Ambtelijk rapport/interne notitie van een marktinstantie. 1 augustus 1939. Rapport № 37/153 / M. 1339 ½

Opgegeven door grossier H. Bernard, pakhuis
D 21, volgens ingeleverde statistiekbon
30000 kg peeren

Gecontroleerd, door navraag aan boven-
genoemde grossier waarbij hij toen opgaf
1000 kg blauwe pruimen
1800 kg kg. peeren

Door deze grossier is dus
maar geheel willekeurig opgegeven.

Aan den Hr Steenbeek
w/n Bedrijfschef Centrale Markt

[Handtekening/Paraaf]
1-8-39.

Contr.
C Blom

[In potlood rechtsonder:]
Waarschuwing zenden
1-8-39 [paraaf] Dit document betreft een rapportage van een controleur (C. Blom) aan zijn superieur, de heer Steenbeek, bedrijfschef van de Centrale Markt. De kern van het rapport is een significante discrepantie tussen de officiële schriftelijke opgave van een grossier en de mondelinge verklaring tijdens een controle.

Grossier H. Bernard had op zijn 'statistiekbon' aangegeven over een voorraad van 30.000 kg peren te beschikken. Bij fysieke controle of nadere navraag ter plaatse bleek dit echter slechts 1.800 kg peren te zijn, naast 1.000 kg pruimen. De controleur concludeert onomwonden dat de grossier de gegevens "geheel willekeurig" (oftewel naar eigen goeddunken, zonder basis in de werkelijkheid) heeft ingevuld.

Als gevolg van deze bevinding is er rechtsonder in potlood een instructie toegevoegd om de grossier op diezelfde dag (1-8-39) nog een officiële waarschuwing te sturen. Het document dateert van 1 augustus 1939, exact één maand voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode van internationale spanning nam de Nederlandse overheid steeds meer maatregelen om de voedselvoorziening en distributie in kaart te brengen en te reguleren.

De Centrale Markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam, gezien de schaal en structuur) speelde een cruciale rol in de distributie van levensmiddelen. Grossiers waren verplicht nauwkeurige statistieken aan te leveren over hun voorraden. Deze gegevens waren essentieel voor het beleid van de overheid om prijzen te beheersen en tekorten te voorzien.

Willekeurige opgaven, zoals in dit rapport beschreven, werden gezien als een ondermijning van het economische controlesysteem. De snelle reactie ("Waarschuwing zenden" op dezelfde dag) duidt op een strikte handhaving van de rapportageplicht in een tijd waarin voedselvoorziening een kwestie van nationaal belang werd.