J. Uilenburgerstraat

Handgeschreven brief (formeel)

De brief is een officiële afmelding van een marktkoopman voor een standplaats op de markt in de Nieuwe Uilenburgerstraat. De afzender, R. Schouten, reageert op een brief van de instantie van 23 maart ("dezer"). Opvallend is de vage formulering "wegens bepaalde omstandigheden" als reden voor het niet meer kunnen bezetten van de standplaats. Schouten probeert zich te verdedigen tegen mogelijke sancties door te stellen dat er in januari al een mondelinge melding is gedaan bij een marktmeester. De aantekening "11 schuld" onderaan suggereert dat er mogelijk nog achterstallige marktgelden openstonden.

Handgeschreven brief (verzoek om uitstel).

* **Inhoud:** De schrijfster, mevrouw Matteman-Polak, reageert op een officiële mededeling ("kaart") betreffende haar onregelmatige aanwezigheid op de markt aan de Lindegracht. Zij legt uit dat zij momenteel geen handelswaar heeft omdat zij haar "verfwaren" uit Duitsland betrekt en de levering vertraagd is. Zij vraagt om uitstel van sancties of behoud van haar standplaats totdat de materialen binnen zijn. * **Toon:** De brief is formeel, beleefd en enigszins dwingend wat betreft de noodzaak ("zonder materiaal zit"). Het is een zakelijke correspondentie van een kleine zelfstandige met de overheid. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, modern 20e-eeuws cursief, goed leesbaar en getuigt van een zekere mate van scholing.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kernboodschap:** De afzendster, mevrouw Deege-de Lange, verzoekt om een verlenging van haar verlof voor het bezetten van haar marktplaats op de Westerstraat in Amsterdam. * **Argumentatie:** Zij heeft reeds drie maanden uitstel genoten, maar kan vanwege haar gezondheidstoestand nog niet aan het werk. Ter onderbouwing heeft zij een doktersverklaring bijgevoegd. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een beleefde, maar enigszins informele stijl met enkele grammaticale archaïsmen of dialectische invloeden (zoals "ik ... heeft gehad" en "te moge ontvange").

Handgeschreven brief (kennisgeving van overlijden en opzegging).

* **Kernboodschap:** De schrijver meldt het overlijden van zijn/haar vader, de heer M. Stork, en zegt naar aanleiding daarvan de marktvergunning (standplaats) van de vader op. * **Locatie:** De brief is geschreven in Amsterdam ("A.dam"). De vader woonde in de Laing's Nekstraat 1-huis (gelegen in de Transvaalbuurt). De bewuste markt bevond zich in de N. J. Uilenburgerstraat (Nieuwe Uilenburgerstraat), een bekende marktlocatie in de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. * **Administratief proces:** Het stempel linksboven geeft aan dat de brief drie dagen na verzending, op 12 februari 1940, officieel is binnengekomen en geregistreerd door de betreffende instantie.

Getypt afschrift van een officiële brief.

In dit document verzoekt (of informeert) de brandweer de burgemeester over het gebruik van gymzalen van diverse Amsterdamse scholen. De kern van de zaak is dat de reguliere "athletiekoefeningen" voor de **hulpbrandweer** niet meer buiten of op afstand kunnen plaatsvinden vanwege de **"precaire benzinepositie"**. Om de conditie en training van de manschappen op peil te houden zonder brandstof te verbruiken, wordt voorgesteld om gymnastieklessen te geven in lokalen die op loopafstand van de verschillende hulpposten liggen. De brief somt tien specifieke locaties op verspreid over de stad (o.a. Oud-Zuid, Noord, Oost, en de Jordaan). Tevens wordt opgemerkt dat de Spieghelschool op dat moment bezet is door de **Opbouwdienst**.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt J. Meijer om terugbetaling van reeds vooruitbetaald marktgeld voor zijn standplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. De directe aanleiding voor dit verzoek is de bezettingsmaatregel die het Joden vanaf 1 november 1941 verbood om op reguliere markten te staan. Meijer geeft aan dat hij het geld "goed kan gebruiken", wat duidt op de directe financiële nood waarin veel Joodse handelaren verkeerden nadat zij door de anti-Joodse verordeningen van hun bron van inkomsten werden beroofd. Een ambtelijke notitie rechtsboven suggereert dat het verzoek om teruggave werd ingewilligd.

Brief (verzoekschrift)

In deze brief verzoekt J. Brilleslijper om de beëindiging van zijn jaarcontract voor een standplaats in de Centrale Markt (Hal 39) te Amsterdam. De schrijver hanteert een beleefde, zakelijke toon ("Waarde Heer Directeur", "Achtend"). De kern van de brief is de mededeling dat de schrijver zijn bedrijf heeft moeten "likwideeren" (liquideren) op last van de "Duitsche Instantie" per 20 september 1941. Omdat hij geen uitstel heeft gevraagd en de plek sindsdien niet meer heeft gebruikt, verzoekt hij om de ontheffing met terugwerkende kracht in te laten gaan per 1 oktober 1941. De datum "1 October" is in het document met rode inkt onderstreept, wat duidt op administratieve verwerking door de ontvanger.

Registerpagina's (mogelijk lidmatenregister, armenbestuur of bevolkingsregister).

* **Handschrift:** Een verzorgd maar dicht beschreven cursiief schrift (late 19e-eeuwse stijl). De namen zijn alfabetisch gesorteerd, wat duidt op een administratieve index. * **Structuur:** De pagina's zijn verdeeld in vier hoofdcomponenten: de persoonsnaam, een kolom voor aantekeningen (vaak data van mutaties of overlijden, zoals "st. Hosp."), het volledige adres met verdieping-aanduiding (hs, I, II, III, IV), en een eindkolom met getallen. * **Geografie:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Joodse buurt van Amsterdam (Rapenburgerstraat, Uilenburgerstraat, Weesperstraat) en de toenmalige nieuwbouwwijken in Oost (Vrolikstraat, Retiefstraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Groenteman, Hakker, Jas, van Kleef, Kloot).

Pagina uit een handgeschreven ledenregister of administratief kasboek.

* **Sociaal-culturele samenstelling:** Het document bevat een grote concentratie van typisch Sefardisch-Joodse en Asjkenazisch-Joodse achternamen (zoals Lopes-Cardozo, Meents, Meljado, Moscoviter en Nabarro). Dit wijst op een register van een Joodse organisatie, zoals een vereniging, synagoge of begrafenisgenootschap. * **Geografie:** De vermelde adressen bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam, met een sterke nadruk op de toenmalige nieuwe wijken (Transvaalbuurt, Oosterparkbuurt en de Rivierenbuurt) en de historische Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburg, Uilenburgerstraat). * **Administratieve structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. De rechterkolom met getallen (zoals 4, 9, 1+2) kan verwijzen naar contributiecategorieën, wijken of specifieke administratieve codes. De kleine getallen in de linker marge (24, 25, 26) suggereren een koppeling met een ander register of dossiernummer. * **Notaties:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' voor huis (begane grond) en Romeinse cijfers (I, II, III) voor de verdieping. 'N.Z.' staat waarschijnlijk voor 'Nieuwe Zijde' of 'Nieuwe' (zoals in Nieuwe Kerkstraat).

Document

* **Handschrift**: Het document is geschreven in een duidelijk, geoefend cursief handschrift met blauw/zwarte inkt. De schrijver hanteert een strikte verticale indeling. * **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (S en T). Aan de linkerzijde staan groepsnummers (33 t/m 36), die waarschijnlijk verwijzen naar dossier- of wijknummers. * **Inhoudelijke details**: * De datums in de tweede kolom zijn geboortedata (dag/maand/jaar). * De adressen zijn allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt/Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Vrolikstraat). * De laatste kolom bevat getallen; bij grote gezinnen (zoals Sluijser of Swelheim) staat hier een '10', wat suggereert dat dit het aantal gezinsleden of een specifieke code voor de omvang van de ondersteuning betreft. ---

Document

Dit document vormt een belangrijke administratieve vastlegging van de Joodse Raad of een gerelateerde instantie tijdens de Holocaust in Nederland. Het toont de pogingen van de bezetter om Joodse mannen te mobiliseren voor dwangarbeid in Nederlandse kampen zoals Diever en kampen langs het Oranjekanaal. De lijst is een overzicht van mannen die op de aangewezen datum niet verschenen zijn. De kolom met opmerkingen onthult veel over de overlevingsstrategieën en de realiteit van die tijd: * **Medische redenen:** Het merendeel van de mannen staat genoteerd als "Ziek", vaak met de naam van de behandelend arts erbij. Dit wijst op het belang van medische verklaringen om uitstel van transport te krijgen. * **Vrijstellingen:** Termen als "Vrijgesteld door Beauftragte" en "Gesperrt" duiden op officiële (tijdelijke) bescherming tegen deportatie. * **Locaties:** "M.J.G." staat voor het Nederlands-Israëlietisch Ziekenhuis (Militair Hospitaal gebouw), en namen als de "Spinoza kliniek" tonen aan dat men in ziekenhuizen verbleef. * **Referenties:** De afkorting "J.P." met een nummer verwijst waarschijnlijk naar een specifiek dossier of 'Joodse Politie' dossiernummer binnen de administratie. De rode kruisen bij Hartog van Cauveren en Mozes Gobes suggereren een latere wijziging in hun status, mogelijk dat zij alsnog zijn opgepakt of hun vrijstelling verloren.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie of memorandum. * **Betrokkene:** J. Brilleslijper. * **Adres:** Nieuwe Uilenburgerstraat 82, Amsterdam. * **Onderwerp:** Kennisgeving van schuld en toegangsontzegging tot de Centrale Markt. * **Kenmerk:** 64/54/5 M 3 (in rood potlood).

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gestempeld/geschreven:] Nº 31 / 8 / 1. M. 1941 25/1 24 Dec. 1941 A’dam Na aanleiding van een vaste plaats in de Zondagsmarkt in de Nw. Uilenburger- verzoek ondergetekende een vaste plaats in de Uilenburgersteeg b.d. Jodenhouttuinen naast Mossel (die staat met boeken op de hoek v.d. steeg en de Jodenhouttuinen) daar naast staat A Jacobs met fruit, en daarnaast is een open...

# TRANSCRIPTIE No 05/9/1 M. 1942 24/3 (omcirkeld: T.W.) J. Borgholter Nieuwe Kerkstraat 23 Tegoed fl. 0.51 heeft uitsluitend voor Uilenburg een kramersvergunning. Uilenburg is officieel ?? opgeheven. Moet deze vergunning nu ook niet worden ingetrokken. ja. -------------------------------------------------- (omcirkeld: U.X.) G. Maase en C. Kraus J. Helmersstraat 317 huis hebben officieele ...

dit zijn als de vroegere toestand in verergerde mate, door overplaatsing van genoemden markt terug zou keeren. Redenen, waarom ondergeteekende U met verschuldigden eerbied ver- zoekt de Nieuwe Uilenburgerstraat niet aan te wijzen voor het houden van een dagelijksche voddenmarkt. Met de meeste hoogachting, p.p. Dr. M....

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie / Archiefkaart. * **Persoon:** J. Piller. * **Adres:** Nieuwe Uilenburgerstraat 76, Amsterdam. * **Onderwerp:** Afbetalingsregeling van een huurschuld na contractontbinding. * **Kenmerken:** Handgeschreven in inkt, met latere toevoegingen in rood potlood en zwart potlood/stift onderaan.