde prijs van "3 cent per kg" is opvallend laag, wat duidt op strikt gereguleerde overheidsprijzen om de betaalbaarheid van voedsel tijdens de crisis te garanderen. Dit document is een tastbaar overblijfsel van het Nederlandse distributiestelsel, dat vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) en de eerste jaren daarna van vitaal belang was. Vanwege de blokkades en de vordering van goederen door de bezetter ontstond er een groot tekort aan levensmiddelen. Om een eerlijke verdeling te waarborgen, voerde de overheid het bonnensysteem in.
De "Gemeentelijke Distributie" was verantwoordelijk voor de lokale uitvoering. De "Gezinskaart" was het centrale identificatiedocument waarmee een huishouden kon bewijzen recht te hebben op bepaalde rantsoenen. Het feit dat de bon slechts één week na bestelling geldig was, wijst op een strakke logistieke planning om bederf van verse waren tegen te gaan in een tijd zonder uitgebreide koelfaciliteiten.