AI-Synthese 33

S. Canes was een straatventer en marktkoopman die actief was op de Uilenburg, Gaaspstraat, Joubertstraat, Dapperstraat en Waterlooplein. In 1940 verzocht hij om uitbreiding van zijn werkzaamheden als visstraatventer wegens inkomensgebrek door tekort aan vis. In 1941 werd zijn vergunningskaart voor aal/paling ingetrokken door een commissie. In 1943 bleef hij genoteerd in visquotalijsten, maar specifieke lotgevallen zoals arrestatie of arisering zijn in de beschikbare data niet vastgelegd.

Lotgevallen

1940 verzoek Verzoek om uitbreiding werkzaamheden als straatventer wegens inkomensgebrek door vistekort
1941 vergunning ingetrokken Ontheven van vergunningskaart voor aal/paling na beoordeling commissie
1943 quotatoewijzing Genoteerd in visquotalijst (hoeveelheden 20-50 kg) op Waterlooplein

Handel

visaalpalingsnoekbaars UilenburgGaaspstraatJoubertstraatDapperstraatWaterlooplein
visstraatventervergunningquotalijstinkomensgebrek
Gebaseerd op 9 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-307 | Pagina 210 | 1940

Officieel rapport / ambtsbericht.

* **Inhoud:** Het rapport betreft een verzoek van S. Canes om zijn werkzaamheden als straatventer uit te breiden. Vanwege de oorlogsomstandigheden ("internationalen toestand") is er een tekort aan vis, waardoor hij onvoldoende inkomen heeft. Hij wil daarom (opnieuw) fruit gaan verkopen naast of in plaats van vis. * **Beoordeling:** De controleur bevestigt dat Canes de waarheid spreekt over zijn arbeidsverleden en zijn huidige vergunning. * **Besluit:** Onderaan is handgeschreven aangetekend dat er "geen bezwaar" is en dat hij een tijdelijke erkenning krijgt voor de duur van 4 maanden. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, Maatschappij, zomers) en officiële ambtelijke toon.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 192 | 1941

Document

* **Administratieve context:** De brief is een geleidebrief waarmee een verzoek of klacht van een externe partij (S. Canes) wordt doorgezonden naar de lokale autoriteit in Amsterdam voor advies. De term "Verdeeling" duidt op de distributie en rantsoenering van vis. * **Locatie:** De geadresseerde bevindt zich aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, de locatie van de Centrale Markthallen. * **Urgentie:** Bovenaan de brief staat een handgeschreven notitie "spoed" met een dubbele onderstreping, wat wijst op een prioritaire behandeling. * **Kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve sporen, waaronder een typenummer (Vij/Ver.), een poststempel van ontvangst (13/11) en een specifiek dossiernummer van de ontvangende instantie. ---

Archief 745 | 745-359 | Pagina 193 | 1941

Document

Het document betreft een administratieve beslissing over de toewijzing van vis (aal/paling) aan een individu genaamd **S. Canes**. Uit de notitie blijkt dat een eerder verstrekte vergunnings- of distributiekaart door de ambtenaren Roosterman en Lemmens "ten onrechte" was uitgereikt. Na bespreking in een commissie op 4 december 1941 wordt bepaald dat de betrokkene niet langer in aanmerking komt voor deze toewijzing. De ondertekenaar van het besluit is vermoedelijk een zekere De Haan.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 195 | 1941

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

* **Kernboodschap:** De schrijver adviseert de Nederlandsche Visscherijcentrale om een verzoek van een zekere S. Canes af te wijzen. * **Argumentatie:** Uit onderzoek door een deskundige commissie is gebleken dat S. Canes historisch gezien nooit in zoetwatervisch (specifiek aal/paling) heeft gehandeld. Een eerder uitgegeven toewijzingskaart door een andere, kortstondig actieve commissie (Rooseman-Lammers) wordt als een foutieve handeling bestempeld. * **Ambtelijke procedure:** De brief toont de gelaagde besluitvorming tijdens de bezettingstijd. De Visscherijcentrale vraagt om advies, dat advies wordt ingewonnen bij een gespecialiseerde commissie, en de directeur koppelt dit met een negatief advies terug.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 367 | 1943

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 379 | 1943

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 523 | 1943

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 534 | 1943

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 553 | 1943

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-388 | Pagina 180 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#12 S.Canes Amstelkade 24 I
administratieve lijst " 80%

| S.Canes | 10-4-03 | Amstelkade 24 I | " | 19-1-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 185 | 1942

Administratief register (handgeschreven).

#12 S. Canes Amstelkade 24 I
register " Zijden en wollen stoffen handschrift onder 80% 80%

| S. Canes | 10- 4- 03. | Amstelkade 24 I | Zijden en wollen stoffen | 19- 1- 42. | " |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 523 | 1943

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

#5 S. Canes Lepelstr. 42 II
register Lindengracht 80%

| 5 | 21 | S. Canes | Lepelstr. 42 II | 27-1-42. |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 534 | 1943

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

#25 S. Canes Lepelstraat 42 II
register Waterlooplein handschrift onder 80% 80%

| 5 | 21 | S. Canes | Lepelstraat 42 II |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 124 | 1943

Koopliedenlijst - Waterlooplein

#34 S.Canes Amstelkade 24 I
koopliedenlijst 1 80%

| S.Canes | 10-4-03 | Amstelkade 24 I | 1 | | | |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 367 | 1943

Administratieve lijst

#54 S. Canes
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| S. Canes | - | 40 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 395 | 1943

Getypte statistische lijst/tabel met handgeschreven annotaties.

#28 S. Canes Lepelstraat 42 II
administratieve lijst 6.000 handschrift onder 80% 72%

| S. Canes | Amsterdam | Lepelstraat 42 II | 6.000 | 5.000 | 11.000 | 125 | 125 | 250 | 2.500 | 3.000 | 5.500 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats Afrikanerplein 29 4

4 Overig
Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Bron: 745-388.md | 1942

Onbekend — standplaats " 19-1-42

19-1-42 Overig
Bron: 745-401.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 1

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

- 3 -

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-307 | Pagina 210 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / ambtsbericht. * **Kenmerk:** No 2/B/59 / M. 1940 4/7. * **Datum:** 15 juli 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** S. Canes (geboren ca. 1896), wonende Lepelstraat 42, Amsterdam. * **Afzender:** Controleur (ondertekend, mogelijk Velthuis). * **Ontvanger:** Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen.

Relevantie: 82% ** controleur (ondertekend, mogelijk velthuis)., ** den heer bedrijfschef van het marktwezen.

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 527 | 1944

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Relevantie: 82% ** a. fonn, a.b. fonn, w. ruiter en controleur 'debau'.
Archief 745 | 745-359 | Pagina 265 | 1941

# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...

Relevantie: 82%