M. de Haas

Officiële brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek van een marktkoopman. De heer J. Cassutto had gevraagd of hij tijdelijk zijn standplaats op de Ten Katemarkt mocht onbezet laten. De directeur van de betreffende gemeentelijke dienst wijst dit verzoek resoluut af met een verwijzing naar het Reglement op de Markten. De toon is bureaucratisch en streng. Het woord "niet" is onderstreept om de onverbiddelijkheid van de beslissing te benadrukken. Er wordt expliciet gedreigd met het intrekken van de "voorkeurskaart" (de marktvergunning) als Cassutto niet regelmatig op de markt verschijnt. Dit wijst erop dat de gemeente een actief marktbeleid voerde waarbij standplaatsen niet onbenut mochten blijven, waarschijnlijk om de levendigheid en het aanbod van de markt te waarborgen.

Officiële brief (doorslag/archiefkopie).

Het document is een officiële goedkeuring voor een tijdelijke vervanging op een marktplaats. De heer J. Franschman, die blijkbaar over standplaatsen beschikte op de Amsterdamse markten van het Waterlooplein en Uilenburg, was vanwege zijn gezondheidstoestand niet in staat zijn werk uit te voeren. De directeur (waarschijnlijk van de relevante gemeentelijke marktdienst) verleent toestemming aan zijn zoon, L. Franschman (op dat moment 28 jaar oud), om de plaatsen voor maximaal twee maanden waar te nemen. De brief is formeel van toon ("na dato dezes", "verleende ik U hierbij") en bevat administratieve codes die wijzen op een zorgvuldige dossiervorming.

Getypte ledenlijst met namen, adressen en woonplaatsen.

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op woonplaats (hoewel Rotterdam en Utrecht de grootste blokken vormen). Binnen de steden lijkt de volgorde minder strikt, maar vaak zijn namen gegroepeerd. * **Inhoud:** Het betreft een mix van individuen (vaak met academische of technische titels zoals Ir., Dr., Mr., Prof.) en rechtspersonen (bedrijven, fabrieken en overheidsinstanties). * **Typografie:** De tekst is vervaardigd met een schrijfmachine. De lidnummers lopen niet sequentieel, wat suggereert dat dit een uittreksel is of dat nummers permanent aan leden zijn toegewezen.

Officiële brief/kennisgeving (doorslag of origineel getypt exemplaar).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat J. de Haas op 25 september 1939 had ingediend. Daarnaast bevat de brief een expliciete waarschuwing: de geadresseerde moet minimaal twee keer per week aanwezig zijn op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. Indien hij hier niet aan voldoet, wordt zijn "voorkeurskaart" (het recht op een vaste staanplaats) ingetrokken. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en dwingend. Er wordt geen reden gegeven voor de afwijzing, wat duidt op een eenzijdige gezagsverhouding. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 14/10-'39" dient als bewijs voor de administratie dat de brief daadwerkelijk de deur uit is gegaan. De aanduiding "2 ex." (2 exemplaren) suggereert dat er kopieën voor het dossier zijn gemaakt.

Officiële brief / Beschikking.

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële toestemming voor Mejuffrouw Buys om een assistent (W.J. van Schouten) aan te stellen voor haar marktkraam. De toestemming geldt voor de markten op de Lindengracht en de Westerstraat. * **Voorwaarden:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie het recht behoudt om dit besluit later weer in te trekken. Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen", wat suggereert dat Mej. Buys zelf aanwezig moet blijven bij de kraam. * **Taal en Vorm:** Het document bevat een typische ambtelijke correctie waarbij het woord "kaart" is weggekruist om van "briefkaart" simpelweg "brief" te maken. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' in "hierby" en "bystaan", een spellingsvariant die destijds nog veelvuldig in formele en administratieve contexten werd gebruikt.

Ambtelijke notitie / Dossierstuk (Bijblad).

Dit document betreft de administratieve handhaving van marktreglementen door de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen). De marktkoopman M. de Haas wordt hier berispt omdat hij zijn 'voorkeurskaart' niet voldoende benut. Een dergelijke kaart gaf een koopman recht op een vaste, gunstige standplaats, maar was verbonden aan de voorwaarde van aanwezigheid. De behandelend ambtenaar adviseert ("m.i." - mijns inziens) om een verzoek van De Haas (mogelijk om vrijstelling of behoud van rechten) af te wijzen. Er wordt een ultimatum gesteld: hij moet minimaal twee keer per week zijn plaats op de Albert Cuypmarkt innemen, anders volgt intrekking van zijn vergunning. De vermelding "no. 527" achter de straatnaam verwijst vermoedelijk naar een standplaatsnummer of een specifiek dossiernummer, aangezien de huisnummering in de Albert Cuypstraat niet tot 527 loopt.

Doorslag van een officiële brief (administratieve correspondentie).

In deze brief wijst de directeur van de marktdienst een verzoek van de heer M. de Haas af. De inhoud van het oorspronkelijke verzoek (van 25 juli 1940) wordt niet expliciet genoemd, maar de reactie is een duidelijke waarschuwing. De heer De Haas wordt herinnerd aan de regels van het 'Reglement op de Markten': hij is verplicht om minstens twee keer per week zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt in te nemen. Indien hij dit niet doet, zal zijn 'voorkeurskaart' (een vergunning die recht geeft op een vaste plek) worden ingetrokken. De toon is zakelijk, dwingend en bureaucratisch.

Officiële brief/oproeping.

In deze brief wordt de heer M. de Haas door de Dienst van het Marktwezen op de hoogte gesteld van een voorgenomen administratieve maatregel. Omdat hij zijn "voorkeurskaart" voor de Albert Cuypmarkt niet regelmatig heeft gebruikt, dreigt zijn inschrijving op de sollicitantenlijst voor deze markt te worden geschrapt op basis van het vigerende marktreglement. De brief is formeel en ambtelijk van toon. De ontvanger krijgt echter de gelegenheid om gehoord te worden voordat de definitieve beslissing valt. Hij wordt gesommeerd om vier dagen na dagtekening van de brief te verschijnen op het kantoor van de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen).

Administratieve indexkaart / Oproepingskaart (mogelijk van de Marktwezen administratie).

Dit document is een administratieve kaart van de Dienst der Markten (of een soortgelijke gemeentelijke instantie) in Amsterdam. Het betreft een officiële oproep aan de heer of mevrouw M. de Haas. De reden voor de oproep is het "niet geregeld bezetten" van een vaste staanplaats op de Albert Cuypmarkt. Markthandelaren waren verplicht hun toegewezen plek consequent in te nemen om hun vergunning te behouden. Uit de handgeschreven aantekeningen van de inspecteur blijkt dat de betrokkene "afstand doet" van de plek. Dit wijst erop dat M. de Haas heeft besloten zijn of haar marktactiviteiten op die locatie te beëindigen. Als gevolg hiervan is de inschrijving op 14 augustus 1940 "geschrapt". De definitieve goedkeuring door de hoofdinspecteur volgde een week later op 21 augustus.

Officiële brief/correspondentie.

Deze brief is een formeel besluit van de directeur van de marktdienst aan een individuele marktkoopman, de heer S. Velleman. Uit de tekst blijkt dat de heer Velleman op 16 januari 1940 een verzoek heeft ingediend om tijdelijk ontheven te worden van zijn verplichting om zijn staanplaats op de markt in de Westerstraat te bezetten. De reden hiervoor is zijn gezondheidstoestand. De directeur willigt het verzoek in en verleent een uitstel van maximaal drie maanden. Er wordt echter een belangrijke voorwaarde gesteld: het verschuldigde marktgeld moet ook tijdens de afwezigheid van de koopman gewoon doorbetaald worden. Dit was een standaardprocedure om de marktvergunning te behouden.

Typoscript (getypt document) met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een officiële kennisgeving of een registratie van een besluit betreffende de vrijstelling van marktgeld. De heer G.J. Burger, woonachtig in Haarlem, heeft blijkbaar op 24 december 1939 (kerstavond) een standplaats gehad op de markt aan het Mosplein in Amsterdam, maar hoefde hiervoor geen staangeld te betalen. Het document dient als administratief bewijs van deze vrijstelling. De codes aan de linkerzijde ("HG." en "90/8/8 M.") zijn waarschijnlijk archief- of dossierkenmerken van de betreffende gemeentelijke instantie (vermoedelijk de Marktwezen-afdeling van Amsterdam). De handgeschreven aantekening "extra" suggereert dat dit een afwijkend geval was of een aanvulling op een bestaand dossier. De naam rechtsboven ("Len. M. de Haas") is vermoedelijk de behandelend ambtenaar of degene die het document heeft geparafeerd voor akkoord.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek dat door een marktkoopvrouw, Mej. Roos (geboren Taal), was ingediend via een briefkaart op 12 april 1940. De inhoud van haar verzoek wordt niet expliciet vermeld, maar de reactie suggereert dat het mogelijk ging om een verzoek tot tijdelijke afwezigheid of een wijziging in haar marktplaatsstatus op de Westerstraat-markt. De directeur wijst het verzoek af en voegt een strenge waarschuwing toe: de marktplaats moet regelmatig worden bezet (minstens drie van de vier weken). Indien zij hier niet aan voldoet, zal haar vergunning voor de standplaats worden ingetrokken conform het geldende marktreglement. De toon is zakelijk en bureaucratisch, typerend voor overheidscommunicatie uit die tijd.

Officiële brief/beschikking (mogelijk een doorslag voor het archief).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële toestemming aan de heer H.J. Hoogendorp om op zaterdagen op de Ten Katemarkt in Amsterdam hulp te krijgen van zijn zoon, J. Hoogendorp. * **Juridische condities:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de gemeente het recht behoudt de toestemming op elk moment in te trekken. Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bystaan" (assisteren) en nadrukkelijk "niet vervangen". Dit hield in dat de vergunninghouder zelf aanwezig moest blijven op de marktplaats. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "hierby" en "bystaan" met een 'y' in plaats van 'ij'). Termen als "jongstleden" (jl.) en "de dato" (d.d.) zijn typerend voor de formele correspondentie van die tijd. * **Administratieve kenmerken:** De aantekening "2 ex. M. de Haas" suggereert dat er twee exemplaren zijn opgesteld door of voor een medewerker genaamd De Haas. De datum van verzending is handmatig toegevoegd, wat duidt op een zorgvuldige procesbewaking in het archief.

Handgeschreven administratieve notitie op gelinieerd papier.

Het document bevat korte, zakelijke aantekeningen betreffende huuradministratie. * In de eerste notitie wordt de betalingsstatus van een huurder (P. de Jong) vastgelegd voor twee bedragen (20 en 22 gulden), vermoedelijk voor een benedenwoning of twee afzonderlijke ruimtes op de benedenverdieping. * De tweede en derde notitie volgen een specifiek patroon waarbij steeds één van de twee genoemde bewoners als "uitgesloten" wordt aangemerkt. In beide gevallen wordt expliciet vermeld dat de achterblijvende bewoner de huurbetalingen voortzet. * De handschriftstijl is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands administratief schrift (cursief).

Document

* **Schrift:** Het handschrift in rood krijt is haastig en functioneel. Het gebruik van rood duidt vaak op een correctie, een instructie van een superieur of een document met een zekere urgentie/status. * **Inhoud:** De notitie betreft een opdracht aan een zekere 'M. de Haas'. De kern van de opdracht is het inventariseren van "ontwerpen" die zich bevinden bij personen die als "niet-verdacht" worden aangemerkt. Dit suggereert een screeningsproces waarbij goederen of documenten worden teruggevorderd of gecontroleerd. * **Interpretatie:** In het tweede gedeelte wordt gerefereerd aan het overhandigen van "negen" stuks (vermoedelijk de eerder genoemde ontwerpen) en het verzamelen van gegevens over een "plaat". De zinsbouw is telegramstijl. * **Paraaf:** De letters "Z. v. Z." in de marge kunnen staan voor "Zie VoorZijde" (hoewel dit de voorzijde lijkt te zijn) of, waarschijnlijker, de initialen van een controleur of behandelaar.

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

De brief is geschreven door Mej. W. de Rooij, die een winkel dreef aan de Gravenstraat in Amsterdam. De kern van haar verzoek is een nieuwe verordening die winkeliers verplicht om persoonlijk aanwezig te zijn bij de Centrale Markthallen om hun toewijzing van mosselen op te halen. Omdat zij alleen in haar winkel staat, is dit voor haar logistiek onmogelijk. Onder haar brief staat een ambtelijk advies van een zekere De Haas. Hij legt uit dat de mosselen voorheen altijd werden opgehaald door een marktkoopman genaamd 'Mossel' (een opvallende naam in deze context, mogelijk een bijnaam of toeval). De Haas adviseert positief: hij ziet geen bezwaar om deze bestaande regeling voort te zetten. Ondanks het positieve advies van de ambtenaar, lijkt het verzoek onderaan in rode pen te zijn afgehandeld met de tekst "afgew 2-2-44", wat vaak staat voor 'afgewezen', gevolgd door de instructie "Opbergen". Dit duidt op de rigide bureaucratie tijdens de bezettingsjaren, waarbij regels vaak strikt werden gehandhaafd, zelfs als dit voor individuele ondernemers onwerkbare situaties opleverde.

Zakelijke correspondentie (brief) met ambtelijke annotaties.

* **Kern van de zaak:** De heer Hagedoorn, een vishandelaar in Amsterdam-West, vraagt toestemming om zijn vis-toewijzing (voorraad-allocatie) te laten ophalen door een vervanger (L. Stroombergen), omdat zijn vaste knecht (F. Broense) plotseling is overleden. * **Bureaucratische gang van zaken:** Uit de verschillende data (van 23 januari tot 1 maart 1944) en de vele krabbels blijkt een traag en grondig ambtelijk proces. De overheid onderzoekt de achtergrond van de voorgestelde vervanger (een gepensioneerde gemeenteambtenaar) en de persoonlijke gezinssituatie van de ondernemer. * **Persoonlijke details:** De controle gaat ver; er wordt zelfs genoteerd dat de vrouw van de vishandelaar "er bleek uit zag" en dat Hagedoorn zonder hulp zijn winkel niet alleen kan laten wanneer hij naar de vismarkt gaat. * **Toewijzingssysteem:** De term "toewijzing" en "middagverdeling" wijzen op de strikte distributie- en schaarste-economie tijdens de bezetting.

was, kwam de chef van meergenoemde Gill,genaamd:de Haas. Deze wilde Gill eigendunkelijk toch mee op de markt nemen.Toen zulks door mij verhinderd werd,zei bedoelde de Haas o.m.:"Hij gaat met mij mee.Weet je wel tegen wien je spreekt,enz."Daar er opnieuw een Aan den Heer Bedrijfschef der Centrale Markt. [Handtekening: H.F.]

# TRANSCRIPTIE vP/HG. *Extra* 90/29/3 M. 3 Juni 1939. den Heer C. Jongerts Noordeinde 18, <u>M o n n i k e n d a m .</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Mei jl. be- richt ik U, dat J. de Haas, Zuideinde 151 a costi, des Zaterdags een vaste plaats op de markt Mosplein bezet. Hem kan niet worden toegestaan om op de overige dagen op dat plein een standplaats te bezetten, aangezien aldaar a...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in kader] BIJBLAD VAN: M. No. 90/29/1 1939 DOORGEZONDEN: 25/5 [Rechtsboven in handschrift] J. de Haas geb 1-1-’07? Zuideinde 151 – Monnikendam pl. 23 Mosplein. [Hoofdtekst in handschrift] ~~Kan niet afgedaan worden beschouwd.~~ [doorgehaald] J. de Haas neemt des Zaterdags een vaste plaats in op de markt Mosplein. Het verzoek van de Eerste Coöp Verb.- Inkoop-Vereenigi...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 2 ex. Hr. de Haas [Handgeschreven middenboven:] extra [Getypt:] VG/HG. 28/117/2 M. 14 October 1939. den Heer J. de Haas, Zuideinde 51, M o n n i k e n d a m . Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 September jl. bericht ik U, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. Indien U niet tweemaal per week van Uw voor- keurskaart voor de ...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. [handgeschreven: M. de Boer] 90/29/3 M. [handgeschreven: Verzonden 5/6] 3 Juni 1939. den Heer C. Jongerts Noordeinde 18, M o n n i k e n d a m . Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Mei jl. bericht ik U, dat J. de Haas, Zuideinde 151 a costi, des Zaterdags een vaste plaats op de markt Mosplein bezet. Hem kan niet worden toegestaan om op de overige dagen op dat plein een ...