Archiefdocument
Origineel
[Stempel bovenaan midden]: Nᵒ 37/61/5 M. 1944 C/7
[Wapen van Amsterdam linksboven] Gemeente Amsterdam
Bureau voor [doorgehaald] Inkwartiering
Telefoon [doorgehaald] 25311
Letter BH/K
No. 729-G.B.I.1944
Bijl. ........
Amsterdam, 4 Juli 1944.
Van Miereveldstraat 9
[Handgeschreven in blauw/rood potlood]: m.i.v. [onleesbaar]
Den Heer Directeur van den
Dienst Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M, W.
Ref.: Uw brief van 23/6/'44 aan het
Quartieramt No. 37/61/4M-v.B/SV
Betr.: Groentenvervoer over "Oude Wetering"
Dit militair bureau heeft mij bericht,
dat deze aangelegenheid niet door de Wehr-
machtkommandantur Amsterdam kan worden be-
handeld.
Waarschijnlijk is voor dit gebied de
Ortskommandantur Leiden tot het nemen der
door U gevraagde beslissing bevoegd.
Een persoonlijk bezoek lijkt mij overi-
gens in deze aangelegenheid doelmatiger.
De Chef van het Gem. Bureau
voor Inkwartiering,
[Handtekening: v. Hulst (?)]
coll. [paraf]
[Handgeschreven notitie onderaan]:
H.H. Sieburgh en Steenbeek
naar Leimuiden, Aalsmeer,
Uithoorn. Verslag v. resultaat v.
vragen Hr. Steenbeek D Dit document is een treffend voorbeeld van de ambtelijke realiteit in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Bureaucratische versnippering: De brief toont aan hoe Nederlandse gemeentelijke diensten (zoals Marktwezen en Inkwartiering) moesten manoeuvreren tussen verschillende Duitse militaire instanties (Wehrmachtkommandantur, Ortskommandantur en het Quartieramt).
* Bevoegdheidskwesties: Het transport van voedsel over de Oude Wetering (een grensgebied tussen Noord- en Zuid-Holland) viel buiten de jurisdictie van de Amsterdamse bevelhebber. De verwijzing naar Leiden duidt op de strikte geografische afbakening van Duitse commandoposten.
* Censuur en anonimiteit: In de briefkop zijn delen van de naam van het bureau en het telefoonnummer met zwarte inkt doorgehaald. Dit kan duiden op naoorlogse zuivering van documenten of op specifieke geheimhouding van militaire lijnen tijdens de oorlog.
* Actiegerichtheid: De suggestie voor een "persoonlijk bezoek" en de handgeschreven notitie onderaan laten zien dat er direct opvolging werd gegeven aan de kwestie. Ambtenaren (Sieburgh en Steenbeek) werden fysiek op pad gestuurd naar omliggende plaatsen (Leimuiden, Aalsmeer, Uithoorn) om de voedselaanvoer veilig te stellen. De datum, 4 juli 1944, is historisch saillant. De geallieerden waren een maand eerder geland in Normandië en de druk op de bezetter nam toe. Voor Amsterdam was de voedselvoorziening op dat moment een kritiek dossier. De Dienst Marktwezen, gezeteld bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, vocht tegen toenemende tekorten en transportbelemmeringen.
De "Oude Wetering" was een vitale waterweg voor de aanvoer van tuinbouwproducten uit het achterland naar de stad. De bemoeienis van het 'Bureau voor Inkwartiering' (vaak belast met het onderbrengen van Duitse militairen, maar hier optredend als tussenpersoon voor militaire transportvergunningen) onderstreept hoe diep de militaire bezetting ingreep in de dagelijkse logistiek van de stad. Dit document gaat over de laatste maanden van relatieve stabiliteit voordat de beruchte Hongerwinter van 1944-1945 de stad zou treffen. H.H. Sieburgh Gemeente Amsterdam Marktwezen