M. Grootkerk

Intern administratief memo / ambtelijke notitie van de afdeling Marktwezen.

Het document is een interne correspondentie binnen de Amsterdamse marktinspectie betreffende de bezettingsgraad van marktplaatsen op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De kern van de zaak is de standplaats van een zekere M. Grootkerk (plaats 11a). De ambtenaar rapporteert dat er een tekort is aan plaatsen voor bloemenverkopers (er zijn zes gegadigden die buiten de boot vallen). Grootkerk is in een periode van zes weken slechts één keer verschenen. Omdat Grootkerk "op steun" (een werkloosheidsuitkering) loopt, hoeft hij geen stageld te betalen en wordt zijn plaats formeel voor hem gereserveerd. De schrijver adviseert echter om zijn verzoek (vermoedelijk tot behoud van de standplaats zonder aanwezigheidsplicht) af te wijzen vanwege de grote vraag van andere kooplieden.

Ambtelijke notitie/memo op een archiefkaart.

De kern van dit document is een ambtelijke beslissing over de marktvergunning van een zekere M. Grootkerk. 1. **Afwijzing:** Een niet nader gespecificeerd verzoek van Grootkerk wordt door de ambtenaar De Haas negatief beoordeeld ("dient m.i. te worden afgewezen"). 2. **Waarschuwing:** Er wordt een strikte voorwaarde gesteld aan het behoud van zijn staanplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. Hij moet minimaal drie van de vier weken aanwezig zijn. 3. **Sanctie:** Indien hij hier niet aan voldoet, zal zijn vergunning worden ingetrokken. De notitie onderaan (5/10-'40) suggereert dat de beslissing enkele dagen later formeel is verwerkt of verzonden.

Typschrift (doorslag op dun papier).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek ingediend door de heer M. Grootkerk op 24 september 1940. Hoewel de exacte inhoud van Grootkerks verzoek niet in dit document staat, blijkt uit de tekst dat het betrekking heeft op zijn staanplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord). De toon van de brief is streng en bureaucratisch. De directeur wijst het verzoek resoluut af (onderstreept "<u>niet</u>") en voegt daar een waarschuwing aan toe: als de marktplaats niet regelmatig bezet wordt, zal de vergunning worden ingetrokken conform het geldende marktreglement. De vermelding "Wyk 10" bij het adres duidt op een administratieve indeling van de stad of de postbezorging in die tijd.

Officiële brief/kennisgeving (doorslag).

De brief is een zakelijke en dwingende mededeling van de marktmeester of directeur van de marktdienst aan een individuele marktkoopman, de heer M. Grootkerk. De kern van de boodschap is tweeledig: 1. Een verzoek van Grootkerk (ingediend op 24 september 1940) wordt afgewezen. De aard van dit verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar had waarschijnlijk betrekking op zijn staanplaats. 2. Er wordt een expliciete waarschuwing gegeven: als hij zijn plaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet regelmatig bezet, zal zijn vergunning worden ingetrokken conform het marktreglement. De toon is strikt bureaucratisch. De onderstreping van het woord "niet" benadrukt de onverbiddelijkheid van de beslissing.

Officiële brief/kennisgeving.

Deze brief is een officiële waarschuwing van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam aan de heer M. Grootkerk. De kern van de boodschap is dat de heer Grootkerk dreigt zijn inschrijving op de sollicitantenlijst voor de Albert Cuypmarkt te verliezen. De reden hiervoor is dat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig zou hebben gebruikt, wat in strijd is met Artikel 10 van het marktreglement. De brief heeft een formeel-juridisch karakter, maar biedt de geadresseerde nog wel de mogelijkheid tot verweer tijdens een gesprek met een inspecteur op het kantoor aan de Jan van Galenstraat. De korte termijn voor deze oproep (slechts twee tot vier dagen na de datering van de brief) valt op.

Kaart uit een administratief register (waarschijnlijk van de Marktpolitie of het Marktwezen).

Dit document is een administratieve vastlegging van een overtreding van de marktregels. De heer/mevrouw M. Grootkerk, een marktkoopman op de Albert Cuypmarkt, is opgeroepen om te verschijnen (verhoord te worden) omdat hij/zij de toegewezen marktplaats niet regelmatig bezette. Er is sprake van een kleine bureaucratische strijd: 1. **27 november 1940:** Grootkerk krijgt een officiële waarschuwing. 2. **December 1940:** Grootkerk wordt opgeroepen voor de 16e of 18e december. 3. **18 december 1940:** Inspecteur De Haas noteert dat Grootkerk uitstel vraagt tot 3 januari. De Haas ziet hier geen probleem in ("m.i. geen bezwaar"). 4. **27 december 1940:** De marktambtenaar grijpt in. Omdat Grootkerk in de tussentijd blijkbaar weer op de markt is verschenen ("heeft weer een plaats bezet"), wordt het gevraagde uitstel als "niet nodig en ongewenst" beschouwd. 5. **2 januari 1941:** Het dossier wordt gesloten en gearchiveerd ("Opbergen").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt M. Grootkerk de bevoegde instantie (waarschijnlijk de Marktmeester of de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam) om toestemming voor een afwijking van de reguliere marktregels. **De kern van het verzoek:** De afzender heeft een vaste standplaats op de markt aan het Mosplein (in Amsterdam-Noord). Hij vraagt of hij daar met eigen materiaal (bijvoorbeeld een eigen kar of opbouw) mag staan in plaats van een gemeentelijke marktkraam ("stal") te huren. **De motivatie:** De reden is puur economisch. De schrijver voorziet dat er in de wintermaanden weinig handel zal zijn. De huur van een officiële marktkraam is in die periode te duur ("te kostbaar") in verhouding tot de verwachte omzet. Hij stelt voor om alleen een kraam te huren als er voldoende handel is, en anders zijn eigen materiaal te gebruiken. **Taal en spelling:** Het document bevat enkele spelfouten en archaïsche zinsconstructies die kenmerkend zijn voor iemand met een beperkte formele opleiding in die tijd (bijv. "matiriaal" in plaats van materiaal, "als ik wat handel heeft" in plaats van heb). De toon is echter zeer beleefd en respectvol.

Handgeschreven notitie op gelinieerd papier (mogelijk uit een zakboekje of dossier).

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst met namen en adressen van personen in Amsterdam (Zuid en Oost, o.a. Van Woustraat, Waalstraat, Dapperstraat en Nieuwe Kerkstraat). Bovenaan staat het woord "Oproepen", wat duidt op een administratieve handeling waarbij deze mensen zich moesten melden of werden bezocht. * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws cursief, geschreven met een vulpen of potlood. De doorhaling van "Kortlever" suggereert een wijziging in de planning. * **Opvallende details:** De namen zijn gekoppeld aan specifieke tijdstippen en data in het najaar van 1941. De onderste sectie is cruciaal: hier wordt expliciet gesproken over "Joodsche Bloemen kooplieden" en de status van hun "marktplaatsen" ("gedaan"). De asterisk bij M. Grootkerk kan duiden op een bijzondere status of voltooide actie.

Handgeschreven lijst op een fragment van beige/bruin papier of dun karton.

Het document betreft een genummerde lijst van zes personen. Achter vier van de zes namen staat een vinkje ("v"), wat waarschijnlijk duidt op een verificatie, aanwezigheid of afgehandelde status. Bij nummer 3 (G. Blog) staat de expliciete aantekening "doet afstand", wat suggereert dat deze persoon ergens van afziet (bijvoorbeeld een claim, een plek op een lijst of een bezitting). De vierde naam (L.A. Reens) onderscheidt zich door een blauwe dubbele onderstreping in plaats van een vinkje, wat mogelijk een afwijkende status of een actiepunt voor de administrateur aangaf.

Getypte brief (afschrift).

In deze brief verzoekt M. Grootkerk de Amsterdamse wethouder om een specifieke standplaats voor de verkoop van bloemen. De kern van het verzoek ligt in de wanhopige economische positie van de schrijver. Grootkerk benadrukt dat hij als "Joodsche marktkoopman" geen plek krijgt op de speciaal voor Joden aangewezen markten. Hij voert aan dat de Directeur van het Marktwezen hem deze specifieke plek in de Maasstraat (op de hoek met de Zuider Amstellaan) al had gesuggereerd. De term "broodeloos" onderstreept de ernst van de situatie: zonder deze standplaats heeft hij geen inkomen meer. De afkorting "w.g." bij de ondertekening betekent "was getekend", wat aangeeft dat dit document een officieel afschrift is van de originele brief.

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Inhoud:** De schrijver, M. Grootkerk, verzoekt om uitstel voor zijn "vaste plaats" (marktkraam) op de Albert Cuypstraat of de Gaaspstraat. De reden die wordt opgegeven is dat er ter plaatse "geen handel meer voor hem is". * **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een formele, maar enigszins archaïsche stijl ("Ondergetekenden verzoekt Uwe beleefd"). Er zit een duplicatie in de tekst aan het einde van de zin ("is is"), wat duidt op een haastige of emotionele schrijfwijze. * **Paleografie:** Het handschrift is een duidelijk 20e-eeuws cursief. De afkorting "N Kerkstraat" staat voor Nieuwe Kerkstraat. De Romeinse "II" achter het huisnummer duidt op de tweede verdieping.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze zakelijke maar persoonlijke brief verzoekt de heer M. Grootkerk om de intrekking van zijn vaste standplaats op de hulpmarkt in de Gaaspstraat te Amsterdam. De reden die hij opgeeft is puur economisch: er zijn momenteel geen levensmiddelen (waarschijnlijk specifiek fruit, gezien zijn latere opmerking) beschikbaar om te verhandelen. Hij geeft aan dat de standplaats voor hem op dit moment geen nut heeft ("heb hij er niets aan"), maar spreekt de hoop uit terug te kunnen keren zodra de aanvoer van fruit weer op gang komt. Het taalgebruik is kenmerkend voor de periode, met woorden als "ondergeteekende" en de verbuiging "den markt". Opvallend is het gebruik van de derde persoon ("hoop hij", "heb hij") in plaats van de eerste persoon, wat destijds vaker voorkwam in formele verzoeken door burgers met een lagere opleiding.

Getypte namenlijst met handgeschreven aantekeningen en markeringen.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, hoewel er handgeschreven toevoegingen zijn die deze volgorde onderbreken (zoals Gobets onderaan de eerste kolom). * **Numerieke codes:** De breuken aan de linkerzijde (zoals 7/13) verwijzen zeer waarschijnlijk naar transportnummers en volgnummers op die lijsten, of naar specifieke dossiers/kaarten in een cartotheek. * **Symboliek:** * De **'X'** achter de namen is een veelvoorkomende administratieve markering in oorlogsarchieven om aan te geven dat een persoon is "afgevoerd", overleden of dat de actie is voltooid. * De **omcirkelde 'L'** staat vaak voor "Lager" (kamp) of een specifieke barak-indicatie. * De **omcirkelde 'Z'** kan duiden op "Ziekenhuis" of "Ziek". * De handgeschreven notitie **'overl.'** (bij Matteman en Roodveldt) bevestigt dat deze personen tijdens het administratieve proces als overleden zijn geregistreerd. * **Handgeschreven correcties:** Er zijn correcties aangebracht in data en namen, wat duidt op een "levend" document dat herhaaldelijk werd bijgewerkt.

Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.

* **Indeling:** De lijst is geordend per pagina of sectie (kolom S: 5, 6, 7) en bevat volgnummers die niet strikt opeenvolgend zijn binnen de sectie, wat duidt op een selectie uit een groter register. * **Schrift:** Een duidelijk leesbaar, rechtopstaand cursief handschrift, typisch voor administratieve documenten uit de jaren '30-'40. * **Afkortingen:** Veelvoorkomende afkortingen zijn `Nw` (Nieuwe), `hs` (huis/begane grond), `dw` (dwars) en Romeinse cijfers (I, II, III) voor de verdiepingen. `Rapenb:` staat voor Rapenburgerstraat. * **Inhoud:** De namen zijn gegroepeerd per beginletter of familienaam (bijv. Cohen, Dotsch, Franschman), wat suggereert dat dit een alfabetisch register is.

# TRANSCRIPTIE *Extra* den Heer M. Grootkerk, Nieuwe Kerkstraat 77 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 10. 5 October 1940. 90/71/2 M Naar aanleiding van Uw brief, ingekomen op 24 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek **niet** voor in- williging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan Uw plaats op de markt Mosplein niet regelmatig bezet, zal deze plaats worden ingetrokken, overee...

# TRANSCRIPTIE G. J. Bol (Utr.) G. Grootendorst (Utr.)

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] M. de Leer [Handgeschreven, middenboven:] Verzonden Flo den Heer M. Grootkerk, Nieuwe Kerkstraat 77 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 10. 5 October 1940. 90/71/2 M Naar aanleiding van Uw brief, ingekomen op 24 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor in- williging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan Uw plaa...

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan links:] Grootkerk. M [Bovenaan rechts:] 4-2-'14 [Midden, diagonaal stempel:] VERVALLEN [Midden links:] D. Grootkerk - Boonstijn. [Midden rechts:] 12-8-'14 [Onderaan links:] Alb. Cuypstr: 7/0. L

# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.