R. Willems

Dienstbrief / Ledenlijst.

* **Administratieve verwerking:** De rode diagonale strepen door de namenlijst duiden op een administratieve handeling die is voltooid, zoals het overtikken van de namen in een kaartsysteem of het definitief aanvragen van de persoonsbewijzen/LBD-legitimaties. * **Correcties:** Er is een handmatige correctie in het briefhoofd waarbij "Wijk" is vervangen door "Staf", wat aangeeft dat het secretariaat op dat adres de staf van Vak VI huisvestte. * **Personele bezetting:** De brief documenteert een verschuiving in de hiërarchie van Wijk E. C.F. Sixma wordt bevorderd van plaatsvervangend naar hoofd-wijkhoofd. Opvallend is dat de naam Smit.P. twee keer in de lijst voorkomt, wat kan duiden op een typefout of twee verschillende personen met dezelfde initialen (bijv. vader en zoon). * **Topografie:** De focus ligt op de Markthallen in Amsterdam-West, een strategisch cruciaal punt voor de voedselvoorziening van de stad tijdens de bezettingsjaren.

Handgeschreven personeelslijst met adressen en functies.

* **Structuur:** Het document is hiërarchisch opgebouwd per afdeling: Hoofdkantoor, Koelhuis, Centrale Markt en Vischmarkt. * **Inhoud:** De lijst bevat namen van personeelsleden, hun woonadres (inclusief verdieping in Romeinse cijfers) en hun specifieke functie binnen de organisatie. * **Functies:** De functies variëren van administratief (secretaris, bureauchef) en technisch (machinist, technische dienst) tot operationeel marktpersoneel (marktopzichters, kassiers, controleurs en afslagers). * **Mutaties:** De rode vinkjes bij het hoofdkantoor en de doorgehaalde namen bij de Centrale Markt wijzen op een actieve administratieve verwerking, mogelijk voor een herziening van de loonlijst of een adresboek. * **Uniformen:** De expliciete notitie dat controleurs "uniformkleeding" dragen, getuigt van de formele, representatieve status van deze ambtenaren op de markt.

Dienstbrief / Voordracht tot vaste aanstelling

Dit document is een formele voordracht voor de vaste aanstelling van een werknemer bij een Amsterdamse gemeentelijke dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Persoon:** Het betreft de heer R. Willems, geboren in 1898, die als "machinist-stoker" werkt. * **Rechtspositie:** Willems was werkzaam als "reservist" (een tijdelijke kracht) via de Arbeidersreserve (G.A.R.). Omdat hij 52 weken onafgebroken in dienst is geweest, heeft hij volgens de geldende reglementen recht op een vaste aanstelling. * **Arbeidsvoorwaarden:** De brief specificeert zijn loonklasse (V), het weekloon (31,44 gulden) en de pensioengrondslag (1635 gulden per jaar). Er wordt expliciet verwezen naar de Pensioenwet van 1922. * **Proces:** De directeur van de betreffende dienst verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om de aanstelling formeel te bekrachtigen per 14 november 1943.

Dienstmemo / Voordracht voor aanstelling.

* **Inhoud:** Het document is een officiële aanbeveling voor de vaste aanstelling van de heer R. Willems. Hij was sinds 8 augustus 1942 werkzaam als 'reserve machinist-stoker'. Omdat hij op 8 augustus 1943 (de "8 Aug jl." in de tekst) een vol jaar (52 weken) onafgebroken in dienst was, voldoet hij volgens Artikel 8 van het vigerende reglement aan de voorwaarden voor een vast dienstverband. * **Schrijver:** Het document is geparafeerd met "W. h. M.", waarschijnlijk het hoofd van de betreffende dienst. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands, typerend voor de administratie van halverwege de 20e eeuw. * **Conditie:** Het document bevat doorhalingen, wat suggereert dat het een concept is of een direct uitgewerkte aantekening waarbij de formulering gaandeweg werd aangepast.

Administratieve kaart / Staat van gegevens

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de arbeider R. Willems, geregistreerd onder nummer 10463. Hij is ingedeeld in "Loongroep III". * **Gezinssituatie:** De kaart registreert een wijziging in de burgerlijke staat. Willems is gehuwd en heeft één kind. De handgeschreven notitie "m.i.v. 1-11-'42" (met ingang van) geeft aan vanaf wanneer de status 'gehuwd' en de bijbehorende kindertoeslag van kracht zijn. * **Arbeid en Pensioen:** Willems is tewerkgesteld bij "het Marktwezen" (de gemeentelijke dienst die de markten beheerde). Op het moment van invullen wordt er nog geen pensioenpremie ingehouden (rubriek 3a). * **Diensttijd:** De opbouw van de diensttijd voor periodieke verhogingen wordt niet gespecificeerd op deze kaart, maar gemarkeerd als "bekend".

Kasboek- of salarisblad uit een administratief register.

* **Administratieve Structuur:** Het document is onderverdeeld in drie categorieën. De eerste groep (niet expliciet benoemd, maar waarschijnlijk vast personeel of beambten), gevolgd door 'Werklieden' en 'Reservisten'. * **Financiële details:** Bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Er zijn specifieke aantekeningen over toelages (rijwielvergoeding van 12 gulden) en inhoudingen (pensioen vanwege tijdelijke dienst, gemarkeerd met een 'F'). * **Correcties:** Het grote totaalbedrag bovenaan (162.570,49) is meermaals gecorrigeerd, wat wijst op een lopende boekhouding waarbij bedragen van eerdere pagina's zijn overgedragen. * **Opmerkelijke termen:** "Rijwiel" voor fiets en "Stamkaarten" (persoonskaarten voor militairen) plaatsen het document in een specifieke overheids- of institutionele context.

Administratieve loonstaat / overzicht van personeelskosten.

Dit document is een intern financieel overzicht van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het geeft inzicht in de loonstructuur en secundaire arbeidsvoorwaarden (zoals de rijwieltoelage) van die tijd. Enkele opvallende punten: * **Personeelsverloop:** De aantekening bij R. Willems laat zien dat hij op 14 november 1943 overging van de G.A.R. (Gemeentelijke Arbeidsreserve) naar een vaste aanstelling bij het Marktwezen. Zijn loon is daarom gesplitst in twee delen. * **Pensioen:** Voetnoot 1 duidt op de mogelijkheid voor werknemers om pensioenrechten 'aan te kopen' voor periodes waarin zij in tijdelijke dienst waren. * **Terminologie:** Het gebruik van "Stamkaarten" verwijst naar de administratieve kaarten die werden bijgehouden voor de bevolkingsregisters en personeelsbeheer. * **Valuta:** Alle bedragen zijn genoteerd in de toenmalige Nederlandse gulden ($f$).

Administratief kasboek / Personeelslijst.

* **Administratieve opzet:** Het document fungeert als een sluitende loonlijst. De totalen worden onderaan berekend en gecorrigeerd. De verdeling tussen 'Ambtenaren', 'Werklieden' en 'Reservisten' is typerend voor de toenmalige overheidsstructuur. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend kantoorschrift. De toevoegingen en correcties (zoals de rijwiellijst linksonder) lijken van dezelfde hand, maar op een later moment toegevoegd. * **Opvallende details:** De voetnoten onthullen persoonlijke drama's en politieke keuzes: ontslag wegens een 'gemengd huwelijk' (antisemitische maatregel), aanmelding bij de 'Waffen S.S.' (collaboratie), en arrestatie door de 'Sicherheitsdienst' (verzet of vervolging). Dit maakt het document van louter boekhoudkundig naar historisch zeer relevant.

Zakelijke brief / administratieve correspondentie (doorslag of archiefkopie).

Het document is een zakelijke mededeling betreffende een personeelsmutatie en de bijbehorende administratie van distributiebescheiden tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is de overplaatsing (detachering) van een personeelslid, de "machinist-stoker" R. Willems, naar de Gemeente Waterleiding. Omdat Willems niet meer werkzaam is in zijn oude functie, wordt zijn "toeslagbewijs" (nummer 15222) teruggestuurd. Deze toeslagbewijzen gaven arbeiders die zwaar of vuil werk verrichtten recht op extra rantsoenen (bovenop de standaard distributiebonnen). Tevens wordt er melding gemaakt van een vervanger, A.E. van Balen. Voor deze nieuwe werknemer wordt een formulier "MD 223/73" aangevraagd, vermoedelijk het aanvraagformulier voor een nieuwe toeslag die bij zijn functie hoort.

Handgeschreven concept of afschrift van een administratief bericht.

Het document is een zakelijke mededeling betreffende een personeelswijziging in het kader van de distributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de boodschap is dat een zekere R. Willems, werkzaam als machinist-stoker, per 16 mei 1944 is overgeplaatst (gedetacheerd) naar de Gemeentewaterleidingen. Vanwege deze verandering wordt zijn 'toeslagbewijs' (een bewijs voor extra rantsoenen, vaak verstrekt aan arbeiders met zwaar fysiek werk) teruggestuurd naar de Distributiedienst. Tevens wordt gemeld dat A.E. van Bakel de vrijgekomen plek heeft ingenomen. De schrijver verzoekt om een specifiek formulier (MD 223/73) voor deze nieuwe werknemer, vermoedelijk om voor hem een nieuw toeslagbewijs aan te vragen. De rode cijfers "48/20/1" zijn waarschijnlijk registratienummers toegevoegd door een administratieve medewerker bij ontvangst. De omcirkelde tekst onderaan is een instructie voor de koerier of de persoon die het briefje moet wegbrengen.

Administratief overzicht (loonlijst of pensioenoverzicht).

* **Inhoud:** Het document is een vergelijkingstabel voor loonaanpassingen. Opvallend is dat het basisweekloon voor de meeste werknemers gelijk blijft, maar dat de post "over verdienste" (extra inkomsten bovenop het basisloon) verandert. Dit heeft direct invloed op de "pensioen-grondslag" (het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd). * **Symboliek:** Er worden twee specifieke codes gebruikt om de wijziging in de pensioengrondslag te verklaren: * **L:** Toewijzing op basis van 'continue arbeid' (onregelmatige diensten of ploegendienst). * **Γ:** Toewijzing op basis van 'oververdiensten' (bijvoorbeeld provisie of bonussen). * **Beroepen:** De functies (zoals bankwerker, stoker en monteur) wijzen op een industriële omgeving, mogelijk een fabriek, machinekamer of een nutsbedrijf (zoals een gas- of elektriciteitsfabriek).

Bijlage bij een ambtelijke brief (personeelslijst met loon- en pensioengegevens).

Het document is een overzicht van loonwijzigingen en pensioenberekeningen voor specifiek technisch en uitvoerend personeel werkzaam bij het Marktwezen. De tabel vergelijkt de "Bestaande toestand" met de "Nieuwe Toestand". * **Lonen en pensioenen:** Wat opvalt is dat het basisweekloon in de meeste gevallen gelijk blijft, maar dat de "Oververdiensten" (extra inkomsten) en de daarvan afgeleide "Pensioensgrondslag" veranderen. Bij de meeste personen stijgt de pensioensgrondslag, wat gunstig is voor hun latere uitkering. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document bevat diverse handgeschreven correcties. * Functiewijzigingen: E.J. Stegeman verandert van "tuinman" naar "timmerm." (timmerman); R. Willems wordt "Machinistoker". * Bij R. Willems zijn ook de bedragen in de "Nieuwe Toestand" gecorrigeerd, wat wijst op een last-minute herberekening. * **Symbolen:** De tekens $\angle$ en $\Gamma$ worden gebruikt als voetnoten om de aard van de extra inkomsten te specificeren, namelijk voor ploegendienst ("continue arbeid") of algemene oververdiensten.

Document

Het document is een administratief overzicht van acht werknemers met technische functies zoals timmerman, elektricien, bankwerker en stoker. De tabel is gestructureerd om de wijziging in hun vergoeding te tonen. Belangrijke elementen in de tabel: * **Identificatie:** Elke werknemer heeft een nummer, naam en functieomschrijving. * **Oude toestand:** Toont de loongroep (III t/m V), het bruto weekloon, een overwerktoeslag en de daaruit voortvloeiende pensioengrondslag. * **Nieuwe toestand:** Het weekloon blijft gelijk, maar er wordt een "vaste toel." (vaste toeslag) geïntroduceerd. Deze toeslag bedraagt ongeveer 10% van het weekloon. * **Gevolg:** De introductie van deze vaste toeslag leidt tot een aanzienlijke verhoging van de "pens.grondslag" (pensioengrondslag). Zo stijgt de grondslag van H. de Haan bijvoorbeeld van 1993 naar 2155. De handgeschreven berekeningen onderaan lijken controles te zijn op hoe de jaarlijkse bedragen en pensioengrondslagen tot stand zijn gekomen. De berekening `32.88 * 52` (weekloon maal 52 weken) komt uit op 1709,76. Daarbij wordt 171,08 opgeteld (wat 52 keer de vaste toeslag van 3,29 is), wat leidt naar bedragen die de nieuwe pensioengrondslag onderbouwen.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: M. Miller] [Gestempeld: 3 in een cirkel] VP/DV 72/34/2 M. 8 Mei 1940. den Heer L. de Vries, Willemsstraat 67 I, Amsterdam-C. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer bericht ik U, dat U desgewenscht nog wel eenigen tijd met vernieuwing van Uw ventvergunning kunt wachten, indien U van de vergunning voor- loopig geen gebruik wenscht te maken. De Directe...

# TRANSCRIPTIE ``` 4 Juli de Ver.voor Ziekenverpleging, Prinsengracht 769, 46a/19/52a.M. SV. Amsterdam-Centrum. wijk 5 ========================= 26 Juni 1 Juli 1944 Y.Rienstra 20 pond schol ```

# TRANSCRIPTIE RP. 1 Mei 46a/19/42a M. het Westergasthuis 1e Helmerstraat 104 Amsterdam'West ============= Wijk:25 ~~22~~ 24 April 1944 29 April 1944 Dijkstal 10 pond schol ...

# TRANSCRIPTIE RP. 1 Mei 46a/19/42a M. het Burgerziekenhuis Linnaeusstraat 89 Amsterdam-Oost ============== Wijk: 18 24 ~~17~~ April 1944 29 April 1944 Muller 8 pond Schol 19½ pond bot ...

# TRANSCRIPTIE 13 Juni de Ver.Ziekenverpleging 46a/19/49a M. Prinsengracht 769 Amsterdam-Centrum ================= Wijk:5 5 Juni 1944 10 Juni 1944 ...