AI-Synthese 45

I. Montezinos was een marktkoopman actief op de Dapperstraat, het Mosplein en het Waterlooplein. In 1939 kreeg hij meerdere formele waarschuwingen en ingebrekestellingen vanwege betalingsachterstanden op zijn marktplaatsen. In 1940 werd zijn verzoek om tijdelijke vrijstelling van bezetting van zijn plaatsen op het Mosplein en Dapperstraat afgewezen. In 1943 was zijn aanvraag voor sociale bijstand vervallen. Hij had een relatie met Jacob Montezinos (ouder-kind).

Lotgevallen

1939 betalingsachterstand Meerdere formele waarschuwingen en ingebrekestellingen voor betalingsachterstand marktgeld (Dapperstraat) op Dapperstraat
1940 verzoek afgewezen Verzoek om tijdelijk niet bezetten van plaatsen op Mosplein en Dapperstraat afgewezen op Mosplein, Dapperstraat
1940 waarschuwing Formele waarschuwing voor verzuim in betaling marktgeld voor standplaats aan het Mosplein op Mosplein
1943 geen bijstand Vervallen aanvraag voor ondersteuning van Jacob Montezinos en R. Montezinos-Bromet

Relaties

Jacob Montezinos (ouder-kind)

Handel

ijsoverig DapperstraatMospleinWaterloopleinUilenburg
ijsbetalingsachterstandDapperstraatMospleinWaterloopleinUilenburg
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-279 | Pagina 76 | 1939

Officiële brief/aanmaning

* **Toon en Inhoud:** De brief heeft een dwingend en formeel karakter. Het betreft een laatste waarschuwing voor een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktplaats op de Dappermarkt. * **Consequenties:** De ontvanger wordt gedreigd met het onherroepelijk verlies van zijn vaste standplaats per 6 maart 1939 als er niet voor 5 maart wordt betaald. * **Uitzonderingen:** Er wordt ruimte gelaten voor verzachtende omstandigheden zoals werkloosheidssteun ("steun") of ziekte, mits dit direct wordt gemeld. Dit duidt op de economisch zware tijden van de jaren '30. * **Buitenlandse namen:** De geadresseerde, I. Montezinos, draagt een Sefardisch-Joodse achternaam, wat typerend was voor de bevolkingssamenstelling in de buurt van de Nieuwe Kerkstraat in die periode.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 76 | 1939

Officiële brief/waarschuwingsbrief.

Deze brief is een formele sommatie van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman, de heer I. Montezinos. De kern van de zaak is een betalingsachterstand: de heer Montezinos heeft al meer dan drie weken zijn "marktgeld" (staangeld) voor zijn vaste plek op de Dapperstraatmarkt niet betaald. De toon is zakelijk en dwingend. Er wordt een harde deadline gesteld (5 maart) met de directe consequentie dat de vergunning voor de vaste staanplaats per 6 maart wordt ingetrokken op basis van het marktreglement. Opvallend is de vermelding van verzachtende omstandigheden: de directeur wijst expliciet op de mogelijkheid van uitstel of coulance als de wanbetaling voortkomt uit overmacht, zoals ziekte of armoede (het "genieten van steun"). Dit duidt op de sociale context van de late jaren '30, waarin economische malaise veelvuldig voorkwam.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 317 | 1939

Een officiële aanmaning of ingebrekestelling.

* **Type document:** Een officiële aanmaning of ingebrekestelling. * **Inhoud:** De heer I. Montezinos wordt gesommeerd om achterstallig marktgeld te betalen voor zijn staanplaats op de Dappermarkt. Hij heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken. Als er niet vóór 29 oktober betaald is, verliest hij per 30 oktober zijn vaste staanplaats. * **Toon:** Formeel en dwingend. Er wordt expliciet verwezen naar het 'Reglement op de Markten'. De brief biedt echter ook een opening voor coulance indien er sprake is van overmacht (ziekte of armoede). * **Taalgebruik:** Kenmerkend voor de tijd (1939) is het gebruik van de 'y' in woorden als *hierby*, *wys*, *onherroepelyk*, *onmiddellyk* en *myn*.

Archief 745 | 745-279 | Pagina 317 | 1939

Officiële brief/betalingsherinnering.

* **Vorm en Stijl:** Het document is een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam, ingevuld met een typemachine. De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit die tijd. * **Taalgebruik:** Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *hierby, wys, blyft, onherroepelyk, myn*). Dit was in die periode niet ongebruikelijk op typewriters of in bepaalde ambtelijke spellingstijlen, hoewel de 'ij' de norm was. * **Inhoud:** De brief fungeert als een laatste waarschuwing. De termijn voor betaling is zeer kort (slechts vier dagen na dagtekening). Er wordt expliciet verwezen naar het 'Reglement op de Markten', wat de juridische basis voor de mogelijke intrekking van de marktvergunning vormt. * **Sociale component:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor marktkooplieden die in financiële of fysieke nood verkeren (het 'genieten van steun' of ziekenhuisopname). Dit getuigt van het sociale vangnet, maar ook van de strikte controle daarop.

Archief 745 | 745-319 | Pagina 32 | 1940

Officiële aanmaning (brief)

Het document is een formele waarschuwing van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam aan een marktkoopman. De kernpunten zijn: * **Verzuim:** De ontvanger heeft al meer dan drie weken geen marktgeld betaald voor zijn vaste staanplaats op de Dapperstraat (Dappermarkt). * **Deadline:** De betaling moet voor 21 januari 1940 voldaan zijn. * **Sanctie:** Indien er niet tijdig wordt betaald, vervalt de vaste vergunning voor de standplaats onherroepelijk op 22 januari, conform het geldende markreglement. * **Uitzonderingen:** De brief laat ruimte voor overmacht, zoals ziekte (hospitalisatie) of financiële nood (het trekken van 'steun'), mits dit direct gemeld wordt. * **Toon:** De brief is zakelijk, dwingend en bureaucratisch van aard.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 98 | 1940

Achterzijde van een envelop (met de adresgegevens van de afzender op de sluitzijde).

* **Afzendergegevens:** De tekst bovenaan begint met de afkorting "afz.", wat staat voor afzender. * **Naam:** De naam wordt gelezen als I. Montezinos. Het handschrift is een klassiek, verzorgd cursief. * **Adres:** De afzender woonde op de Gelderschekade 73, op de eerste verdieping (aangeduid met de Romeinse 'I', wat in Amsterdamse adresnotatie '1 hoog' betekent). * **Grafische elementen:** Onder de plaatsnaam "Amsterdam" is een decoratieve onderstreping met een dubbele punt aangebracht, een gangbare afsluiting in die periode.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 186 | 1940

Officiële correspondentie (dienstbrief)

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging van het voornemen om een marktvergunning in te trekken. De ontvanger, de heer I. Montezinos, heeft blijkbaar zijn standplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere waarschuwing. Hij wordt opgeroepen voor een gesprek met de inspecteur voordat de definitieve beslissing wordt genomen. * **Vorm:** Het betreft een voorgedrukte standaardbrief (Model No. 8) waarbij de specifieke gegevens met een schrijfmachine zijn ingevuld. De onderstrepingen zijn eveneens met de typemachine aangebracht. * **Administratieve sporen:** Rechtsboven staat in potlood of inkt "Verzonden 9/11", wat bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. De letters "HG" achter Amsterdam duiden mogelijk op een afdeling of administratieve code.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 189 | 1940

Administratief bijblad / ambtelijke notitie betreffende marktvergunningen.

Het document is een ambtelijke besluitvorming over een verzoek van een marktkoopman genaamd I. Montezinos. Uit de tekst valt op te maken dat Montezinos een verzoek had ingediend met betrekking tot de wintermaanden, zeer waarschijnlijk om zijn marktplaatsen op de Dapperstraat en het Mosplein tijdelijk niet te hoeven bezetten (bijvoorbeeld vanwege seizoensgebonden handel of weersomstandigheden). De ambtenaren wijzen dit verzoek af. De argumentatie is tweeledig: ten eerste wordt gesteld dat er op het Mosplein altijd wel plek is (dus een formele reservering/vrijstelling is niet nodig), en ten tweede wordt Montezinos gewaarschuwd dat hij zijn plaatsen "geregeld moet bezetten" op straffe van intrekking van zijn vergunning. De namen Dijkema en Hutsluyt wijzen op functionarissen van de Amsterdamse marktdienst.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 191 | 1940

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat Isaac Montezinos op 13 november 1940 had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de context dat het gaat over zijn marktstaanplaatsen op het Mosplein (Amsterdam-Noord) en de Dapperstraat (Amsterdam-Oost). De directeur sommeert hem deze plaatsen conform het reglement te bezetten, op straffe van intrekking van de vergunning. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en dwingend. Er wordt geen ruimte gelaten voor coulance. * **Contextuele aanwijzingen:** De namen van de markten en de adressering bevestigen dat dit een document uit het Amsterdamse stadsarchief betreft, specifiek gerelateerd aan de marktwezen-administratie.

Archief 745 | 745-339 | Pagina 328 | 1940

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer R. Montezinos verzoekt formeel om toestemming aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de marktinspectie, gezien de notitie "in Insp.") om zich op zijn standplaats op het Maasplein te laten bijstaan of vervangen door zijn vader, I. Montezinos, tot 14:30 uur 's middags. * **Schrifttype:** Een vlot, hellend cursief handschrift, kenmerkend voor het midden van de 20e eeuw. * **Staat van het document:** Het document is geschreven op gelinieerd papier. Er zijn sporen van eerdere archivering zichtbaar (perforatiegaten aan de linkerzijde). De spelling "Junie" is een verouderde vorm die in die tijd nog incidenteel voorkwam in informelere of minder strikt genormeerde correspondentie.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 414 | 1943

Administratieve dossierkaarten en een ambtelijke notitie.

Dit document vormt een schrijnend administratief bewijs van de Holocaust in Nederland. Het dossier begint in 1936 met de toekenning van "assist." (sociale bijstand) aan Jacob Montezinos en later aan R. Montezinos-Bromet. De kern van het document bevindt zich in de notitie van 26 maart 1943. De ambtenaar J. Reng meldt aan de inspecteur dat de lopende aanvraag voor ondersteuning is "vervallen". De zakelijke, bijna triviale reden die wordt opgegeven is dat de aanvrager "geëvacueerd is". In de administratieve taal van de bezettingstijd betekende dit dat de persoon was weggevoerd uit de woning, doorgaans naar kamp Westerbork, als voorportaal voor deportatie naar de vernietigingskampen in het oosten.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 129 |

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-401 | Pagina 126 | 1943

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

#60 I.Montezinos Gelderskade 73 I
overzichtslijst Zwanenburgwal getypt 80%

| I.Montezinos | 1-2-94 | Gelderskade 73 I | | | 1 | |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 129 |

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

#25 I. Montezinos Gelderschekade 73
administratieve lijst cons. ijs handschrift onder 80% 68%

| I. Montezinos | Gelderschekade 73 | 1-2-94 | cons. ijs |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats cons

cons. ijs Overig
Bron: 745-401.md | 1943

Uilenburg — standplaats 1

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-340 | Pagina 99 | 1940

# TRANSCRIPTIE afz. I. Montezinos Gelderschekade 73 I Amsterdam. — : —

Relevantie: 85% op de sluitzijde)., woonde op de gelderschekade 73, op de eerste verdieping (aangeduid met de romeinse 'i' +2
Archief 745 | 745-322 | Pagina 273 | 1940

# TRANSCRIPTIE Den Heer Inspecteur v/h. Marktwezen. alhier. J. Montezinos pl. No 171. Uilenburg, is doordat hij in Militaire Dienst is, vrijgesteld van betaling marktgeld. Zooals hij schrijft, is het mogelijk dat hij vaker verlof krijgt zoodat hij zijn plaats dan persoonlijk kan bezetten. m.i. is vervanging dan ook niet gewenscht. J. Montezinos kan op Uilenburg een losse plaats bezetten, daar er ...

Relevantie: 84% ** t.a. middellust (beambte bij het marktwezen)., ** de inspecteur van het marktwezen, amsterdam.
Archief 745 | 745-302 | Pagina 356 | 1939

# TRANSCRIPTIE Zie m. de kaer. vP/HG. 90/45/2 M. Verzonden 15/9-'39 15 September 1939. den Heer R. Montezinos, Vrolikstraat 110 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 dezer verleen ik U hierbij tot wederopz...

Relevantie: 84% ** de directeur (vermoedelijk van de gemeentelijke marktdienst amsterdam)., ** den heer r. montezinos, vrolikstraat 110 ii +1
Archief 745 | 745-340 | Pagina 97 | 1940

# TRANSCRIPTIE № 90/63 // M. 1940 3/8 Amsterdam 2-8-1940 Weled. Heer. M. i. Insp. Ondergetekende J. Montezinos wonende Gelderschekade 73 II verzoekt beleefd om dat zijn zoon R Montezinos om assi- stentie op zijn standplaats Maasplein Hoogachtend J Montezinos [handtekening] ----------------------------------- 573 [onderstreept] J. Montezinos pl. 53 Maasplein. qu. datum [?] R. Montezinos Waar...

Relevantie: 84% ** j. montezinos, gelderschekade 73 ii., ** weled. heer marktininspecteur (m. i. insp.).
Archief 745 | 745-340 | Pagina 189 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 13 november 1940. * **Afzender:** G. Montezinos, wonende aan de Geldersche kade 73 I, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Inspecteur van Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Voorzien van een officieel stempel van ontvangst (No. 90/05/4 M. 1940, 13/11) en een handgeschreven registratienummer (976) e...

Relevantie: 84% ** g. montezinos, wonende aan de geldersche kade 73 i, amsterdam.