AI-Synthese 44

C. Ooms was een handelaar (grossier) actief op de Centrale Markt in Amsterdam. In 1941 kreeg hij een strafmaatregel voor het ongeoorloofd houden van een voorraad aardappelen. In 1942 huurde hij pakhuisruimtes (pier E en M) op de Centrale Markt. In 1943 werd hij geconfronteerd met een vermissing van appelen en een onderzoek naar vals gebruik van stempels. In 1944 werden zijn betalingsvoorwaarden voor de markthuur aangepast.

Lotgevallen

1941 strafmaatregel Bestraft voor ongeoorloofd houden van voorraad aardappelen op de Centrale Markt op Centrale Markt
1942 huurovereenkomst Afsluiting huurcontracten voor pakhuisruimtes pier E en M op Centrale Markt
1943 vermissing Vermissing van vier kisten appelen (Goudrenette) uit pakhuis Pier E op Centrale Markt
1943 fraudeonderzoek Onderzoek naar vals gebruik van stempels op emballages op Centrale Markt
1944 financiele sanctie Aangepaste betalingsvoorwaarden en huur van 66,67 gulden per maand op Centrale Markt

Handel

aardappelenuienpeenkoolappelen Centrale Markt
aardappelenaardbeienappelenstempelsfraudeCentrale Markt
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-364 | Pagina 226 | 1941

Getypte officiële aanzegging/brief (waarschijnlijk een doorslag).

* **Inhoud:** Het document is een strafmaatregel tegen de heer C. Ooms. Hem wordt verweten dat hij op 12 augustus 1941 ongeoorloofd een voorraad aardappelen hield op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Sanctie:** Als straf wordt hem en zijn personeel de toegang tot de markt ontzegd voor de duur van één dag: zaterdag 23 augustus 1941. De directeur beroept zich hierbij op het marktreglement (artikel 39 lid 1) onder de noemer "verstoren van de orde". * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als *My*, *tyd*, *namelyk* en *Wyk*).

Archief 745 | 745-364 | Pagina 228 | 1941

Officiële kennisgeving / disciplinaire maatregel

De brief betreft een officiële sanctie opgelegd door de Directeur van het Marktwezen Amsterdam aan een handelaar (C. Ooms). De handelaar wordt bestraft voor het hebben van een niet-geautoriseerde voorraad aardappelen op de Centrale Markt op 12 augustus 1941. De strafmaatregel is een marktverbod van één dag voor de eigenaar en zijn personeel, specifiek op zaterdag 23 augustus 1941. De juridische basis voor deze maatregel is artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. Opvallend zijn de handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief. Deze lijken een verdediging of een nadere verklaring te vormen: de aardappelen zouden "uitschot" zijn geweest, "niet voor consumptie geschikt" en bedoeld voor de productie van "amyl" (zetmeel). Dit duidt erop dat de handelaar mogelijk probeerde aan te tonen dat de partij buiten de reguliere distributieregels voor voedsel viel.

Archief 745 | 745-376 | Pagina 620 | 1942

Administratieve brief / interne correspondentie.

* **Doel:** Het document dient ter geleiding van huurcontracten voor specifieke pakhuisruimten op de Centrale Markt naar de Wethouder voor Levensmiddelen. Het doel is dat de Wethouder de ondertekening door de Burgemeester faciliteert. * **Partijen:** * **C. Ooms:** Huurder van twee pakhuisafdelingen (E.11 c en M.3). * **S. Zuiker:** Huurder van één pakhuisafdeling (D.23). * **Burgemeester:** De uiteindelijke ondertekeningsautoriteit voor de contracten. * **Terminologie:** "In duplo" geeft aan dat de contracten in tweevoud zijn opgesteld. "Wnd." (waarnemend) bij de functie van de directeur wijst op een tijdelijke vervanging of een vacante positie. * **Locatie:** De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat), destijds de spil van de voedselvoorziening in de stad.

Archief 745 | 745-376 | Pagina 621 | 1942

Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief betreft de administratieve afhandeling van huurcontracten voor opslagruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De waarnemend directeur verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om de handtekening van de burgemeester te bemachtigen voor drie contracten: 1. Twee contracten voor **C. Ooms** voor pakhuissecties op Pier E (E.11c) en Pier M (M.3). 2. Eén contract voor **S. Zuiker** voor een pakhuissectie op Pier D (D.23). De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer U te doen geworden", "Ik moge U beleefd verzoeken"). De handgeschreven notitie "Verzonden 24/11" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan.

Archief 745 | 745-376 | Pagina 622 | 1942

Getypte ambtelijke brief (doorslag/archiefkopie op dun papier).

* **Inhoud:** Het betreft een geleidebrief voor de administratieve afhandeling van drie huurcontracten voor pakhuisruimtes op de Centrale Markt. Twee contracten staan op naam van C. Ooms en één op naam van S. Zuiker. * **Administratief proces:** De waarnemend directeur fungeert als tussenpersoon. Hij stuurt de documenten naar de verantwoordelijke wethouder met het verzoek deze ter ondertekening voor te leggen aan de burgemeester. Na ondertekening moeten de stukken retour voor de definitieve registratie. * **Taal en Spelling:** De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te doen geworden", "Ik moge U beleefd verzoeken"). De spelling is conform de regels van vóór de hervorming van 1947 (bijv. "onderteekening", "pakhuisafdeelingen"). * **Fysieke staat:** De tekst is getypt op zeer dun papier, wat gebruikelijk was voor doorslagen die in het eigen archief werden bewaard. De typemachine vertoont lichte slijtage (de letters zijn niet overal even scherp).

Archief 745 | 745-415 | Pagina 215 | 1943

Getypte nota/factuuroverzicht betreffende voedselvoorziening.

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van de "Commissie inzake voedselvoorziening Joodse Bevolking". Het bevat verschillende posten: 1. **Correctie van een eerdere nota:** Een foutieve berekening van "6 kisten stelen" wordt gecorrigeerd, wat resulteert in een klein creditbedrag. 2. **Nieuwe levering door "de Combinatie":** Een substantiële levering van uien, peen, rode kool en witte kool met een totale waarde van 645,06 gulden (inclusief 4% opslag of belasting). 3. **Statiegeld (Statie):** Bedragen voor de gebroeders Matthaei en firma Kitz. 4. **Bijbetalingen:** Correcties op prijzen van kisten (Delft, Rijnsburg, Utrecht) geleverd door W.H. Heemskerk, waarbij de werkelijke prijs hoger bleek dan aanvankelijk gefactureerd. Opvallend is de zakelijke, bijna banale toon van het document, terwijl het een cruciaal aspect van de overleving van een vervolgde bevolkingsgroep betreft.

Archief 745 | 745-417 | Pagina 287 | 1943

Handgeschreven rapport van een vermissing/diefstal.

* **Inhoud:** Het betreft een proces-verbaal of intern rapport over de vermissing van vier kisten appelen uit een pakhuis aan Pier E (No. 20) in Amsterdam. De eigenaar, de heer Ooms, verklaart dat de kisten gevuld waren met "Goudrenette AI" (een kwaliteitsaanduiding voor appels) toen ze werden neergezet, maar later leeg werden aangetroffen tussen de rest van de partij. * **Bevindingen:** De rapporteur stelt vast dat er geen sporen van braak zijn. Dit suggereert dat de diefstal mogelijk heeft plaatsgevonden tijdens werktijd, door iemand met toegang tot het pakhuis, of dat de kisten ongemerkt zijn geleegd zonder geweld te gebruiken tegen het pand. * **Terminologie:** "Goudrenette AI" duidt op appels van de hoogste handelsklasse. "Sporen van braak" is de standaard juridische term voor tekenen van forcering van sloten of toegangen.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 476 | 1943

Handgeschreven rapportage/proces-verbaal.

Het document is een verslag van een onregelmatigheid geconstateerd op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een grossier, C. Ooms, probeerde 71 stuks emballage (kratten en bakken) in te leveren bij de Stedelijke Keuring. Een oplettende medewerker, Kriebel, merkte op dat 27 stuks (18 kratten en 9 groentenbakken) voorzien waren van een vals rood stempel ("A. G. V 43") in plaats van het officiële keurmerk. Deze vervalsing leidde tot directe inbeslagname van de goederen, die werden opgeslagen in pakhuis A 2. De grossier gaf een bron op voor de goederen (G. Oudhof), waarna controleur Boon werd aangewezen om de zaak verder te onderzoeken.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 484 | 1943

Getypt rapport (officiële correspondentie).

* **Inhoud:** Dit document is een vervolgrapport over een onderzoek naar fraude met vervalste stempels op veilingkisten van de "Ned: Veiling". * **Betrokken partijen:** De gedupeerden zijn de grossiers C. Ooms en T. Wiggemans. De hoofdverdachte wordt genoemd als "Oudhof, e.a." (en anderen). * **Juridische afhandeling:** De controleur heeft de zaak overlegd met een inspecteur van de Justitiële Dienst van het politiebureau aan de Marnixstraat in Amsterdam. De conclusie van de inspecteur is dat er onvoldoende gronden ("termen") zijn voor strafrechtelijke vervolging. * **Terminologie:** "Voldoende termen" is een juridische uitdrukking voor voldoende wettelijke aanleiding of bewijslast om een proces te starten.

Archief 745 | 745-426 | Pagina 141 | 1944

Officiële brief / Begeleidend schrijven bij huurcontract.

Deze brief dient als officiële kennisgeving en begeleiding bij de toezending van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder, de heer C. Ooms, krijgt specifieke instructies en herinneringen betreffende zijn verplichtingen: 1. **Betalingsvoorwaarden:** De huur bedraagt 66,67 gulden. Opvallend zijn de handmatige/getypte correcties in de tekst: de betalingsfrequentie is gewijzigd van wekelijks naar "maandelijks op den eersten" en de betalingstermijn is verkort van zes naar "twee" dagen. Dit duidt op een aanscherping van het incassobeleid. 2. **Onderhoudsplicht:** De directie wijst expliciet op artikel 1619 van het (toenmalige) Burgerlijk Wetboek, waarin is vastgelegd dat klein onderhoud en reparaties aan zaken als hang- en sluitwerk en ruiten voor rekening van de huurder komen. 3. **Regulering uitingen:** Er wordt herinnerd aan het verbod op het ongeautoriseerd plaatsen van reclame-uitingen op het pand, wat de strakke regie van de marktmeester op de uitstraling van het marktterrein benadrukt.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 25 |

Document

* **Doel van de lijst**: Dit document fungeert als een overzicht van huurinkomsten uit commerciële objecten ("Pieren"). De eenheidsprijs van 800 gulden per jaar suggereert dat het gaat om gestandaardiseerde units, zoals marktkramen of opslagruimtes. * **Betekenis van de rode onderstrepingen**: De rode lijnen onder namen als Presser, Meentz, Casseres, Nikkelsberg en Hagenaar zijn zeer waarschijnlijk markeringen van Joodse huurders. In de context van de Duitse bezetting van Nederland werden dergelijke lijsten gebruikt voor de registratie en latere onteigening ('Arisering') van Joodse bezittingen en contracten. * **Handgeschreven vinkjes**: De vinkjes bij de eerste vier regels duiden op een administratieve controle, mogelijk met betrekking tot betalingen of de status van het contract.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-377 | Pagina 310 | 1942

Getypte lijst met namen en codes.

#36 C.Ooms
administratieve lijst getypt 60%

| C.Ooms | E 20 | | |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-377.md | 1942

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-350 | Pagina 225 | 1941

# TRANSCRIPTIE № 25/128/1 M.1941 7/10 Amsterdam 6 Oct 1941 Mkt. Insp. [Markt Inspectie] Ondergetekende vraagt voor de marktplaats Alb Cuijpstr bij stand van C. J. Oud geboren de 13 sept 1902 te Assendelft. wonende Govert Flinckstraat 153 huis Hoogachtend K A Goldstein Jan v/d Heydenstraat 32. huis Amsterdam.

Relevantie: 81% ** k.a. goldstein, jan van der heydenstraat 32 huis, amsterdam.
Archief 745 | 745-390 | Pagina 450 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] 77/2/517 [Rechtsboven, in kader:] bergen bij / stukken Oudhof [Hoofdtekst:] M. C. Oudhof heeft reeds lang commissie gekocht van Blijdenstein Bakker (Czn) Meijer Moh Schroeder Kramer Dir E Heeft pacht P. A. Veen (reeds meer dan 20 jaar) Aalsmeer Utrecht 22 - 4 - 40 [Paraph] Heeft groothandelszaken ingeschreven in handelsregister Utrecht (woonpl. Abcoude). Tel 239 [I...

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-278 | Pagina 252 | 1939

# TRANSCRIPTIE Rev. Hr. de Haes. HG. extra. 25/207/2 M. 3 November 1939. Mw. A. Broekman-Blitz, Eemsstraat 34, Amsterdam-Zuid. Wijk 22A. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 October jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Albert Cuypstraat te laten bijstaan - niet vervangen - door B. Broekman. De Directeur,

Relevantie: 80% ** de directeur (vermoedelijk van de gemeentelijke marktwezen amsterdam).
Archief 745 | 745-350 | Pagina 290 | 1941

# TRANSCRIPTIE TH. J. A. SEYMONSBERGEN TELEGRAMADRES „WOOLSEY“ V CODE 1929 GEM. GIRO S. 8140 [Afbeelding van een schaap] AMSTERDAM, 5 November 1941 Albert Cuypstraat 142 III achter Aan den WelEd. Heer Directeur van het Marktwezen A m s t e r d a m. № 25/147/1 M. 1941 6/11 WelEd. Heer, Ik veroorloof my, my met het volgende verzoek tot U te wenden, temeer waar het thans een broodvraag betreft...

Relevantie: 80% ** th.j.a. seymonsbergen, albert cuypstraat 142 iii achter, amsterdam. +2
Archief 745 | 745-318 | Pagina 161 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] 2 ex. Hr. de Boer. [Stempel, rechtsboven:] HG. [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 23/11-'40 23 November 1940. [Handgeschreven:] Dinsdag 19 Mij is gerapporteerd, dat U op [doorgehaald: Zaterdag 18] November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijdstip met Uw goederen had verlaten. Ik maan U hierbij aan U ten deze v...

Relevantie: 80% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen te amsterdam).