G. Blom
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
G. Blom was een ambtenaar bij de marktadministratie (contrôleur, later chef-marktopzichter) die in 1941 als chauffeur betrokken was bij een ongeval op de Vischmarkt waarbij een lantaarnpaal werd omvergereden. In 1943 promoveerde hij in rang en salaris. Meer onbekend over zijn specifieke handel in producten of lotgevallen als marktkoopman.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
Het betreft een ambtelijk dossierkaartje betreffende het marktwezen in Amsterdam. De heer J.G. Blom, een vishandelaar (gespecialiseerd in gerookte vis), wordt aangesproken op het feit dat hij zijn toegewezen standplaats (nummer 50) op de Ten Katemarkt niet conform de regels bezet. Opvallend is de chronologie: de eerste oproeping vindt plaats op 3 mei 1940, vlak voor de Duitse inval. Op 30 mei volgt een officiële waarschuwing. Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt dat er op dat moment "geen handel" is, wat kan duiden op de economische ontregeling of gebrek aan aanvoer direct na het begin van de bezetting. De handelaar vraagt om uitstel van de bezettingsplicht voor de doordeweekse dagen, om enkel op de zaterdag (de drukste marktdag) aanwezig te hoeven zijn. In juli 1940 wordt de kaart na interne circulatie ("ter kennisneming en retour") opgeborgen ("opb.").
Handgeschreven verzoekschrift / briefkaart.
* **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor het begin van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De schrijver, J.G. Blom, verzoekt om toestemming om één keer per week (op zaterdag) een standplaats te mogen innemen in de Hasebroekstraat. * **Toestand:** De zinsnede "Tengevolge van de toestand" is opvallend. Hoewel de Eerste Wereldoorlog voorbij was, verkeerde Nederland in 1920 in een periode van economische aanpassing en inflatie. Het kan echter ook verwijzen naar een persoonlijke (financiële of fysieke) omstandigheid van de aanvrager. * **Locaties:** De genoemde locaties zijn gesitueerd in Amsterdam Oud-West. De Hasebroekstraat ligt vlakbij de Ten Katemarkt, een bekende marktlocatie die nog steeds bestaat. De afzender woonde in de Vasco da Gamastraat, een buurt die destijds volop in ontwikkeling was (Plan West).
Handgeschreven rapportage/lijst van straathandelaren.
* **Afkortingen:** * **a. gr. fruit / a. gr. f.:** aardappelen, groenten en fruit. * **b. k. ei.:** boter, kaas en eieren. * **v.v.:** waarschijnlijk "vergunning verleend" of "vrijstelling". * **z.v.:** zonder vergunning. * **Inhoud:** Het document is een controlelijst van de Amsterdamse marktinventarisatie. Het geeft een overzicht van personen die zonder de juiste papieren (vergunningen) handel drijven op straat. * **Sociaal-historische details:** Opvallend zijn de aantekeningen over de redenen waarom mensen op straat staan. Meerdere mannen blijken de wijk over te nemen van familieleden of kennissen die vanwege de mobilisatie (1939) in militaire dienst zijn. Ook worden fysieke en mentale handicaps genoemd ("invalide knie", "achterlijke zoon") als context voor de illegale handel.
Dienstverslag / Rapportage van schade aan gemeente-eigendom.
* **Inhoud:** Het document betreft een schadeverslag. Een vrachtwagen van de firma *Bertels Oliefabriek* (gevestigd aan de Omval) heeft een lantaarnpaal omvergereden bij de *Steenen Steiger* op de *Vischmarkt*. De rapporteur heeft de gegevens van de chauffeur genoteerd en hem aansprakelijk gesteld voor de schade. * **Administratieve verwerking:** De rode onderstrepingen en correcties (zoals "vergoed" in plaats van "betaald") wijzen op een juridische of administratieve controle door een superieur of archiefmedewerker. Het kenteken "G 317" duidt op een Noord-Hollands provinciaal nummerbewijs. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk Nederlands ("Aan den WelEdHeer", "des middags"). De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "Vischmarkt").
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
* **Incident:** Op 10 januari 1941 heeft een vrachtauto van de "N.V. Bertels Oliefabriek" (bestuurd door G. Blom) een lantaarnpaal omvergereden. * **Locatie:** De stenen steiger aan de Vischmarkt bij de De Ruyterkade in Amsterdam. * **Procedure:** De betreffende directeur meldt de schade aan het Gemeentelijk Assurantiefonds. Hij heeft het Gemeentelijk Electriciteitsbedrijf (GEB) reeds opdracht gegeven voor de reparatie en verzoekt het fonds de verdere administratieve en financiële afhandeling (de schadeclaim) over te nemen. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk taalgebruik ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "bijlage dezes").
Document
* **Doel van het document:** Het is een administratief overzicht voor het doorvoeren van salarisverhogingen en bijbehorende aanpassingen in pensioengrondslagen. * **Salarisontwikkeling:** Voor de meeste ambtenaren in salarisgroep II stijgt het basissalaris van $f$ 1800,- naar $f$ 1900,-. Bij de 'schrijvers' (groep I) is er een stapsgewijze verhoging per 1 augustus en 1 oktober 1941 te zien. * **Toelagen:** Naast het basissalaris zijn er twee soorten toelagen: een "Toelage unif. kl." (mogelijk uniformklasse) en een "Toelage 5%". Deze laatste stijgt vaak mee met het basissalaris (van $f$ 90,- naar $f$ 95,-). * **Pensioengrondslag:** De pensioengrondslag is het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd. Opvallend is dat voor personen als J. Hykamp, J.H. Nieuwenhuys en P. Plekké de pensioengrondslag aanzienlijk hoger ligt dan de optelsom van salaris en toelagen, wat duidt op specifieke historische regelingen. * **Wetgeving:** Er wordt herhaaldelijk verwezen naar "art. 150 P.W.1922". Dit staat voor de Pensioenwet 1922, die de pensioenvoorziening voor ambtenaren in die periode reguleerde.
Getypte tabel met salarisgegevens en handgeschreven correcties/vinkjes.
* **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat vergelijkingen tussen de 'Bestaande toestand' en de 'Nieuwe toestand'. Dit wijst op een algemene salarisherziening. * **Salarissen:** De meeste 'Contrôleurs' (Salarisgroep II) gaan van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,- per jaar. De 'Schryvers' (Salarisgroep I) zien verhogingen in twee stappen gedurende 1941. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen een toelage voor uniformkleding ('Toelage unif.kl.') en een procentuele toelage van 5%. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes ([v]) en de doorhalingen (zoals bij No. 123 en No. 134) tonen aan dat dit een werkdocument was voor administratieve controle. De pensioensgrondslag voor sommigen (Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys, Plakké) wijkt af van de standaard som van salaris en toelagen, hetgeen verklaard wordt door de verwijzing naar Artikel 150 van de Pensioenwet 1922.
Handgeschreven notitie / ambtelijk schrijven.
* **Inhoud:** De notitie dient als correctie op een eerder ingestuurd document. Een zekere E.C. Blom had een betalingsbewijs gevonden en opgestuurd. De auteur van deze notitie stelt vast dat dit bewijs niet van de afzender is, maar van een andere persoon met bijna dezelfde achternaam: G. Blom Jr. * **Kerngegevens:** * **Betrokkenen:** E.C. Blom (vinder), G. Blom Jr. (rechtmatige eigenaar), M. v. Vurman (ondertekenaar). * **Adres:** Elandstraat 88 (stad niet genoemd, maar Amsterdam of Den Haag zijn historisch gezien waarschijnlijk). * **Object:** Een betalingsbewijs en een "zegel". * **Terminologie:** De afkorting "M. i." staat voor "mijns inziens". De term "zegel" kan in deze context verwijzen naar een legeszegel, een spaarzegel of een distributiebon.
Administratieve staat/bijlage bij een brief betreffende personeelsmutaties.
Het document is een gedetailleerd overzicht van de rechtspositie en bezoldiging van de heer G. Blom. Er is sprake van een duidelijke promotie: Blom stijgt in rang van 'contrôleur' naar 'chef-marktopzichter'. Deze promotie gaat gepaard met een overgang van salarisgroep II naar IV. Zijn jaarwedde stijgt van ƒ 1900,- naar ƒ 2100,-. Opvallend is dat hij in zijn oude functie reeds op zijn maximumsalaris zat ('max.'). De pensioengrondslag in de nieuwe situatie wordt berekend door de nieuwe jaarwedde (ƒ 2100,-) op te tellen bij de toelagen (ƒ 105,-), wat resulteert in ƒ 2205,-. In de bestaande toestand wordt ook een 'duurte-toeslag' van ƒ 100,- vermeld, wat een gebruikelijke inflatiecorrectie was.
Handgeschreven administratieve distributielijst.
* **Inhoud:** Het document betreft de administratie van de toewijzing van bokkingen (gerookte haring) aan handelaren en instellingen. De aantallen zijn aanzienlijk (meestal in eenheden van 3000), wat duidt op groothandel of distributiepunten. * **Administratieve tekens:** * De letter **'v'** achter de getallen fungeert waarschijnlijk als afvinkteken voor levering. * De letter **'x'** bij bepaalde namen (zoals de Wed. Benjamin en het Ziekenhuis) suggereert een uitzondering of een specifieke status van de levering. * **Jaartallen:** Bij de familie Braam staan jaartallen (1888, 1912, 1916). Dit was een gebruikelijke manier om verschillende generaties of naamgenoten in het handelsregister uit elkaar te houden. * **Opvallende namen:** Er staan diverse bekende Amsterdamse namen op de lijst, zoals **'Dikker & Thijs'** (het befaamde restaurant/traiteur) en de vermelding van een **'Ziekenhuis'**, wat de prioriteit in voedseldistributie aangeeft. * **Handschrift:** Het betreft een zeer geoefend, cursorief administratief handschrift. De cijfers zijn duidelijk en gestructureerd genoteerd voor een sluitende boekhouding.
Bijlage bij een ambtelijke brief (personeelsrapport/verklaring).
Dit document is een getuigenverklaring van een controleur van de Amsterdamse Centrale Markt. De kern van het document is een tuchtzaak of een intern onderzoek naar plichtsverzuim. Controleur P. Smit moet zich verantwoorden waarom hij tijdens zijn surveillance-dienst (1:00 - 3:00 uur) in de portiersloge verbleef in plaats van op het terrein te surveilleren. Smit voert een verzachtende omstandigheid aan: een collega van de hondenwacht (Brassing) was gebeten door zijn eigen hond en moest verbonden worden. Smit geeft echter ruiterlijk toe dat hij na het verbinden nog twintig minuten is blijven "napraten" in de loge. Zijn verweer is technisch van aard: hij ontkent dat hij daar "ten onrechte" zat (omdat hij daarna weer even poolshoogte ging kijken bij een gerucht), maar geeft feitelijk toe dat hij het grootste deel van het laatste uur van zijn surveillance binnen heeft doorgebracht. De laatste zin ("niet... om ons te warmen") suggereert dat het een koude nacht was en dat dit een vaker voorkomend excuus was voor personeel om de post te verlaten.
Document
* **Handschrift:** Het betreft een uniform administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De letters zijn goed leesbaar. * **Structuur:** De lijst is georganiseerd op basis van een dossier- of serienummer (E1) en een volgnummer. Er zijn correcties zichtbaar (bijv. bij J. Degen). * **Terminologie:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' (huis/begane grond), 'str' (straat), 'Nw' (Nieuwe) en Romeinse cijfers (I, II, III, IV) voor verdiepingen is standaard voor Amsterdamse adresregisters uit die tijd. * **Geografie:** De meeste adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt, de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt van Amsterdam (bijv. Rapenburgerstraat, Blasiusstraat, Tugelaweg).
Administratief register / loonlijst op grootformaat papier.
Dit document vormt een herzieningsoverzicht van de bezoldiging van een groep gemeenteambtenaren. * **Structuur:** De tabel vergelijkt de 'oude toestand' met de 'nieuwe toestand'. De herziening lijkt vooral gericht op het toevoegen van een "vaste toelage" (veelal 10% van de basiswedde) aan het totaalsalaris. * **Componenten:** Het inkomen is opgebouwd uit een basiswedde, een toelage van 5% (waarschijnlijk een inflatiecorrectie of pensioenbijdrage), en diverse andere toelagen zoals de uniformtoelage of specifieke 'overige' bedragen. * **Functies:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van het ambtenarenapparaat, met functies als klerk, technisch opzichter, marktmeester en controleur. * **Salarisgroepen:** De Romeinse cijfers (II t/m VI) geven de rangschikking in salarisschalen aan, waarbij hogere cijfers corresponderen met hogere basiswedden.
Archieflijst-vermeldingen
Administratief register / vorderingslijst.
| bZ | 112 | G. Blom | Linnaeusstr 74 hs | 2-2-42 |
Administratief register / loonlijst op grootformaat papier.
| 98 | G. Blom | " | " | 2100.- | v | 75.- | 105.- | | 2280.- | v | 2100.- | v | 75.- | 105.- | | 210.- | 2490.- |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 2503,25 5)
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Het door <u>E.C. Blom</u> gevonden en bij dezen brief ingezonden betalingsbewijs ~~is~~ behoort <u>niet</u> aan den briefschrijver, doch aan een anderen kooper, genaamd <u>G. Blom Jr.</u> houder van legitimatie- kaart nr 352, wonende Elandstr. 88. M. i. moet het zegel aan den rechtmatigen eigenaar terug- gegeven worden <u>M. v. Vurman</u>
# TRANSCRIPTIE P. Blom Jr Elandsgracht 88. spiegel- & lijsten- maker. Zegel op bij kaart laten plakken
# TRANSCRIPTIE vP/G. extra den Heer J.G.Blom, Vasco da Gamastraat 4 I, <u>Amsterdam-West.</u> Wyk 26a. 27/45/2 M 23 Juli 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 3 dezer bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U Uw plaats op de markt Ten Katestraat niet tenminste twee maal per week bezet, zal deze plaats worden ingetrokken, overe...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven potlood, rechtsboven:] *M. Brown* [?] [Handgeschreven potlood, midden boven:] *Verzonden 24/3* VB/HG. 77/20/5 M. n 2 24 Maart 1942. <u>Straf L. Blom en I. Hakker</u> <u>Centrale Markt.</u> den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>
# TRANSCRIPTIE Bijlage I. Behoort bij brief no.8a/70/1 M.d.d.8 December 1942 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen en den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden.- Heden, 3 December 1942 hoorden wij den dienstdoenden chef-marktopzichter C.Blom, geboren 13 October 1893 en wonende Zwanenplein 75 in verband met zijn op 2 Dece...