AI-Synthese 44

S. Hartog was een marktkoopman in textiel en manufacturen. In 1940 kreeg hij een waarschuwing van de Dienst van het Marktwezen wegens 'verzuim' (geregeld niet bezetten van standplaats) op de Westerstraat (standplaats 105). Hij verzoekte om kwijtschelding van marktgeld voor zijn standplaatsen op de Westerstraat en de Albert Cuypstraat (standplaats 207) vanwege een periode waarin hij zijn handel niet mocht uitoefenen; dit verzoek werd afgewezen. In 1942 was hij actief op de Waterlooplein en Uilenburg. Meer onbekend over zijn verdere lotgevallen.

Lotgevallen

1940 waarschuwing Waarschuwing wegens verzuim (standplaats 105 Westerstraat niet geregeld bezet) op Westerstraat
1940 afwijzing Verzoek om kwijtschelding marktgeld (Westerstraat en Albert Cuypstraat) afgewezen op Westerstraat, Albert Cuypstraat

Handel

textielmanufacturen WesterstraatAlbert CuypstraatWaterloopleinUilenburg
textielmanufacturenverzuimwaarschuwingWesterstraatAlbert CuypstraatWaterloopleinUilenburg
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-325 | Pagina 107 | 1940

Officiële brief/oproeping.

De brief is een officiële mededeling van de Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman, de heer S. Hartog. De kern van de zaak is een dreigende intrekking van zijn marktvergunning voor de markt aan de Westerstraat. De reden hiervoor is "verzuim": de heer Hartog heeft zijn standplaats niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. De brief hanteert een strikt formele, bureaucratische toon. Er wordt verwezen naar Artikel 11 van het Reglement op de Markten om de juridische basis voor de mogelijke intrekking te onderbouwen. Desalniettemin wordt de geadresseerde nog een kans geboden om gehoord te worden ("Alvorens hiertoe te besluiten") bij de Inspecteur aan de Jan van Galenstraat.

Archief 745 | 745-325 | Pagina 108 | 1940

Document

Deze kaart documenteert een administratieve procedure van de Amsterdamse marktinspectie tegenover S. Hartog. Hartog had een vaste staanplaats (nummer 105) op de markt in de Westerstraat, maar verzuimde deze "geregeld" te bezetten. Uit de aantekeningen blijkt dat Hartog al in september 1940 om uitstel had gevraagd, wat werd afgewezen. In november 1940 werd hij tweemaal opgeroepen om zich te verantwoorden. De inspecteur constateert op 20 november dat de man "geen handel" meer heeft en zijn plaats niet meer kan innemen. Het advies luidt dan ook om de vergunning in te trekken ("Intrekken"). De openstaande marktgeld-schuld zou hij gaan voldoen bij de administratie van de Albert Cuypmarkt. ---

Archief 745 | 745-317 | Pagina 180 | 1940

Handgeschreven verzoekschrift.

In deze brief verzoekt marktkoopman S. Hartog om kwijtschelding van het marktgeld voor zijn standplaatsen op de Albert Cuypstraat (nummer 207) en de Westerstraat (nummer 105). De reden voor dit verzoek is dat hij in de week van 5 tot 12 augustus 1940 zijn textielgoederen niet mocht verkopen vanwege een verbod van "Hogerhand". De tekst is geschreven in de formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 181 | 1940

Administratief archiefblad (mogelijk een dossieromslag of geleideformulier).

Het document fungeert als een administratieve 'verzamelkaart' of dossierstuk binnen een bureaucratisch proces. De kern van het document is de instructie: *"Deze verzoeken bij elkaar verzamelen"*, wat duidt op het samenvoegen van verschillende documenten of aanvragen die betrekking hebben op dezelfde persoon (S. Hartog) of hetzelfde onderwerp. Er zijn drie duidelijke tijdslagen en dossiernummers zichtbaar: 1. **19 augustus 1940:** Het oorspronkelijke nummer 25/162/1 wordt genoteerd. 2. **21 augustus 1940:** De instructie om stukken te verzamelen wordt geparafeerd. 3. **21 en 26 september 1940:** Er wordt verwezen naar een ander bijblad (20/33/2) en er wordt een nieuw volgnummer (25/162/2) in rode inkt toegekend, wat wijst op een vervolgactie of een tweede deel van het dossier. De adressen Westerstraat en Albert Cuypstraat suggereren dat de betreffende persoon (S. Hartog) mogelijk is verhuisd of op beide plekken een belang had (bijvoorbeeld een woning en een marktkraam/winkel).

Archief 745 | 745-317 | Pagina 182 | 1940

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

Deze korte, zakelijke brief is een afwijzing van een verzoek om kwijtschelding van marktgeld. De heer S. Hartog had dit verzoek ingediend omdat hij gedurende een bepaalde periode zijn handel in textielgoederen niet op de markt had mogen uitoefenen. De directeur wijst dit verzoek resoluut af met een beroep op de "tijdsomstandigheden". De toon is bureaucratisch en onverbiddelijk. Er wordt gesteld dat de nadelige gevolgen van overheidsmaatregelen door de individuele burger zelf gedragen moeten worden. Het document weerspiegelt de ambtelijke starheid in een periode waarin de regels voor met name Joodse ondernemers steeds nijpender werden.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 183 | 1940

Getypte brief (doorslag of officiële kopie).

De kern van dit document is de afwijzing van een verzoek om kwijtschelding van marktgeld. De heer S. Hartog, een marktkoopman in textiel, mocht gedurende een bepaalde periode zijn nering niet uitoefenen. Hij heeft daarom gevraagd om de vaste lasten (het marktgeld) voor die periode niet te hoeven betalen. De motivatie voor de afwijzing is opmerkelijk bureaucratisch en hardvochtig: de "gevolgen van de maatregelen" die voortvloeien uit de "tijdsomstandigheden" (een eufemisme voor de Duitse bezetting en de daaruit voortvloeiende beperkingen) dienen door burgers "individueel" te worden gedragen. De overheid stelt zich hier op het standpunt dat zij niet verantwoordelijk is voor de financiële schade die burgers lijden door (oorlogs)maatregelen.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 372 | 1940

Administratieve dossierkaart of bijblad betreffende een marktvergunning.

Dit document betreft een ambtelijke besluitvorming over een standplaatsvergunning voor de markt. De handelaar S. Hartog bezet plaats 105 op de markt in de Westerstraat, maar heeft blijkbaar ook een plek op de Albert Cuypmarkt. Een ingediend verzoek van Hartog wordt door de ambtenaar De Haer (waarschijnlijk op basis van het advies van Th. Wolff van 18 september) afgewezen. De tekst bevat een strikte instructie: Hartog wordt gesommeerd om zijn plek op de Westerstraat-markt minstens drie van de vier weken daadwerkelijk in te nemen. Gebeurt dit niet, dan zal de vergunning voor die locatie worden ingetrokken. De correctie van "twee" naar "drie" maal per vier weken suggereert een aanscherping van de regels of een specifieke beslissing in dit individuele geval. De afkorting "Marktopz." verwijst naar de Marktopziener, die toezicht hield op de naleving van het marktreglement.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 373 | 1940

Doorslag van een officiële brief (typefout-correcties niet zichtbaar, typisch voor een kopie voor het archief).

Deze brief is een formeel administratief schrijven van de gemeente Amsterdam aan een marktkoopman, de heer S. Hartog. De toon is strikt en bureaucratisch. De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek dat de heer Hartog op 8 september 1940 had ingediend (de inhoud van dat verzoek wordt niet gespecificeerd, maar hield waarschijnlijk verband met zijn afwezigheid op de markt). De directeur van de marktdienst wijst de geadresseerde op de reglementen: een marktkoopman moet zijn standplaats minstens drie van de vier weken bezetten. Gebeurt dit niet, dan wordt de vergunning voor de standplaats op de Westermarkt ingetrokken. De brief dient als een officiële waarschuwing.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 374 | 1940

Getypte doorslag van een officiële brief (ambtelijk schrijven).

De kern van deze brief is een afwijzing van een verzoek (inhoud onbekend) van de heer S. Hartog en een expliciete waarschuwing betreffende zijn marktplaats op de Westerstraat in Amsterdam. De directeur stelt dat Hartog zijn plek minimaal drie van de vier weken moet bezetten, anders zal zijn vergunning worden ingetrokken op basis van het 'Reglement op de Markten'. De toon is strikt administratief en dreigend.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 180 | 1942

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is strak georganiseerd in kolommen. Het is een formeel overzicht van marktkooplieden met een vaste staanplaats. * **Annotaties:** De handgeschreven tekens (+ en -) achter de namen lijken op een controle- of verificatieproces. De plusjes kunnen duiden op "aanwezig" of "akkoord", terwijl de minnetjes mogelijk wijzen op afwezigheid of uitsluiting. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (de Transvaalbuurt, de Dapperbuurt) en de oude Joodse buurt (Waterlooplein, Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat). Dit weerspiegelt de demografie van de Amsterdamse markthandel uit die tijd. * **Handel:** Er is een grote variëteit aan artikelen, van 'manufacturen' (stoffen) en kleding tot levensmiddelen zoals fruit en vis.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 212 | 1942

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 180 | 1942

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

#53 S. Hartog + Boerhaavestraat 34 hs
administratieve lijst manufacturen handschrift onder 80% 80%

| S. Hartog + | 29-11-1904 | Boerhaavestraat 34 hs | manufacturen |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#53 S. Hartog Smaragdstraat 34 hs
koopliedenlijst manufacturen 80%

| S. Hartog | 29- 11-1904 | Smaragdstraat 34 hs | manufacturen |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 211 | 1942

Getypte administratieve lijst van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Sociale Zaken).

#10 S.Hartog Meerhuizenstr.34 hs
administratieve lijst " manufact. getypt 80%

| S.Hartog | 29-11-04 | Meerhuizenstr.34 hs | " | 7-9-42 | manufact. |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 212 | 1942

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

#10 S. Hartog Meerhuizenstr. 84 hs
register " handschrift onder 80% 80%

| S. Hartog | 29-11-'07 | Meerhuizenstr. 84 hs | " | 7/9 '42 | manufacturen |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats " 7/9 '42 manufacturen

manufacturen Textiel
Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats " 7-9-42 manufact

manufact. Overig
Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats manufacturen

manufacturen Textiel
Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats manufacturen

manufacturen Textiel
Bron: 5256-12661.md | 5256

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-325 | Pagina 109 | 1940

# DOCUMENT INFO | Kenmerk | Details | | :--- | :--- | | **Type document** | Administratieve registratiekaart / inspectierapport (Marktwezen Amsterdam) | | **Datering** | November 1940 | | **Betreft** | S. Hartog, marktkramer | | **Locatie** | Amsterdam (Westerstraat en Albert Cuypstraat) | | **Archiefreferentie** | No. 33/104/g M. 1940 |

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-324 | Pagina 380 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte doorslag van een officiële brief (ambtelijk schrijven). * **Datum:** 26 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer S. Hartog, Meerhuizenstraat 34, Amsterdam-Zuid. * **Kenmerken:** Bevat administratieve codes (VP/HG, 33/80/2 M., Wijk 22A) en een handgesc...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam).
Archief 745 | 745-324 | Pagina 378 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve dossierkaart of bijblad betreffende een marktvergunning. * **Datering:** September 1940. * **Betrokkene:** S. Hartog (markthandelaar). * **Locatie:** Amsterdam (Westerstraat en Albert Cuypstraat). * **Referentienummers:** 33/80/1 en 33/80/2.

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-317 | Pagina 182 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 16 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** S. Hartog, Meerhuizenstraat 34, Amsterdam. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerken:** Voorzien van een administratief nummer (№ 25/162/1 M. 1940) en een datumstempel (19/8), vermoedelijk de datum van ontvangst.

Relevantie: 81% ** s. hartog, meerhuizenstraat 34, amsterdam. +2
Archief 745 | 745-317 | Pagina 184 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief). * **Datum:** 26 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer S. Hartog, Meerhuizenstraat 34, Amsterdam-Zuid. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 26/9" en paraaf "m. de beer"), dossier...

Relevantie: 81% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten, amsterdam)., ** den heer s. hartog +2