Getypte zakelijke brief. 27 juli 1939. Chr. Plomp, Broekslootkade 121, Rijswijk Z.H. Den Zeergeleerden Heer Dr. A. van der Laan, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. No 46A/38/M. 1939 25/7

Chr. Plomp,
Broekslootkade 121,
Rijswijk Z.H.

Rijswijk, 27 Juli 1939.

Den Zeergeleerden Heer Dr. A. van der Laan
Directeur van het Marktwezen te
Amsterdam.

Zeer geachte Heer,

Naar aanleiding van ons gesprek van de vorige week over een mogelijke regeling van de vischvoorziening van Amsterdam door de Urkers, wil ik U het volgende mededeelen.

Aan het voor Amsterdam bestaande bezwaar van gebrekkige aanvoeren in het begin der week, zal vooralsnog niets te doen zijn. Het Zondags thuis, in ieder geval aan de wal willen zijn, hetgeen voor henzelf ook financieele nadeelen meebrengt, zit er zoo diep in, dat zij zeer onlangs nog kans gezien hebben de enkele visschers, die soms Zondags op zee (zonder te visschen) bleven, over te halen hiervan voortaan af te zien vanwege mogelijke gevaren voor de Zondagsrust.

Bij een eventueele regeling voor een betere aanvoer in het einde der week, moeten we als uitgangspunt nemen, dat de ervaring leert dat de te maken prijs voor de versche visch in de verschillende marktplaatsen varieert. Vandaar de groote afstanden die de Urkers soms met hun visch afleggen (zoo b.v. per auto van Den Helder naar Rotterdam). Ook Amsterdam levert in dat opzicht dikwijls een voordeel boven IJmuiden.

De klacht van de Urkers betreffende de Amsterdamsche markt is echter, dat zij nogal risico's met zich brengt; als locale markt is zij betr. snel overvoerd. Vandaar, zooals ik uit eigen ervaring weet, dikwijls een zekere huiverigheid om naar Amsterdam te gaan, ook als daar geen reden voor is; want moge al bekend zijn hoeveel schepen er naar A'dam "door" zijn, van de hoeveelheid visch die zij aan boord hebben is dit niet het geval. Een oplossing zou nu hierin gevonden kunnen worden, dat

I. de naar Amsterdam doorgaande visschers aan b.v. de sluismeester te IJmuiden opgeven, hoeveel visch elk hunner ongeveer aan boord heeft

II. U door middel van een artikeltje in de Oprechte Urker, een weekblaadje dat ieder op Urk leest, er op aan dringt toch te gaan informeeren hoeveel schepen en visch naar Amsterdam onderweg zijn. Vaak zijn ook de goede Urker visschers hierin erg laks en gaan wat betreft het aantal schepen al op een vage notie af. U kunt misschien zoo bereiken, dat het gedeelte visch dat Amsterdam door laksheid onthouden wordt, vermindert.

Als de visschers eenmaal op deze wijze ingelicht zijn, kunnen zij zelf beslissen wat te doen, uit ervaring weten zij wel, hoe de Amsterdamsche markt op bepaalde tijden op bepaalde hoeveelheden reageert.

Een gevaar bestaat natuurlijk hierin, dat men te hooge vangsten opgeeft om nakomenden af te schrikken; is dit echter door een boetebepaling niet binnen enge grenzen te houden ?

Veel is het niet wat ik U in dit opzicht kan adviseeren, maar ik hoop, dat ik U met het bovenstaande als tegenprestatie voor Uw hulp aan mij, toch een dienst heb kunnen bewijzen.

Met de meeste hoogachting,

[Handtekening: C. Plomp] * Kernboodschap: De brief adviseert de directeur van het Amsterdams Marktwezen over hoe de visaanvoer vanuit Urk gestabiliseerd kan worden. De schrijver identificeert twee hoofdproblemen: de religieuze zondagsrust (waardoor de aanvoer begin van de week stokt) en de marktgevoeligheid van Amsterdam (angst voor oververzadiging van de markt en daarmee gepaard gaande prijsdalingen).
* Voorgestelde Oplossingen:
1. Informatievoorziening: Vissers moeten hun vangst melden bij de sluismeester in IJmuiden.
2. Communicatie: Een oproep plaatsen in het lokale blad De Oprechte Urker om vissers aan te sporen zich beter te informeren in plaats van af te gaan op geruchten ("vage notie").
* Risico's: De schrijver onderkent dat vissers vals kunnen rapporteren (te hoge vangsten opgeven om concurrentie weg te houden) en suggereert een boetesysteem als sanctie.
* Toon: Formeel, respectvol en adviserend. Het lijkt een "tegendienst" voor eerdere hulp die de schrijver van Dr. Van der Laan heeft ontvangen. * Tijdsbeeld: Geschreven in juli 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De visserijsector was in die tijd een vitale maar complexe logistieke operatie.
* Urker Cultuur: De brief benadrukt de onwrikbare waarde van de Zondagsrust voor de Urker gemeenschap, die zelfs financieel nadeel verkoos boven werken op zondag. Dit illustreert de sterke religieuze identiteit van het toenmalige Urk.
* Marktdynamiek: De brief toont aan hoe gedecentraliseerd de vismarkt was; vissers kozen hun haven (IJmuiden, Amsterdam, Rotterdam) op basis van actuele prijsverwachtingen en vervoerden hun vangst zelfs per auto over land om betere marges te behalen.
* Dr. A. van der Laan: Hij was een bekende autoriteit op het gebied van marktwezen en voedselvoorziening in Amsterdam en speelde later tijdens de bezettingsjaren een cruciale rol in de voedseldistributie.