L. Zwaan

Archief- of registratiekaart (indexkaart).

* **Administratieve functie:** Deze kaart dient om de beweging of opslag van specifieke dossiers of documenten bij te houden. De kolom "Afzender of Geadresseerde" wordt hier door de archivaris gebruikt om de nieuwe locatie van de stukken aan te geven ("Geborgen in dossier..."). * **Verwijzingen:** De nummers 66/16, 66/19 en 66/28 uit het jaar 1940 (mogelijk 'M' voor Maart of Mei) zijn overgeplaatst naar een ander dossiernummer (37/4) in het jaar 1941. * **Doorhalingen:** De bovenste en onderste regels zijn met een dikke streep doorgehaald, wat er meestal op duidt dat deze informatie niet langer actueel is of dat de betreffende stukken definitief ergens anders zijn ondergebracht of afgevoerd. * **Handschrift:** Het betreft een zakelijk, 20e-eeuws kantoorschrift. Het woord "Idem" wordt gebruikt om herhaling van de bovenliggende actie (het opbergen in dossier 37/4) aan te duiden.

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.

Getypte administratieve lijst.

Het document is een formele, getypte lijst van personen die geordend zijn op basis van een numerieke waarde, die over het algemeen aflopend is. De waarden worden genoteerd met twee cijfers achter de komma, gevolgd door een sluitend haakje, wat in administratieve kringen werd gebruikt om te voorkomen dat er later nog cijfers aan het bedrag konden worden toegevoegd. Opvallend is de vermelding van breuken (1/2 en 1/4) naast bepaalde secties. Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel, een percentage van een uitbetaling, of een classificatie van de accounts in kwestie. De namen op de lijst zijn een mix van veelvoorkomende Nederlandse achternamen en namen die specifiek geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Nederland (zoals Hammelburg, Brandenburg, Wurms, Moffie, Korper, Visjager, Porcelijn).

Getypt afschrift van een brief.

* **Inhoud:** De brief is een melding (of aangifte) van een onregelmatige handelstransactie. J. Hoetmer rapporteert dat L. Zwaan uit Amsterdam circa 1.000 pond brasem heeft gekocht bij de gebroeders Smeenk in Diemen, terwijl hij blijkbaar ook een officiële toewijzing krijgt via de Ruiterkade. * **Kernproblematiek:** De schrijver beklaagt zich over "verboden handelingen" die de reguliere groothandel schaden. Hij vraagt expliciet welke sancties de Nederlandsche Visscherijcentrale hiertegen zal nemen en dringt aan op hard optreden ("de kop ingedrukt worden"). * **Toon:** De toon is formeel maar dringend en verontwaardigd over de ondermijning van de officiële handelskanalen. * **Administratieve route:** Dit document is een officieel afschrift, vervaardigd door de Nederlandsche Visscherijcentrale, om de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam te informeren over de geconstateerde misstand.

Getypte namenlijst op papier.

Dit document is een administratieve lijst van 123 groothandelaren in vis. De lijst is opgesteld op een schrijfmachine. Wat opvalt, zijn de handgeschreven toevoegingen die wijzen op een actieve status- of controlefunctie: * **Vinkjes:** Een groot aantal namen aan de linkerkant (voornamelijk in de eerste kolom en sporadisch in de tweede) is voorzien van een handgeschreven vinkje. * **Rode strepen:** Achter veel namen staat een dikke, horizontale rode streep of stip. Deze markeringen lijken selectief te zijn aangebracht, wat suggereert dat deze handelaren een specifieke status hadden of al waren afgehandeld in een proces. * **Inhoud:** De lijst bevat bekende namen uit de IJmuidense viswereld (zoals Osendarp, Van der Zee, en diverse 'Prinsen' en 'Vissers'). De toevoegingen tussen haakjes bij sommige nummers (bijv. 102: K. Visser) duiden op naamswijzigingen of overnames. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont vouwen en verkleuring, passend bij een werkdocument dat intensief is gebruikt.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

Het document is een formeel verzoek van de nabestaanden van Jacobus Zwaan aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de distributiedienst of het marktwezen van Amsterdam). De familie verzoekt om de "toewijzing" – vermoedelijk een vergunning voor een winkel, marktkraam of een specifieke bedrijfsactiviteit – over te schrijven op naam van Karel Zwaan (zoon van Karel). **Kernpunten:** 1. **Locatie:** Wagenstraat 89, Amsterdam. De familie benadrukt dat de zaak daar al 36 jaar gevestigd is (sinds circa 1907), wat dient als argument voor continuïteit. 2. **Collectief verzoek:** De brief is ondertekend door zeven familieleden, wat duidt op een gezamenlijk belang om de vergunning binnen de familie Zwaan te houden na het overlijden van Jacobus. 3. **Bureaucracie:** De vele nummers en potloodaantekeningen ("Spoed", "Inschrijving oproepen") tonen aan dat dit document door verschillende administratieve handen is gegaan tijdens de verwerking.

Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De heer G.A. Wezer verzoekt de instanties (vermoedelijk de Marktcommissie of een distributie-orgaan) om toestemming voor de handel in "fijn vis" (duurdere vissoorten zoals tong of tarbot). Hij voert aan dat hij dit in het verleden altijd heeft gedaan en dat zijn leverancier Leendert Zwaan was. * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele spellings- en grammaticafouten ("commisie", "fijn vis", "het mijn leverde"), wat wijst op een schrijver uit de arbeidersklasse of middenstand die een formeel verzoek probeert te formuleren. * **Ambtelijke verwerking:** De vele krabbels en stempels tonen de bureaucratische weg die het briefje heeft afgelegd. De term "vrijgegeven" en de aantekening "opgevoerd" suggereren dat het verzoek is getoetst aan de destijds geldende distributieregels.

Document

* **Berekeningsmethode**: De restitutie bedraagt exact **2%** van het hoofdbedrag ("Bedrag waarover restitutie loopt"). Er wordt consequent afgerond naar de dichtstbijzijnde cent (bijv. 2% van 19,25 is 0,385, wat 0,39 wordt). * **Geografie**: De namen en locaties (IJmuiden, Amsterdam) wijzen sterk op een register gerelateerd aan de visserijsector of visafslag. Namen als *Korving*, *Prins*, *Groen* en *Zwaan* zijn typische IJmuidense vissersfamilies. * **Administratie**: De rechterkolom ("Totaal uit te betalen bedrag") vormt de som van de verschillende kwitanties per individu of firma. Onderaan de pagina zijn de kolommen correct getotaliseerd (4011,43 en 80,35).

Getypte notulen of een adviesrapport van een commissievergadering.

Dit document biedt een inkijkje in de bureaucratische afhandeling van verzoeken binnen de visdetailhandel tijdens de bezettingsjaren. De toon is zakelijk en streng. De Commissie treedt op als een filter voor de schaarse middelen (visdistributie) en vergunningen. Opvallend is de afwijzende houding tegenover nieuwe instromers of uitbreidingen. Verzoeken worden afgewezen op basis van: 1. **Gebrek aan bewijs:** Hendriks wordt niet erkend als vakman omdat niemand hem kent van vóór 1938. 2. **Oorlogsomstandigheden:** Blank moet wachten tot na de oorlog voor uitbreiding van rookcapaciteit. 3. **Controle-overwegingen:** Posthumius wordt verdacht van het willen ontduiken van marktcontroles door een winkel te openen. In deze periode was de controle op winkels vaak anders geregeld dan op de markt, waar de zwarte handel wellicht makkelijker kon worden aangepakt of juist welig tierde. Slechts in het geval van G. Wezer wordt een verzoek (deels) ingewilligd, maar pas nadat er hard bewijs is geleverd over de omzet in het referentiejaar 1939. Dit onderstreept hoe belangrijk historische bedrijfsgegevens waren voor de distributie-economie tijdens de oorlog.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven toevoegingen en handtekeningen. * **Kenmerk:** № 2B/97/3 M. 1940 20/8 (bovenaan); 2B/97/417 (onderaan handgeschreven). * **Datum:** 28 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** A. Zwaan (geboren ca. 1904, woonachtig Fahrenheitstraat 82, Amsterdam). * **Instantie:** Dienst van het Marktwez...

# TRANSCRIPTIE **[Bovenaan]** H. Y. Zwaan Kruisstr. Nº 4/6/83/1 M. 1944 17/5 [Stempel] <u>Landwacht</u> **[Hoofdtekst]** plaats Wagenaarstr. Wanneer dienst Landwacht, verzoek om zijn toewijzing te doen verkoopen door zijn vader K. Zwaan in zijn winkel, welke t/o verkoopplaats is gelegen. K. Zwaan zit ook in de verdeeling ----------------- Dir. ter beslissing 1/5 1944 **[Linkermarge, in rode ink...

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven in potlood] HB. den Heer H.J. Zwaan, Grensstraat 43 huis, Amsterdam-Oost. Wijk: 11. 461/627/2 M. 6 October 1942. Hierbij deel ik U mede, dat er dezerzijds geen bezwaar be- staat, dat, gedurende den tijd, dat U de kaderschool der W.A. be- zoekt, Uw toewijzing visch aan Uw vader wordt overgedragen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] L. ZWAAN ZEEVISCHGROOTHANDEL Amsterdam-IJmuiden [Hoofdtekst:] Amsterdam 20-9-'43. Ondergetekende L. Zwaan. verklaart bij deze dat den Heer G. A. Wezer Simonsstraat 19 A'dam. vanaf 1 Januari 1938 t/m 31 December 1939. van ondergetekende betrokken heeft aan fijnvisch als volgt: 543 KG Tong. 641 KG Tarbot. 350 KG Griet. 553 KG Tongschar. 3127 KG Kabeljauw. 219 ...

# TRANSCRIPTIE [Links boven, in potlood:] onderwerp: vestigingsvraag K. Zwaan [Midden boven, in rood:] 766/196/4 [Rechts boven:] af H.U.C. [Hoofdtekst:] n.a.v. Uw brief d.d. 20 Juli j.l. no. 10731/AZ/Hi. bericht ik U, dat dezerzijds op een desbetreffend verzoek aan K. Zwaan, Amstelveenscheweg 244 te A'dam, is medegedeeld dat er geen bezwaar bestaat de toewijzing, oorspr. aan de afdeling alhier...