A. Pool
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
A. Pool was een marktkoopman met vaste staanplaatsen op de Albert Cuypstraat en een plaats op de Uilenburg. In 1940 kreeg hij administratieve problemen vanwege het niet regelmatig gebruiken van zijn 'voorkeurskaart' op de Albert Cuypmarkt, wat volgens het marktreglement leidde tot een dreigende verwijdering van zijn sollicitantenlijst. Hij verzocht om uitstel van zijn bezettingsplicht en behoud van zijn kaart, maar de administratie was streng. Ook had hij een standplaats op de Waterlooplein. Meer onbekend is over zijn specifieke producten, exacte lotgevallen na 1940 en zijn verdere lot in de oorlogsjaren.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Kernboodschap:** De heer A. Pool zegt zijn vaste staanplaats (nummer 206) op de zondagsmarkt in de Uilenburgerstraat op. * **Argumentatie:** De reden voor de opzegging is van commerciële aard; de schrijver stelt dat de "smalle rij" waarin hij staat geen klandizie oplevert. Hij doet een open verzoek voor een plek in de "brede rij", waar hij naar eigen zeggen bekender is bij het publiek. Mocht dit niet lukken, dan kiest hij ervoor om weer deel te nemen aan de wekelijkse loting voor losse plaatsen. * **Administratieve verwerking:** Het document toont de ambtelijke afhandeling. De brief is ingekomen op 30 oktober en reeds op 2 november 1940 is de plaats administratief "afgevoerd" (vrijgegeven), wat blijkt uit de aantekening onderaan. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel ("Weled: Heer", "wenscht te maken"), passend bij de tijd en de aard van de correspondentie met een overheidsinstantie.
Handgeschreven brief op gelinieerd papier.
De brief is geschreven door een marktkoopman (of -vrouw), A. Pool, gericht aan een ambtelijke instantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). De kern van de brief is een verzoek om uitstel of behoud van een 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt. Een voorkeurskaart gaf marktkooplui het recht op een vaste of geprefereerde standplaats. De afzender legt uit dat hij/zij momenteel elders werk heeft gevonden voor een periode van 5 à 6 weken en daarom de markt tijdelijk niet kan bezoeken. Men vraagt of de vergunning/voorkeurskaart in de tussentijd geldig kan blijven, zodat de plek niet vergeven wordt aan een ander. De brief is formeel van toon ("Weled: Heer", "Hoogachtend"), maar bevat enkele informele elementen in de zinsbouw ("wou ik u even melden", "kom ik weer gewoon") en afkortingen ("A, dam" voor Amsterdam, "d.d." voor de dato).
Ambtelijke nota / Adviesblad betreffende marktvergunningen.
Het document is een ambtelijk advies over een verzoek van marktkoopman A. Pool. Pool bezit een 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt. Een dergelijke kaart gaf het recht op een vaste staanplaats, maar stelde ook de verplichting om deze plek daadwerkelijk te bezetten om het recht niet te verliezen. Pool vraagt om een vrijstelling van deze bezettingsplicht voor een periode van zes weken. De ambtelijke molen doorloopt hierbij de volgende stappen: 1. **Aanvraag:** Geregistreerd medio oktober 1940. 2. **Toetsing:** De Chef Marktoezicht heeft reeds een rapport uitgebracht (verwijzing tussen haakjes). 3. **Advies Inspecteur:** Op 24 oktober adviseert een ambtenaar aan de Inspecteur van het Marktwezen dat inwilliging akkoord is, mede omdat de termijn (tot 1 november) kort is. 4. **Second opinion:** De heer Van Meerkerken geeft op 28 oktober aanvullend advies. 5. **Besluit:** Op 29 oktober tekent de ambtenaar 'deHaes' voor akkoord, en op 4 november wordt het dossier administratief afgesloten (initialen vM).
Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).
Dit document is een administratieve beslissing aangaande het marktwezen in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting. De heer A. Pool, een marktkoopman met een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt, heeft om uitstel gevraagd van zijn plicht om zijn standplaats te bezetten. * **Voorkeurskaart:** Houders van een voorkeurskaart hadden het recht op een vaste plek, maar waren ook verplicht deze regelmatig te gebruiken om hun recht niet te verliezen. * **Bureaucratie:** De brief toont de strikte handhaving van marktregels door de gemeente, zelfs in oorlogstijd. De afkorting "VP/HG" verwijst naar de opsteller en typist van de brief. * **Handgeschreven notitie:** "verzonden 5/11" geeft aan dat de brief de dag na dagtekening daadwerkelijk is uitgegaan.
Officiële brief/aanschrijving.
Deze brief is een formele vooraankondiging van een administratieve sanctie. De heer A. Pool wordt berispt omdat hij zijn 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt niet regelmatig heeft gebruikt, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. Volgens het vigerende marktreglement (artikel 10) is dit een grond om de inschrijving op de sollicitantenlijst voor die specifieke markt te schrappen. De brief is niet direct een definitief besluit, maar een oproep voor een hoorgesprek ('v.m.' staat voor voormiddag) bij de inspecteur. Dit duidt op een zorgvuldige, maar strikte bureaucratische procedure. De documentopmaak is typisch voor een grote gemeentelijke instantie uit die tijd: een voorgedrukt formulier (Model No. 8) dat met een typemachine is ingevuld.
Handgeschreven brief met administratieve stempels en aantekeningen.
* **Inhoud:** De schrijver, A. Pool, reageert op een schrijven van 13 december jongstleden (J.L.) betreffende het niet innemen van een gereserveerde staanplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. * **Kernboodschap:** Pool legt uit dat hij/zij momenteel nog ander werk heeft en daarom de marktplaats nog niet kan bezetten. De verwachting is dat dit werk over 6 tot 7 weken is afgerond. * **Verzoek:** Er wordt beleefd verzocht om de "voorkeurskaart" (de vergunning of anciënniteitsstatus voor de markt) niet in te trekken ("af te schrijven") en nog enkele weken geduld te oefenen. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel, wat verouderd Nederlands ("uwer schrijven", "eener plaats", "zoo goed wilt wezen"), passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen burger en instantie.
Administratieve nota / bijblad van een dossier.
Dit document legt een verschuiving vast in het ambtelijke standpunt over een verzoek van de heer A. Pool, een vishandelaar op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt. 1. **De doorgehaalde tekst:** Oorspronkelijk was het advies (van begin januari 1941) om zijn verzoek af te wijzen. De administratie stelde vast dat Pool zijn staanplaats niet regelmatig genoeg bezette. Er werd een ultimatum gesteld: hij moest minstens twee keer per week aanwezig zijn, op straffe van uitschrijving van de marktlijst. 2. **De ommekeer:** Onderaan het document is te zien dat de ambtenaar De Boer op 14 januari 1941 zijn advies herziet: *"Tegen inwilliging verzoek geen bezwaar"*. Dit suggereert dat Pool in de tussentijd aan de voorwaarden heeft voldaan of dat er nieuwe informatie (mogelijk uit het genoemde rapport van de Chef Marktafdeling) naar boven is gekomen die een positieve beslissing rechtvaardigde. 3. **Vakkennis:** De vermelding *"vakkenniskaart in den visch"* duidt op de toenmalige verplichting voor marktkooplieden om hun vakbekwaamheid in een specifieke branche aan te tonen.
Getypte brief (doorslag) met handgeschreven aantekeningen.
De brief is een officiële administratieve beslissing aangaande het marktwezen in Amsterdam. De heer A. Pool, woonachtig in de Graaf Florisstraat, had verzocht om zijn 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt tijdelijk niet te hoeven gebruiken. Een voorkeurskaart was een vergunning die de houder het recht gaf op een vaste staanplaats op de markt. Normaal gesproken was men verplicht deze standplaats regelmatig te bezetten op straffe van intrekking van de kaart. De directeur verleent hierbij officieel uitstel tot 1 maart 1941. De handgeschreven notitie "Verzonden 23/1" is een typisch kenmerk van een archief-doorslag, waarbij de datum van verzending handmatig werd genoteerd.
Document
De brief is een formeel administratief besluit. De heer A. Pool had op 26 december 1940 een verzoek ingediend om tijdelijk ontheven te worden van de plicht (of het gebruik) van zijn voorkeurskaart voor de Albert Cuypmarkt. Een voorkeurskaart gaf een marktkoopman het recht op een vaste, vaak begeerde staanplaats. Het feit dat er officieel toestemming nodig was om hier *geen* gebruik van te maken, duidt op de strakke organisatie en regelgeving van het Amsterdamse marktwezen; ongeoorloofde afwezigheid kon leiden tot intrekking van de vergunning of de vaste plek. De toestemming wordt hier verleend tot 1 maart 1941.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
- 3 -
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...
1/4 '39.- L. S. Mw. Swüerde - Mol St. Ant. Breestr. 74, moet onder gewende behandeling blijven is de specialist WPolak.
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]