J.J. Hagedoorn

Handgeschreven ambtelijke notitie of verslagfragment.

De tekst is een ambtelijke vastlegging betreffende een aanvraag voor een toewijzing (quotum) van gerookte aal en vis. De kern van het betoog is dat de firma J. en J.J. Hagedoorn hun bedrijfsactiviteiten hebben uitgebreid: waar zij voorheen enkel in haring handelden, zijn zij in september 1941 overgegaan op de handel in verse vis. Om dit te bewijzen wordt een getuigenis van groothandelaar Thomas Rub aangehaald, die bevestigt dat zij gedurende een jaar (sept. '41 - sept. '42) dagelijks aanzienlijke hoeveelheden vis (20-30 kg) bij hem hebben afgenomen. Het document eindigt bij de vermelding dat dit verzoek is besproken tijdens vergaderingen van de "verdeelingscommissie" in november.

Getypte lijst (doorslag of stencil), waarschijnlijk een administratief register of distributielijst.

Het document is een zorgvuldig bijgehouden lijst van personen, onderverdeeld in genummerde "Series" (4 t/m 8). Per persoon zijn het serienummer, een uniek volgnummer, de naam, de geboortedatum en het adres genoteerd. Er zijn twee kolommen aan de rechterzijde, aangeduid met de jaren "41/42" en "42/43". De meeste personen hebben een kruisje ("x") in de eerste kolom, enkelen in de tweede, en een zeer klein aantal (zoals H.F. Elners en P. Groothuis) in beide. Dit suggereert een periodieke registratie, mogelijk voor de uitreiking van steun, bonnen of lidmaatschapsgelden. De adressen zijn voornamelijk geconcentreerd in Amsterdamse volksbuurten (Kinkerbuurt, Jordaan, Amsterdam-West), maar er is ook een opvallende aanwezigheid van personen uit Marken (o.a. de familie Dorland), Monnickendam en Volendam. Afkortingen zoals "hs" (huis/begane grond), "I, II, III" (verdiepingen) en "Mon'dam" zijn standaard voor die periode.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.

Zakelijke correspondentie (brief) met ambtelijke annotaties.

* **Kern van de zaak:** De heer Hagedoorn, een vishandelaar in Amsterdam-West, vraagt toestemming om zijn vis-toewijzing (voorraad-allocatie) te laten ophalen door een vervanger (L. Stroombergen), omdat zijn vaste knecht (F. Broense) plotseling is overleden. * **Bureaucratische gang van zaken:** Uit de verschillende data (van 23 januari tot 1 maart 1944) en de vele krabbels blijkt een traag en grondig ambtelijk proces. De overheid onderzoekt de achtergrond van de voorgestelde vervanger (een gepensioneerde gemeenteambtenaar) en de persoonlijke gezinssituatie van de ondernemer. * **Persoonlijke details:** De controle gaat ver; er wordt zelfs genoteerd dat de vrouw van de vishandelaar "er bleek uit zag" en dat Hagedoorn zonder hulp zijn winkel niet alleen kan laten wanneer hij naar de vismarkt gaat. * **Toewijzingssysteem:** De term "toewijzing" en "middagverdeling" wijzen op de strikte distributie- en schaarste-economie tijdens de bezetting.

# TRANSCRIPTIE HG. *verzonden 14/1* den Heer J.J. Haagedoorn, Van Hogendorpstraat 67 II, Amsterdam-West. Wijk 19A. 46A/8/2 M. 13 Januari 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, dat nabehandeling van Uw verzoek in de door de Visscherijcentrale ingestelde Commissie is gebleken, dat er geen aanleiding bestaat aan Uw verzoek te voldoen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE HB. [Handgeschreven: verzonden 10/6] den Heer J.J.Haagedoorn, Van Hogendorpstraat 67 II, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 19 A. 46A/292/2 M. 8 Juni 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 Juni j.l. deel ik U mede, dat na behandeling van Uw verzoek in de door de Visscherij-centrale ingestelde Commissie is gebleken, dat er geen aanleiding bestaat aan Uw verzoek te voldoen. De Dire...

# TRANSCRIPTIE J. J. H. Haagedoorn winkel v. Limburg St. str. grotere toewijzing ~~afwijzen~~ geen recht

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie op roze doorslagpapier of dossierblad. * **Datum:** Verschillende data tussen 4 april 1942 en 27 mei 1942. * **Betreft:** J. J. Hagedoorn (vermoedelijk een visboer of handelaar). * **Locatie:** Nederland (gezien taal en context). * **Kenmerk:** No 46A/114/2 M. 1942 (stempel linksonder).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op briefpapier van de onderneming. * **Datum:** 24 augustus 1942. * **Afzender:** J. Hagedoorn, Haringhandel Hagedoorn, Lange Brugsteeg 7, Amsterdam-C. * **Ontvanger:** Den Heer Inspecteur van de Visscherijcentrale de Haer, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve stempels, handgeschreven kantteke...