H.J. van Greuningen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 54
H.J. van Greuningen (geb. 1914) was een ambtenaar (schrijver/klerk) bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam, niet een marktkoopman. Hij werkte administratief op de Vischmarkt en het Hoofdkantoor. In 1940 meldde hij zich ziek. Tussen 1941 en 1944 kreeg hij periodieke salarisverhogingen. In 1944 werd zijn adres (Sibogastraat 13) aangeduid als 'belet' en werd hij ziek. Meer onbekend over zijn specifieke handel, producten of lotgevallen als koopman, aangezien hij functioneerde als ambtenaar.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Kennisgeving van ziektegeval (ziektebriefje), gemarkeerd als "COPIE".
Dit document is een administratieve kopie van een ziektemelding voor een ambtenaar bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. Enkele belangrijke details: * **Personeelsstatus:** H.J. van Greuningen is een 'vast' aangestelde ambtenaar in salarisgroep I. Hij werkt als schrijver, een administratieve functie. * **Verzuim:** Dit betreft zijn eerste ziektemelding van het jaar 1940. * **Medische Controle:** De melding is gericht aan Dr. Hofstee. De "Controleerend gemeente-arts" had de taak om vast te stellen of een ambtenaar daadwerkelijk ziek was en wanneer werkhervatting mogelijk was. * **Stempels:** De grote paarse stempel met de code "SA / 50 / 2 M. 1940" wijst op een centrale registratie bij de gemeentelijke administratie.
Dienstformulier (kopie) betreffende een ziektemelding.
* **Individu:** De persoon in kwestie is H.J. van Greuningen, een ambtenaar werkzaam als 'schrijver (A)' bij de dienst Marktwezen. Hij is geboren in 1914 en was op dat moment dus ongeveer 26 jaar oud. * **Locatie:** Het adres Sibogastraat 13-II bevindt zich in de Indische Buurt in Amsterdam, wat bevestigt dat dit een document van de gemeente Amsterdam betreft. * **Administratief proces:** Dit formulier diende om de controlerend gemeente-arts (Dr. Hofstee) te informeren over het ziekteverzuim. Het betreft het tweede verzuimgeval voor deze werknemer in het jaar 1940. * **Status:** De term "COPIE" duidt aan dat dit het archiefexemplaar voor de eigen dienst was. De handmatige correcties (zoals het wijzigen van 'leeftijd' naar 'geboortejaar') tonen aan dat formulieren soms ter plekke werden aangepast aan nieuwe administratieve eisen.
Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).
* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.
Ziekteverzuimkaart (formulier voor ziektemelding van een gemeenteambtenaar).
* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer H.J. van Greuningen, geboren in 1914 (hij was dus 26 of 27 jaar oud ten tijde van de melding). Hij woonde aan de Sibogastraat 13-II in Amsterdam (Indische Buurt). * **Dienstverband:** Hij was werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerker) bij de Dienst van het Marktwezen, salarisgroep I. Hij had een vaste aanstelling ("vasten en vollen dienst"). * **Medische context:** Dit was zijn eerste ziektemelding van het jaar 1941. De melding werd verzonden naar Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. Dit was een standaardprocedure waarbij de gemeente-arts controleerde of het verzuim terecht was. * **Administratieve markeringen:** Het paarse stempel "M.1941" met het dossiernummer 8A/55/1 wijst op een strakke archivering binnen de gemeentelijke administratie tijdens de oorlogsjaren.
Ambtelijke brief/memorandum.
* **Kernboodschap:** De directeur van de betreffende dienst verzoekt toestemming om een nieuwe, jonge administratieve kracht (schrijver) aan te nemen. * **Aanleiding:** De personele bezetting is verstoord geraakt. De directe oorzaak die wordt genoemd, is de gedwongen uitdiensttreding van Joodse ambtenaren. Hierdoor zijn taken verschoven, waardoor de huidige 'schrijvers' (Van Greuningen en Groeneveld) werkzaamheden doen die niet meer aansluiten bij hun oorspronkelijke rang of werklast, wat de efficiëntie van het kantoor schaadt. * **Functie-eisen:** Men zoekt een jongere (17-18 jaar) met een MULO-diploma en goede beheersing van de taal. De nadruk ligt op de rol van 'jongste bediende' die kan worden opgeleid tot typist. * **Bureaucratische gang van zaken:** De brief toont de formele weg: van de directeur naar de wethouder, met vervolgens een aantekening dat de zaak is doorgeleid naar de afdeling Arbeidszaken voor verdere afhandeling in januari 1942.
Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.
* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.
Getypte bijlage bij een ambtelijke brief.
* **Inhoud:** Het document betreft een formele administratieve vastlegging van een salarisverhoging voor een ambtenaar. De heer H.J. van Greuningen, werkzaam in de functie van 'schrijver' (een administratieve kracht), ziet zijn jaarsalaris stijgen van 1525 naar 1600 gulden. De pensioengrondslag stijgt evenredig mee. * **Salarisgroep:** De aanduiding "I" duidt op de laagste salarisgroep binnen de toenmalige ambtelijke hiërarchie, wat past bij de functie van schrijver. * **Formaat:** Het betreft een doorslag of een specifiek voor administratieve doeleinden opgesteld overzicht, bedoeld om de besluitvorming van de wethouder te ondersteunen of te archiveren. * **Watermerk:** Verticaal door de tekst is een vaag watermerk zichtbaar van de papierfabrikant (mogelijk "ERBE BORREGAARD").
Document
Het document legt een formele salariswijziging vast voor een individuele medewerker: * **Betrokkene:** H.J. van Greuningen, werkzaam als 'schrijver' (een administratieve functie). * **Financiële mutatie:** Een verhoging van het bruto jaarsalaris en de pensioengrondslag van ƒ 1525,- naar ƒ 1600,- binnen salarisgroep I. Dit betreft een stijging van circa 5%. * **Bureaucratische weg:** Het voorstel of de mededeling komt van de Directeur van het Marktwezen en is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. * **Watermerk:** Over het document loopt verticaal een watermerk waarin de woorden "BOND NEDERLAND" te herkennen zijn.
Besluit (uittreksel/extract) van de Burgemeester van Amsterdam.
Dit document is een officieel administratief uittreksel (extract) van een besluit genomen door de Burgemeester van Amsterdam. De kern van het besluit is de toekenning van een periodieke salarisverhoging aan de heer H.J. van Greuningen, werkzaam als 'schrijver' (een administratieve functie) bij de Dienst van het Marktwezen. **Kerngegevens uit de analyse:** * **Salaris:** De nieuwe jaarwedde wordt vastgesteld op 1.600 gulden. Dit bedrag dient tevens als basis voor de pensioenopbouw. * **Organisatie:** Het besluit valt onder de verantwoordelijkheid van de Wethouder voor Levensmiddelen en aanverwante zaken. De distributielijst onderaan toont de bureaucratische gang van zaken: kopieën gaan naar de relevante afdelingen en het pensioenbureau. * **Annotaties:** De handgeschreven tekst "nog boeken in pers. boek" wijst erop dat de wijziging nog verwerkt moest worden in het personeelsregister of het persoonlijke dossier van de ambtenaar.
Administratieve salarislijst.
Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.
Getypte administratieve staat / overzichtslijst van salariswijzigingen.
* **Inhoud:** Het document registreert de periodieke salarisverhogingen van twee specifieke gemeenteambtenaren in Amsterdam voor het derde kwartaal van 1943. * **Salarisstructuur:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen het kale salaris, een toelage voor uniform/kleding en de uiteindelijke pensioengrondslag. Voor de heer De Vries (een controleur-marktopzichter) is er bovendien sprake van een tijdelijke overwerkvergoeding die expliciet buiten de pensioenopbouw wordt gehouden. * **Opmerkelijk:** Voor de heer De Vries zijn twee opeenvolgende wijzigingen opgenomen (1 juli en 1 augustus 1943), waarbij zijn salaris in kleine stappen stijgt. * **Terminologie:** De spelling "kleeding" en "pensioens-grondslag" is conform de toen geldende spelling (vóór de hervorming van 1947). De bedragen zijn in Nederlandse guldens (ƒ).
Officieel formulier voor ziekmelding (kopie)
Dit document is een doorslag (copie) van een officiële ziekmelding van een ambtenaar in dienst van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste gegevens zijn: * **Personeelsgegevens:** H.J. van Greuningen, een klerk bij de Dienst Marktwezen, destijds 29 jaar oud. * **Woonsituatie:** Hij woonde aan de Sassenheimstraat 34 'belet'. De term 'belet' betekende dat de bewoner via de voordeur (vaak met een trap) bereikbaar was, kenmerkend voor Amsterdamse woningbouw. * **Status:** Hij was een mannelijke ambtenaar in salarisgroep IV, werkzaam in vaste dienst ("vasten en vollen"). * **Medisch:** De ziekmelding is gericht aan de controlearts Dr. J.P. Hofstee. Dit was zijn eerste ziekmelding van het jaar 1944. De handgeschreven code "S A/5/30 m '44" is waarschijnlijk een intern archiefkenmerk of dossiernummer.
Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.
* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.
Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.
* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties; een bijlage bij een officiële brief.
* **Doorhalingen:** De namen en gegevens van alle 16 personen zijn met een dikke zwarte lijn doorgestreept. Dit duidt er meestal op dat een taak is voltooid of dat de personen van een actieve lijst zijn afgevoerd. * **Handgeschreven toevoegingen:** * Er zijn afkortingen voor weekdagen genoteerd bij de eerste zes namen (M, Di, Do, Wo). Dit suggereert een gepland bezoek- of inspectieschema. * Rode kruisjes `[x]` zijn gezet bij de eerste negen namen. * Er is een handgeschreven nummering van 1 tot 16 toegevoegd. * Bij de tweede naam (Van Greuningen) is de opmerking "belet" genoteerd, wat betekent dat men de persoon niet kon bereiken of dat toegang werd geweigerd. * **Geografie:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, hoofdzakelijk in de wijken West, Zuid en de Grachtengordel. De Romeinse cijfers (I, II, III) duiden de verdieping aan. * **Papier:** Onderaan het document is een blindstempel of watermerk zichtbaar: `[MEGAARD BOND NED FABRIKAAT]`.
Administratief personeelsdocument (salariswijzigingslijst).
* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van salariswijzigingen voor twee medewerkers van de dienst Marktwezen: een kassier (H. Kerklingh) en een klerk (H.J. van Greuningen). * **Salarisstructuur:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "Oude toestand" en de "Nieuwe toestand". Kolommen vermelden de salarisgroep (in Romeinse cijfers V en IV), het feitelijke salaris en de pensioengrondslag in guldens (f.). * **Bijzonderheden:** * Bij H. Kerklingh is sprake van een gefaseerde wijziging of specifieke verrekening per 1 april en 1 mei 1944. * Er wordt expliciet melding gemaakt van een "3% ongehuwdenkorting", een fiscale maatregel uit die tijd waarbij vrijgezellen meer belasting betaalden of een korting op hun loon kregen. * De letter 'X' verwijst naar een voetnoot die aangeeft dat de betreffende personen geen extra inkomsten ("oververdiensten") buiten hun vaste loon hebben.
Uittreksel uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.
Dit document is een administratief besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een routinekwestie: de reguliere loonsverhoging voor twee specifieke ambtenaren (een kassier en een klerk) van de Dienst van het Marktwezen. Opvallende elementen in de tekst: * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een korting van 3% toegepast omdat hij ongehuwd is, een destijds gebruikelijke fiscale of arbeidsvoorwaardelijke maatregel. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris". Dit toont aan hoe het gemeentelijk bestuur onder direct toezicht en wetgeving van de Duitse bezetter (Seyss-Inquart) stond. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven teksten zoals "geb. 1/sal. staat" (geboekt op salarisstaat 1) laten zien dat dit document direct gebruikt werd door de financiële administratie om de uitbetalingen aan te passen.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).
| H.J. van Greuningen | " | 1.233,65 |
Getypte administratieve lijst (nominatieve lijst).
| H.J.van Greuningen | " | 1.233,65 |
Getypte tabel/lijst betreffende salarisadministraties.
| 127. | H.J. van Greuningen | schrijver | I | ƒ 1600,- | --- | ƒ 1600,- | ƒ 1675,- | ---- | ƒ 1675,- | 1-7-1943. |
Getypte administratieve staat / overzichtslijst van salariswijzigingen.
| 127 | H.J. van Greuningen | schrijver | I | ƒ 1600,- / --- / ƒ 1600,- | ƒ 1675,- / --- / ƒ 1675,- | 1-7-1943 |
Administratief overzicht / Bijlage bij brief.
| 127. | H.J. van Greuningen | schrijver | I | *f* 1600,- | --- | *f* 1600,- | *f* 1675,- | --- | *f* 1675,- | 1-7-1943. |
Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.
| H.J. van Greuningen — | 14-7-1914 | Sassenheimstraat 34 belet. | klerk - **Assistent** | A35-001559 |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Onbekend
Uilenburg — standplaats 600 V
Uilenburg — standplaats " 6
Uilenburg — standplaats C
Uilenburg — standplaats Sassenheimstraat 34 belét
Waterlooplein — standplaats 2650,25 5)
Waterlooplein — standplaats " 1
Waterlooplein — standplaats " 1
Onbekend — standplaats klerk - **Assistent** A35-001559
Waterlooplein — standplaats 2650,25 5)
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra
# TRANSCRIPTIE Nº 2/3/75//M. 1940 26/7 <u>R A P P O R T</u> P.J.J.Dreuning,oud 32 jaar en wonende Schimmelstraat 43 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Dreuning verklaart van 1932 tot 1935 als personeel werkzaam te zijn geweest bij C.Kieviet,wonende Stuyvesantstraat 38 alhier,die een vaste wijk heeft in het stadsdeel West voor aardappelen goenten en fruit.Bij...
# TRANSCRIPTIE VP/HG. [handgeschreven:] *extra* 2B/115/4 M. 1 21 Augustus 1939. den Heer J.E. Spruyt Jr., Egelantiersgracht 27 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 7. Onder terugzending van de...
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE VP/HG. Verzonden 21/8 [handgeschreven] 2B/115/4 M. 1 21 Augustus 1939. den Heer J.E. Spruyt Jr., Egelantiersgracht 27 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 7. Onder terugzending van den door U overgelegden brief van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale d.d. 27 Juli jl. bericht ik U, dat bij mijn dienst niet bekend is, of U de laatste twee jaren voldoende opleiding hebt genoten in de...