Handgeschreven verslag/notitie. Woensdag 9 november 1938. Vischmarkt. Marinus en Huisman
Woensdag 9 November 1938

systeem van heffing op buitenterrein.
Marinus. beginnen om 5 uur. openen hekken
komen wagens met visch. worden op markt op
hun plaats afgeladen. Neem ik op op een
bloc nota en later schrijf ik quitanties uit.
Huisman 5 auto's achter elkaar heb. Vraag ik hoeveel ze
hebben en schrijf dat op bloc nota en geeft dat door aan Marinus, die op
terrein aan het werk is.
als garnalen zijn : geeft aanvoerder op : hoeveel.
Geef ik zoo gauw mogelijk door aan Marinus.
Zit wel eens eenigen tijd tusschen.
Marinus dan ga ik aan den gang met innen. Liet geen
kans om alles te tellen.
Heer strikt vertrouwelijk. Liever niet met Stam, want
deze heeft mij nog nooit over de moeilijkheden
der inning gesproken.
Is Marinus staat om iedere aanvoerder, die aan-
voert en opgeeft aan Huisman, te controleeren.
M Kan practisch niet. Dichte wagens is moeilijk.
Als er meer tegelijk komen, kun je natuurlijk niet
tellen. Ik zie echter wel kans om ongeveer bij
steekproef te tellen. Niet echter alles.
Gewokte visch; wordt nooit precies van aanvoer gegeven
hier weet Dir. van. Is meermalen besproken met Dir
we mogen deze aanvoerders niet vel over de ooren
halen. Is billijk zegt M. want komen vaak niet 120 bakken
en voeren dan 60 bakken weer af. Het document is een ambtelijk verslag of een getuigenis over de werkwijze van de belastinginning (heffing) op een vismarkt in 1938. De tekst beschrijft een proces waarbij twee functionarissen, Marinus en Huisman, de aanvoer van vis registreren en de bijbehorende gelden innen.

Opvallende punten in de tekst:
1. Informele registratie: Er wordt eerst gewerkt met een "bloc nota" (kladblok) voordat de officiële kwitanties worden uitgeschreven.
2. Controleproblematiek: De controleurs geven toe dat het fysiek onmogelijk is om elke lading exact te tellen, zeker bij dichte wagens of grote drukte. Men vertrouwt deels op de opgave van de aanvoerders.
3. Interne verhoudingen: Er is sprake van wantrouwen of een gebrekkige communicatie met een collega genaamd Stam.
4. Coulance: Er wordt een pragmatische houding aangenomen ("niet vel over de ooren halen"). Men hanteert een "billijk" systeem omdat aanvoerders soms met een deel van hun vis onverkocht weer vertrekken. Dit document stamt uit november 1938, een periode waarin de visserijsector in Nederland een belangrijke economische pijler was, maar ook onder druk stond door de economische nasleep van de crisisjaren. De "Vischmarkt" (waarschijnlijk de visafslag van een grote havenstad zoals IJmuiden of Scheveningen) fungeerde als een cruciaal knooppunt waar de gemeente of de havenautoriteit heffingen inde op de aangevoerde goederen.

De notitie lijkt deel uit te maken van een intern onderzoek naar de efficiëntie of de betrouwbaarheid van de inning. De vermelding van "gewokte visch" (mogelijk gerookte of verwerkte vis die een ander volume/gewicht heeft dan verse aanvoer) duidt op de technische complexiteit van de controle ter plaatse. Het document illustreert de spanning tussen strikte handhaving en de dagelijkse praktijk op een hectische marktplaats.