AI-Synthese 45

J.J. Looyen was een visverkooper actief op de Waterloopleinmarkt en diverse andere locaties (Dapperstraat, Nieuwmarkt, Joubertstraat, Westerstraat). Hij was in 1942 nog actief als marktkoopman en had een stand op de Waterlooplein. In mei 1943 werd hij samen met een mede-handelaar (waarschijnlijk zijn partner of familielid, gezien de context van 'twee vishandelaren') door het Marktwezen sanctioneerd omdat ze vis niet direct naar hun verkooppunt brachten op 20 mei 1943. In 1944 wordt in een ambtelijk voorstel verwezen naar zijn weduwe (Mevrouw J.Looyen-Zwaan) die vraagt om de overdracht van de marktvergunning na overlijden, wat suggereert dat J.J. Looyen rond die tijd overleden is.

Lotgevallen

1942 administratie Verzocht om zich te melden bij een kantoor in Amsterdam-West; geregistreerd in diverse wijken.
1943 disciplinaire maatregel Sanctioneerd door het Marktwezen omdat toegewezen vis niet direct naar het verkooppunt werd gebracht op 20 mei 1943. op Waterlooplein
1944 overlijden Overleden (verondersteld); weduwe vraagt om overdracht van vergunning.

Relaties

H.J. Looyen (broer/zus) Mevrouw J.Looyen-Zwaan (echtgenote)

Handel

versche vischvisaalpaling WaterloopleinDapperstraatNieuwmarktJoubertstraatWesterstraatVischmarkt
visWaterloopleindisciplineoverlijdenvergunning
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-382 | Pagina 68 | 1942

Document

Dit document is een administratief overzicht, waarschijnlijk van een vereniging, vakbond of kerkelijke instantie. De personen zijn gegroepeerd per "Serie" (mogelijk wijken of afdelingen). De aanwezigheid van kolommen voor de boekjaren 41/42 en 42/43 suggereert dat het gaat om het bijhouden van contributiebetalingen of presentielijsten. Opvallend is de grote spreiding van leeftijden (geboortejaren van 1875 tot 1918) en de specifieke herkomst van veel namen uit de vissersdorpen rond het IJsselmeer (o.a. Klouwer uit Volendam, Kes en Zeeman uit Marken, Moenis uit Monnickendam). Dit kan duiden op een organisatie die sterk geworteld was in deze gemeenschappen, zoals een coöperatie of een watersportvereniging.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 190 | 1942

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 192 | 1942

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Archief 745 | 745-381 | Pagina 197 | 1942

Getypte brief (formele oproep).

* **Inhoud:** Het document is een korte, zakelijke sommatie aan de heer J.J. Looyen om zich persoonlijk te melden bij een specifiek kantoor in Amsterdam-West. De reden voor de oproep wordt niet in de brief vermeld, wat gebruikelijk was voor administratieve voorfases van officiële procedures. * **Vorm:** De brief is sober en functioneel. De handgeschreven aantekening bovenin ("Verzonden 6/5") is waarschijnlijk een administratieve bevestiging dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was tijdens de oorlog het hoofdkwartier van de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GG&GD). De "dienst" waarnaar verwezen wordt, is zeer waarschijnlijk deze instantie of een afdeling die daar was ondergebracht.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 207 | 1942

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Archief 745 | 745-413 | Pagina 80 | 1943

Getypte brief (doorslag van een officieel schrijven).

Dit document is een officiële kennisgeving van een disciplinaire maatregel tegen twee vishandelaren in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is logistiek van aard: de heren Looyen hebben de hen toegewezen vis op 20 mei 1943 niet direct van de vismarkt naar hun vaste verkooppunt gebracht. In een tijd van schaarste en strenge distributie werd een dergelijke afwijking van de voorgeschreven route direct gewantrouwd als een poging tot illegale handel of "zwarte markt"-praktijken. De sanctie is tweeledig: een directe voorlopige schorsing van de visverdeling (wat effectief een beroepsverbod betekent zolang de schorsing duurt) en een escalatie naar de Burgemeester voor verdere strafmaatregelen. De zakelijke, dwingende toon is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit de bezettingsperiode.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 359 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---

Archief 745 | 745-414 | Pagina 362 | 1943

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 368 | 1943

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Archief 745 | 745-410 | Pagina 637 | 1943

Getypte notitie of extract uit een besluitenlijst/notulen.

De tekst betreft een ambtelijk of bestuurlijk besluit naar aanleiding van een verzoek van een individu genaamd J.J. Looyen Jr. Deze persoon heeft verzocht om een grotere toewijzing (quotum) van zoetwatervis en garnalen. Een niet nader genoemde commissie heeft dit verzoek beoordeeld en negatief geadviseerd ("afwijzend"). De reden hiervoor is dat de verzoeker geen juridische of reglementaire grondslag ("rechten") heeft om aanspraak te maken op een grotere hoeveelheid. De spelling (zoals "verhooging", "visch", "hoogere") duidt op een document van vóór de spellingshervorming van Marchant (1934) of, waarschijnlijker gezien de bureaucratische context, uit de periode van de Tweede Wereldoorlog of de vroege wederopbouw, toen deze spelling in officiële stukken nog veelvuldig werd gehanteerd.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 309 | 1944

Getypte conceptbrief (2e concept) met handgeschreven correcties.

Dit document is een ambtelijk advies of voorstel aan een wethouder in Amsterdam. De kern van de zaak is de vraag of marktvergunningen ("vischtoewijzingen") overgedragen kunnen worden aan nabestaanden. * **Casus Looyen:** J.B. Looyen Sr. had een viskraam op de Albert Cuypmarkt, maar door ziekte werkten zijn zonen al voor hem op de Dappermarkt. Na zijn overlijden vraagt de weduwe of de vergunning op haar naam gezet kan worden, zodat de zonen de exploitatie voor haar kunnen voortzetten. * **Beleid:** Het document stelt dat deze toewijzingen normaal gesproken "strikt persoonlijk" zijn en vervallen bij overlijden. Er wordt opgemerkt dat dit de eerste keer is dat nabestaanden om overschrijving vragen, wat suggereert dat er een precedent geschapen moet worden. * **Correcties:** De handgeschreven toevoegingen en de doorgehaalde laatste alinea wijzen op een werkdocument waarin de exacte formulering van de beleidswijziging nog werd afgewogen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-382 | Pagina 68 | 1942

Administratieve lijst - Lindengracht

#31 J.J. Looyen Sibogastraat 9 III
administratieve lijst 80%

| 15 | 160 | J.J. Looyen | 31-7-09 | Sibogastraat 9 III | x | |

Archief 745 | 745-382 | Pagina 76 | 1942

Getypte namenlijst op doorslagpapier (paginanummer -4-).

#31 J.J.Looyen Sibogastraat 9 III
administratieve lijst getypt 80%

| 15 | 160 | J.J.Looyen | 31-7-09 | Sibogastraat 9 III | x | |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 189 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#4 J.J.Looyen Sibogastraat 9 hs
koopliedenlijst " versche visch 80%

| J.J.Looyen | 31-7-09 | Sibogastraat 9 hs | " | 16-2-42 | versche visch |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 189 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#31 J.J.Looyen Huidekoperstraat 8 III
koopliedenlijst Alb.Cuypstraat versche visch 80%

| J.J.Looyen | 6-5-88 | Huidekoperstraat 8 III | Alb.Cuypstraat | 16-2-42 | versche visch |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 190 | 1942

Getypte administratieve lijst.

#6 J.J. Looyen Sibogastraat 9 hs
administratieve lijst " getypt 80%

| J.J. Looyen | 31-7-09 | Sibogastraat 9 hs | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 190 | 1942

Getypte administratieve lijst.

#44 J.J. Looyen Huidekoperstr. 8 III
administratieve lijst " getypt 80%

| J.J. Looyen | 6-5-88 | Huidekoperstr. 8 III | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 192 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#6 J.J. Looyen Sibogastraat 9 hs
administratieve lijst " 80%

| J.J. Looyen | 31-7-09 | Sibogastraat 9 hs | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 192 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#44 J.J. Looyen Huidekoperstr. 8 III
administratieve lijst " 80%

| J.J. Looyen | 6-5-88 | Huidekoperstr. 8 III | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 371 | 1943

Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.

#13 J.J.Looyen
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| A.Heynen | 20 | 20 | J.J.Looyen | 20 | 20 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

#72 J.J. Looyen
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| J.J. Looyen | 20 | 20 |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 359 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

#11 J.J. Looyen Huidenkoperstr. 8 III
verdeellijst idem versche visch handschrift onder 80% 80%

| J.J. Looyen | 6-5-88 | Huidenkoperstr. 8 III | idem | 25-1-43 | versche visch |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 362 | 1943

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

#12 J.J. Looyen Huidenkoperstr. 8 III
koopliedenlijst idem versche visch getypt 80%

| J.J. Looyen | 6-5-88 | Huidenkoperstr. 8 III | idem | 25-1-43 | versche visch |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats idem 25-1-43 versche visch

versche visch Vis
Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats idem 25-1-43 versche visch

versche visch Vis
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-413 | Pagina 82 | 1943

J. J. Looyen S^r geb. 7/6 1888, Huidekoperstr. 8^III Het betreft vader en twee broers. Vader is sedert geruimen tijd zeer ernstig ziek en de twee zoons hebben toestemming om de toewijzing van hun vader op hun verkoopplaats te verkoopen. De Looyen S^r en een zijner zoons zijn te mijner kantore door mij gehoord; zij geven toe, dat zij niet rechtstreeks naar hun verkoopplaats zijn gegaan, doch zij d...

Relevantie: 83% ** onbekend (vermoedelijk een ambtenaar van de dienst der marktwezen of de crisiscontroledienst)., ** w.l.m. (wethouder van levensmiddelen).
Archief 745 | 745-410 | Pagina 627 | 1943

# TRANSCRIPTIE - 6 - De Commissie handhaaft haar standpunt, dat Marinus nooit daadwerkelijk als kleinhandelaar is opgetreden. Zij adviseert derhalve met klem om op het onderhavige verzoek afwijzend te beschikken. J.J.Looyen Jr. vraagt verhooging toewijzing zoetwatervisch en garnalen. Commissie adviseert afwijzend. Looyen kan geen rechten op een hoogere toewijzing doen gelden. Marktw. Hoofdk. 19...

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-381 | Pagina 533 | 1942

# TRANSCRIPTIE *(Opmerking: woorden tussen vierkante haken zijn onzeker vanwege het handschrift of doorhalingen.)* J.J. Looye sr. die tot ...... van de 12 / vooringedeeld heeft is, dat [indertijd] bekend was tot [........] welke aanvankelijk voor de B afd. ingedeeld, maar bij de herziening van de nieuwe inschrijving, [worden] vastgesteld is zijn beroep, evenals die van verschillende anderen, ter...

Relevantie: 82% ** j.j. looye sr., j.j. looye jr., dhr. r. keulder (of keelders).
Archief 745 | 745-431 | Pagina 305 | 1944

Hiermede hebben de ondergeteekenden de eer voor het volgende Uw aandacht te vragen. De kleinhandelaar in visch J.J. Looyen Sr., geboren 6 Mei 1888 en wonende Huidekooperstraat 8 III is op 10 Februari jl. overleden. Hem was aanvankelijk als verkoopplaats aangewezen de markt Albert Cuypstraat. Looyen was reeds zeer geruimen tijd door ziekte niet in staat om zijn bedrijf uit te oefenen, reden waarom ...

Relevantie: 82% ** onbekend (waarschijnlijk een ambtelijke afdeling van de gemeente amsterdam).

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in potlood/stift:] 5 X ml 3e concept melden [Rechtsboven:] SV [Midden boven:] 2e Concept ========== [Doorgehaald: Erfelijkheid] [Daarboven geschreven:] Overschrijving van vischtoewijzingen. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. ============ Hiermede hebben de ondergeteekenden de eer voor het volgende Uw aandacht te vragen. De kleinhandelaar in vis...

Relevantie: 82%