Zakelijke correspondentie (brief) met ambtelijke annotaties. 23 januari 1944. J. J. Hagedoorn, eigenaar van "Vis en Mosselenhuis". [Briefhoofd]
VIS EN MOSSELENHUIS
J. J. HAGEDOORN
v. LIMBURGSTIRUMSTRAAT 33
Privé-adres: v. Hogendorpstraat 67

Amsterdam-W 23 Januari 1944
Gem. Giro H 8370

[Kenmerk linksboven]
No 46/A/10/4 M.1944 26/1

[Inhoud brief]
Wel Edele Heer

Met deze moet ik U mede deelen als dat mijn
knecht F Broense Vrijdag 21 Januari is overleden
En verzoek U dan beleefd of ik de toewijzing
van mij mag laten afhalen door L Stroombergen
Hopende een gunstig antwoord van U Edele te mogen
ontvangen U bij voorbaat beleefd dank zeggend
Teken ik
J J Hagedoorn

[Ambtelijke aantekeningen - rood en grijs potlood/inkt]
Midden rechts:
m.i. geen bezwaar
31-1-’44
[Paraaf]

Midden links:
Wie is Stroombergen? 7-2-44 [Paraaf]

Midden onder de brieftekst:
Tegen inwilliging van het
verzoek van Hagedoorn be-
staat m.i. geen bezwaar als knecht
Stroombergen voorheen in
dienst geweest bij Hagedoorn.
7-2-’44
[Paraaf]

Onderaan links (notities over de situatie):
L. Stroombergen is gepensioneerd
van de Gemeente.
J.J. Hagedoorn komt als
regel zelf aan de vischmarkt
de bediening aan de toonbank
is hoofdzakelijk de vrouw
van Hagedoorn, onlangs
is ook wel bleek
of sprake was van besparing
die laatst aankwam.
Heeft H. verdere echtgenoote
geen hulp, doch zou hij een achterneef
zijn winkel alleen moeten laten.

Midden onder (besluit):
Accoord voor
middagverdeling
[Paraaf]

Rechtsonder (oproepen):
Oproepen
23-2-’44
a.s. maandag
[Paraaf]

a.s. Maandag
oproepen
1-3-’44
[Paraaf]
10 6/3
10 uur

Uiterst rechtsonder:
M. de Haas nader bericht
m.i. toelaten
ter vervanging werkzaamheden
[?] knecht, daar die dus geen
werkwedstr[ij?] [?] [?] te laten verrichten. * Kern van de zaak: De heer Hagedoorn, een vishandelaar in Amsterdam-West, vraagt toestemming om zijn vis-toewijzing (voorraad-allocatie) te laten ophalen door een vervanger (L. Stroombergen), omdat zijn vaste knecht (F. Broense) plotseling is overleden.
* Bureaucratische gang van zaken: Uit de verschillende data (van 23 januari tot 1 maart 1944) en de vele krabbels blijkt een traag en grondig ambtelijk proces. De overheid onderzoekt de achtergrond van de voorgestelde vervanger (een gepensioneerde gemeenteambtenaar) en de persoonlijke gezinssituatie van de ondernemer.
* Persoonlijke details: De controle gaat ver; er wordt zelfs genoteerd dat de vrouw van de vishandelaar "er bleek uit zag" en dat Hagedoorn zonder hulp zijn winkel niet alleen kan laten wanneer hij naar de vismarkt gaat.
* Toewijzingssysteem: De term "toewijzing" en "middagverdeling" wijzen op de strikte distributie- en schaarste-economie tijdens de bezetting. Dit document is een treffend voorbeeld van het dagelijks leven in bezet Nederland (1944). In een tijd van extreme schaarste werd elk aspect van de economie, tot aan de bezetting van een kleine viswinkel aan toe, door de overheid (waarschijnlijk de Crisis-Controle-Dienst of een gemeentelijke distributiedienst) gecontroleerd. Het toont de kwetsbaarheid van kleine ondernemers: het wegvallen van één personeelslid bracht de continuïteit van de voedselvoorziening direct in gevaar en leidde tot een papierwinkel die weken in beslag nam. De locaties (Van Limburg Stirumstraat en Van Hogendorpstraat) situeren dit drama in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. F. Broense Hagedoorn (De heer) J. Hagedoorn J.J. Hagedoorn L. Stroombergen M. de Haas