J. Rodrigues
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
J. Rodrigues was een marktkoopman actief in Amsterdam tussen 1939 en 1943. Hij verkocht voornamelijk vis, zoals blijkt uit een marktplijst uit augustus 1942. Hij had standplaatsen op diverse locaties, waaronder de Dapperstraat, Gaaspstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat en Nieuwmarkt. In 1939 was hij betrokken bij een administratieve zaak over 'aanhoudend bezoek' aan een specifiek adres, waarbij de Machtigingscommissie werd geraadpleegd. In 1942 moest hij zijn standplaatsen afstaan aan de afdeling Sociale Zaken in het kader van de arisering.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
21/134 | J. Rodrigues | 17/6 '75 | 0 | Blasiusstraat 138 II | a.gr. funt
Archiefdocumenten
Administratief bijblad/notitieblad (Model No. 14).
Dit document is een intern administratief dossierstuk ("bijblad") waarin de voortgang van een specifieke zaak wordt genoteerd. De "onderhavige aangelegenheid" wordt bestudeerd ("in studie"). Er wordt verwezen naar eerdere correspondentie over "aanhoudend bezoek" op een specifiek adres. De afkorting "Machtcom." verwijst zeer waarschijnlijk naar de **Machtigingscommissie**, een instantie die vaak besliste over vergunningen of toelatingen. Er is een duidelijke instructie om de "eersten ondertekenaar", J. Rodrigues, woonachtig aan de Blasiusstraat 136-huis, te berichten over de stand van zaken. De verschillende data (26/7, 30/7 en 2/8) tonen de administratieve route van het stuk gedurende de zomer van 1939.
Zakelijke correspondentie (doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De brief is een formeel, bureaucratisch antwoord op een schrijven van J. Rodrigues (en de zijnen) van 26 juli 1939. De afzender geeft aan dat de zaak in overweging is, maar dat er nog geen enkele toezegging gedaan kan worden. * **Terminologie:** * *c.s. (cum suis):* "en de zijnen" of "met de zijnen", wat aangeeft dat Rodrigues namens een groep of familie schreef. * *jl. (jongstleden):* Afgelopen (verwijzend naar juli). * *b.a. (bij afwezigheid / bij aanstelling):* In deze context betekent het "namens" of "bij afwezigheid van" de directeur. * **Toon:** De toon is uiterst gereserveerd en afhoudend. Het is een typische "aan-het-lijntje-houd-brief" van een officiële instantie. * **Handgeschreven notities:** De notitie "Verzonden 2/8" is een administratieve bevestiging van de verzending. "m. in laer" is waarschijnlijk een archiefinstructie of een paraaf van een ambtenaar (mogelijk "map in lade" of een eigennaam).
Getypte brief (doorslag of kopie).
De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een schrijven van 26 juli 1939. De inhoud is ontwijkend en bureaucratisch: de zaak is "in overweging", maar er kan geen enkele toezegging worden gedaan. De afkorting "c.s." achter de naam van de geadresseerde staat voor *cum suis* (met de zijnen), wat aangeeft dat Rodrigues een groep of gezin vertegenwoordigt. De toevoeging "hs" bij het adres staat voor "huis", wat betekent dat hij op de begane grond woonde. De ondertekening "b.a." staat voor "bij afwezigheid".
Administratieve lijst voor de voorlopige indeling van marktstandplaatsen.
* **Afkortingen:** * **a. g. F.:** Aardappelen, Groenten en Fruit. * **bl + pltn:** Bloemen en planten. * **stpl.:** Standplaats. * **cl:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'sectie' of 'klasse' (mogelijk 'centraal' of 'collectie'). * **M.S:** Een administratieve markering, mogelijk 'Markt-Schipper' of een specifieke statuscode. * **Inhoud:** Het document betreft de logistieke planning van een straatmarkt. Er is veel aandacht voor de exacte positionering ten opzichte van huisnummers en naburige kooplieden (bijv. "naast Cohen de Lara"). * **Mutaties:** De rode inkt en doorhalingen duiden op een werkdocument dat werd bijgewerkt naarmate bezwaren werden ingediend of standplaatsen verschooven (zie de wijzigingen bij de 1e Oosterparkstraat). * **Vervoersmiddelen:** Specifieke vermeldingen van een "3-wieler" en "handkar" geven inzicht in de schaal en mobiliteit van de handelaren.
Briefkaart (officiële voorbedrukte kaart).
Dit document is een officiële briefkaart, waarschijnlijk afkomstig van een gemeentelijke instantie in Amsterdam (gezien de vermelding "Frankeering in afrekening Amsterdam", wat duidt op een zakelijke postovereenkomst met de PTT). De handgeschreven notitie linksboven — *"Wil geen plaats op Iepenplein innemen"* — is de kern van de administratieve boodschap. Het Iepenplein in Amsterdam-Oost (nabij de Oosterparkbuurt) staat bekend om zijn markt. De aantekening suggereert dat de heer Rodrigues een aanbod voor een standplaats of een specifieke toewijzing op dit plein heeft geweigerd. Het woord *"afgedaan"* met de streep erdoor duidt erop dat de zaak administratief is afgehandeld of gesloten. Het adres, Blasiusstraat 38 één hoog, bevindt zich op loopafstand van het Iepenplein, wat logisch is in de context van een lokale marktmeester- of woningdienstadministratie.
Handgeschreven ambtelijke lijst/register.
Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.
Registerpagina / Handgeschreven lijst.
* **Afkortingen:** "a.gr. funt" staat waarschijnlijk voor "als gezin fundeerd" (ondersteund door een fonds of sociale instelling). De letter "D" in de laatste kolom staat in administraties uit deze periode vaak voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", hoewel in Amsterdamse bevolkingsregisters uit die tijd ook "D" voor "Dienstbode" of een andere specifieke status werd gebruikt. Gezien de context van de namen is een oorlogsgerelateerde annotatie (overlijden) zeer aannemelijk. * **Geografie:** De lijst bevat veel adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Dan. Theronstraat, Maritzstraat), wat wijst op een document dat betrekking heeft op de Joodse bevolking van Amsterdam. * **Structuur:** De letters in de vierde kolom (Z, O, C, W, N) duiden vermoedelijk op de gezinssituatie (bijv. Zelfstandig, Ongehuwd, etc.).
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst voor de voorlopige indeling van marktstandplaatsen.
| " " " 8. | J. Rodrigues | " " | 19. |
Handgeschreven ambtelijke lijst / register.
| **bedankt.** | | J. Rodrigues | | a.g.f. | 2. |
Handgeschreven ambtelijke lijst/register.
| J. Rodrigues | 6-9-'95 | Nw. Looiersstr. 50 II | " | 31/8 '42 | visch |
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
| 21 | 134 | J. Rodrigues | Blasiusstr. $138^{II}$ |
Registerpagina / Handgeschreven lijst.
| 21/134 | J. Rodrigues | 17/6 '75 | 0 | Blasiusstraat 138 II | a.gr. funt |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats " 31/8 '42 visch
Relevante Archieffragmenten
" 8. | J. Rodrigues | " " | 19. | | " " " 10 | E. Kortveld | " " | 20. | | " " " 12. | S. v. Cleef | " " | 21. | **Zie vervolg. II**
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE *manufacturen* M. Cohen, pl. 132 Ganzenstraat. nr. 103 / 105 / 2 dd. gedurende afwezigheid vervanging toegestaan aan : A. J. Rodrigues de Mercado, Jofferstr. 87^b.
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M.r No. 25/91/2 1939 DOORGEZONDEN: 26/7 [Rechtsboven geschreven:] Notule 20ste aug. C.v.A. v/a. Machtens 305 [Centrale handgeschreven tekst:] Onderhavige aangelegenheid is in studie; zie vroeger correspondentie ll. i. dit adres aanhoudend bezoek verder in Machtcom. is behandeld. t.v. dit den eersten ondertekenaar J. Rodrigues? berichten. [Links...
# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).