C. Mooyer

Brief (kopie/doorslag)

Deze brief dient ter bevestiging van de samenstelling van een nieuw ingestelde "Verdeelingscommissie", waarschijnlijk belast met de distributie of toewijzing van visproducten. De correspondentie vindt plaats tussen een overheidsdirecteur (mogelijk van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) en de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De commissie wordt geleid door twee ambtenaren van de verzendende dienst (A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven), wat duidt op direct overheidstoezicht op de werkzaamheden. De lijst van leden bestaat uit zeven personen uit Amsterdam en drie uit Volendam. Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse leden ("Puul" en "Tien"), een lokaal gebruik dat ook in officiële stukken uit die tijd voorkwam om personen te onderscheiden.

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Document

Het document betreft een alfabetische lijst van personen (lopend van de letter K tot N). De structuur van de gegevens is consistent: achternaam met initialen, in veel gevallen gevolgd door een datum die zeer waarschijnlijk de geboortedatum is (gezien het bereik van ca. 1874 tot 1918). Bij getrouwde vrouwen lijkt de meisjesnaam achter de hoofdnaam te zijn gevoegd (bijv. *Kouwenberg Sturm* of *Mulder Ehrens*). Opvallend zijn de geografische verwijzingen. Alle genoemde locaties (o.a. *Van Woustraat, Bellamydwarsstraat, Rijnstraat, Ruysdaelstraat, Willemsparkweg* en *Amstelveld*) bevinden zich in Amsterdam. De sectie onder de naam *H.A. Muller* is specifiek omdat deze geen data bevat, maar enkel verschillende adressen of namen van contactpersonen tussen haakjes, wat duidt op een specifieke administratieve handeling of controle van deze persoon/personen op verschillende locaties.

Getypte ambtelijke notitie met handgeschreven kanttekening en handtekening.

Het document is een interne ambtelijke communicatie uit de Tweede Wereldoorlog. De inspecteur adviseert de directeur van het Marktwezen om invloed uit te oefenen op de Nederlandse Visscherijcentrale. Het doel is om de 'Centralen Crisis Contrôle Dienst' (CCCD) te bewegen een proces-verbaal tegen een zeker individu, C. Mooyer, in te trekken. De tweede, omkaderde alinea bevat een praktische instructie over het retourneren van een rapport naar een de heer Visser, inclusief een bijgevoegd afschrift. Het taalgebruik is formeel en kenmerkend voor de Nederlandse administratie uit die periode (bijv. de oude spelling 'Visscherij' en 'Contrôle').

Officiële brief/kennisgeving (doorslag).

* **Inhoud:** De brief betreft een formele afwijzing van een verzoek om extra vis-toewijzingen. De toon is kortaf en bureaucratisch ("Herhaling van het verzoek heeft geen nut"). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals "visch" en "verdeelingscommissie") en een formele ambtenarentaal. Opvallend is de spelfout "worden afgewezen" in plaats van "wordt afgewezen". * **Adressanten:** De ontvangers zijn waarschijnlijk visvissers of vis-detailhandelaars. De toevoeging "(Schimmel)" bij C. Mooyer is een typisch Volendamse manier (bijnaam) om onderscheid te maken tussen personen met dezelfde veelvoorkomende achternaam. * **Referenties:** De codes onder de adressen (bijv. "46b/99/2 M.") verwijzen vermoedelijk naar dossiernummers binnen het systeem van de voedselvoorziening tijdens de bezetting.

Handgeschreven grootboekblad of leveringslijst.

* **Terminologie:** * **p:** Afkorting voor 'pond'. In die tijd was dit de gangbare maatstaf voor visverkoop. * **ger. aal:** Gerookte aal (paling). * **suppl. 23/4:** Een supplementaire (aanvullende) levering van 23 april. * **Ongepelde/gepelde garnalen:** Een onderscheid dat cruciaal was voor de prijs en de bestemming (consumptie vs. verdere verwerking). * **Personen/Bedrijven:** De genoemde namen zijn historisch verankerd in de Nederlandse visserijsector. *C. Mooyer* en *Haasnoot* zijn bekende namen uit Volendam en de kustvisserij. *Seymonsbergen* was een bekende vishandel/rokerij in Amsterdam. * **Administratieve handeling:** Het grote kruis over de tekst is een typisch kenmerk van 'afvinken' in historische boekhouding. Zodra de bestelling was verzonden of de factuur was uitgeschreven, werd de kladnotitie ongeldig gemaakt door een kruis.

Handgeschreven memo of verslag van een verhoor/gesprek.

De tekst is een kort zakelijk verslag waarin een verklaring van 'den heer Stam' wordt vastgelegd. Stam relateert een incident van 4 augustus waarbij de heer Mooyer telefonisch toestemming vroeg (of de mogelijkheid onderzocht) om met een derde persoon, Spiering genaamd, naar Amsterdam te reizen. De schrijver van het document eindigt met de constatering dat hierop een bevestigend antwoord is gegeven. Opmerkelijk is de spelling van de naam 'Mooyer' in de aanhef versus 'Mooijer' in de lopende tekst, een variatie die destijds vaker voorkwam. De zin breekt af na het woord "bevestigend", wat suggereert dat het document onvoltooid is of dat "bevestigend [antwoord]" de bedoelde strekking was aan het einde van de pagina.

Document

* **Aanleiding:** De brief is een formele sommatie aan de heer C. Mooyer uit Volendam om op het kantoor van het Marktwezen in Amsterdam te verschijnen. De locatie (Jan van Galenstraat) verwijst naar de Centrale Markthallen. * **De Handgeschreven Notitie:** Deze tekst biedt een cruciale blik op de gebeurtenissen. 'Stam' (vermoedelijk een ambtenaar of controleur) had Mooyer laten weten dat hij met een wagen vol spiering (vis) mocht komen. Echter, bij aankomst op 4 september verliep het niet zoals gepland: Mooyer werd niet "verhoord" (of gehoord) en werd direct doorgestuurd naar Haarlem. * **Interpretatie:** Gezien de context van 1944 en de verwijzing naar "verhoord" en "Haarlem" (waar regionale autoriteiten en de Sicherheitspolizei gevestigd waren), wijst dit op een arrestatie of een ernstig conflict met de bezettingsautoriteiten, mogelijk wegens verdenking van illegale handel of prijsopdrijving.

# TRANSCRIPTIE *Inschrijven* (onderstreept) NO 46a/319/3 M. 1942 9/7 Amsterdam 6 Juli 42. Betr: schrijven No 46 A/319/2 M d.d 17-6-42 aan C.C.D. Firma Mooyer, Amsterdam, Stadionweg 151 De klachten, over bovenvermelde firma, zijn door ons (contr W.v.d Zee en ondergetekende) onderzocht op 1-2 en 3 Juli j.l., zoowel door te posten in de nabijheid van de winkel, als door controle in de wi...

# TRANSCRIPTIE $N^o$ 46A/321/73 M. 1042 $\frac{31}{D}$ 965 Amsterdam, 20 Aug 1942. Rapport betr. C. Mooyer Jr. J. P. Heijestraat 112. Hedenmorgen bezocht ik om 11 uur bovengenoemden winkel, welke gesloten bleek. Geinformeerd bij den daarnaast wonenden sigarenwinkelier, waarbij bleek, dat in winkel van Mooyer nog niemand geweest was. Te 14 uur nogmaal gecontroleerd, winkel nog gesloten. Wederom ...

# TRANSCRIPTIE [Hoofdtekst in potlood] Naar aanleiding van het schrijven van de heer C. Mooyer heb ik den heer Stam gehoord, die mij het volgende mede- deelde: Op 4 Augustus j.l. belde de heer Mooijer mij des morgens op en vroeg of hij met een zeker Spiering naar Amsterdam kon komen. Ik gaf daarop een bevestigend [Kanttekening verticaal in de linker marge in rood potlood] M. Müller [...] oct '41

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven bovenaan:)* Verzonden 28/5 *(Rechtsboven:)* vD/SV 46a/193/2 M. Vischverdeeling klacht 27 Mei 1943. over winkel van Mooyer Puul. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, **A l h i e r .** Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 19 Mei jl. om advies ontvangen stuk no. 364 L.M.1943 heb ik de eer U te berichten, dat omtrent Mooyer Puul (Volendam) nog ni...

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T . Naar aanleiding van den brief van den Centra- len Crisis Contrôle Dienst te 's-Gravenhage, rap- porteer ik U het volgende. Door mij is nimmer aan C. Mooyer mondeling toestemming verleend om aan handelaren te Amster- dam visch te leveren buiten den afslag om. Naar mij bekend is Mooyer naar aanleiding van opgemelde leveringen door een ambtenaar van den Centrale Cri...