F. Visser

Document

* **Onderwerp**: Het document betreft een controle of vergunningsaanvraag met betrekking tot de handel in paling (aal) door F. Visser. * **Kern**: Visser heeft blijkbaar een quotum of bezit van 2 eenheden levende aal en verzoekt om een extra eenheid (levend of gerookt). * **Bevinding**: De ambtenaar of inspecteur merkt op dat de betrokkene al "zeer veel aal verhandeld" heeft. Dit suggereert een verdenking van zwarte handel of het overschrijden van distributienormen. * **Referentie**: Er wordt verwezen naar een vergelijking met "T. Luijmes", vermoedelijk een handlanger of een vergelijkbaar dossier. * **Verdict**: De beslissing is resoluut: "afwijzen". De rode onderstreping duidt op een definitieve afhandeling door een leidinggevende of beslisbevoegde instantie.

Getypt rapport (afschrift).

Het document is een verslag van een intern conflict binnen de Amsterdamse vismarkt-autoriteiten in 1943. De kern van de zaak is een administratieve fout (of opzet) waarbij 13 kistjes gerookte vis en garnalen, geleverd op eerste kerstdag 1942, niet correct in de boeken stonden. De schrijver van het rapport (waarschijnlijk Botter) werd eerder beschuldigd van liegen toen hij beweerde dat deze vis geleverd was. Wanneer de venters (Visser en Fleysman) met een kwitantie bewijzen dat de levering en betaling (fl. 321,38) daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, ontstaat er een interne ruzie tussen de ambtenaren De Haer en Jongbloed over wie verantwoordelijk is voor de foutieve administratie. Botter eist in felle bewoordingen "rehabilitatie" voor de aantasting van zijn eer. Daarnaast behandelt het rapport een juridisch aspect: de verplichting om alle vis via de officiële gemeente-afslag te verhandelen. Dit was een strikte maatregel om de distributie en prijsvorming te controleren.

Handgeschreven brief (bezwaarschrift).

* **Inhoud:** De schrijver van de brief beklaagt zich over een toegewezen quotum (toewijzing) van aal (paling). Hij stelt dat hij als een van de oudste handelaren in de branche recht heeft op meer, gebaseerd op zijn historische verkoopvolumes van zowel verse als gerookte vis. Hij suggereert dat de instantie (mogelijk de Rijksdienst voor de Visserij of een lokale commissie) hem over het hoofd heeft gezien. * **Schrijfstijl:** De brief is formeel maar dwingend van toon. Er is sprake van fonetische spelling en dialectische invloeden (bijv. "toewyring" voor toewijzing, "wijnig" voor weinig, "gewerende" waarschijnlijk voor gewezen/voormalige, "Comisieleden"). * **Kernpunten:** * De afzender claimt een grote historische omzet in gerookte aal. * Er is nu een tekort: hij ontvangt momenteel geen gerookte aal en te weinig verse aal. * Hij voert getuigen op: D. Floysman en zijn voormalige knecht F. Visser. * **Afkorting:** "Z.O.Z." onderaan duidt op "Zie Ommezijde", wat betekent dat de brief op de achterkant van het blad vervolgd wordt.

Handgeschreven brief/verzoekschrift.

* **Inhoud:** De schrijver, E. Vrees, beklaagt zich over het feit dat hij/zij is overgeslagen bij een nieuwe "verdeeling" (verdeling van goederen of toewijzing). Vrees vergelijkt zijn/haar situatie met die van andere lokale ondernemers (Botter, Elisma, Visser) en benadrukt het bezit van een winkeliersvergunning als bewijs van rechtmatigheid. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("Hoogacht", "bilijk verzoek"), maar bevat ook een ondertoon van frustratie over het feit dat bescheidenheid ("nooit veel vragen") blijkbaar nadelig heeft uitgepakt. * **Administratieve aantekening:** De onderstreepte zin onderaan ("afwachten ; straf Vrees 8c") lijkt een latere toevoeging door een ambtenaar of archivaris. Dit duidt op de status van de aanvraag of een verwijzing naar een dossiernummer/categorie. "Straf" zou in dit geval een specifieke administratieve code kunnen zijn, of mogelijk een verwijzing naar een straatsectie/wijk in een verdeelsysteem.

Brief / Verzoekschrift

In deze brief verzoekt een ervaren visverkoper om een officiële toewijzing (quotum) voor de verkoop van gerookte vis. De schrijver benadrukt zijn lange staat van dienst (30 jaar in de handel, waarvan 12 jaar in een eigen 'hal' of marktkraam). De kern van de kwestie is een administratieve wijziging: op verzoek van de marktmeester is de schrijver gaan verkopen in de hallen van anderen (Fleijsman en Visser) om de controle te vergemakkelijken. De schrijver is echter bang dat hij hierdoor zijn recht op een eigen toewijzing voor schaarse goederen (gerookte vis) verliest, ondanks dat hij nog steeds over een eigen vergunning beschikt. De ambtelijke notitie in rood potlood ("afwijzen") suggereert dat het verzoek niet is gehonoreerd.

Getypte notulen of een adviesrapport van een commissievergadering.

Dit document biedt een inkijkje in de bureaucratische afhandeling van verzoeken binnen de visdetailhandel tijdens de bezettingsjaren. De toon is zakelijk en streng. De Commissie treedt op als een filter voor de schaarse middelen (visdistributie) en vergunningen. Opvallend is de afwijzende houding tegenover nieuwe instromers of uitbreidingen. Verzoeken worden afgewezen op basis van: 1. **Gebrek aan bewijs:** Hendriks wordt niet erkend als vakman omdat niemand hem kent van vóór 1938. 2. **Oorlogsomstandigheden:** Blank moet wachten tot na de oorlog voor uitbreiding van rookcapaciteit. 3. **Controle-overwegingen:** Posthumius wordt verdacht van het willen ontduiken van marktcontroles door een winkel te openen. In deze periode was de controle op winkels vaak anders geregeld dan op de markt, waar de zwarte handel wellicht makkelijker kon worden aangepakt of juist welig tierde. Slechts in het geval van G. Wezer wordt een verzoek (deels) ingewilligd, maar pas nadat er hard bewijs is geleverd over de omzet in het referentiejaar 1939. Dit onderstreept hoe belangrijk historische bedrijfsgegevens waren voor de distributie-economie tijdens de oorlog.

Handgeschreven memo of notitie van een vergadering/besluit.

Het document betreft een administratieve of bestuurlijke notitie over de categorisering van vissoorten aan een visafslag. De kern van het probleem is de "aanvoer van kabeljauw uit Denemarken". Er wordt voorgesteld om deze kabeljauw voortaan als "grove visch" (goedkopere categorie) te classificeren in plaats van als "fijne zeevisch" (duurdere categorie), om een niet nader genoemd vraagstuk op te lossen. De schrijver van de notitie spreekt een duidelijke tegenstem uit: hij wil de lijst van "fijne zeevisch" beperkt houden en is ertegen dat de "halkouwers" (waarschijnlijk handelaren of commissionairs in de hal) meer soorten op de lijst van fijne vis geplaatst krijgen. Volgens de schrijver horen daar enkel de exclusieve soorten bij: tong, tarbot, griet en mogelijk een soort genaamd "noorsche ploonen" (of een vergelijkbare lokale term voor een platvis of scholachtige).

Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag van een commissievergadering.

Het document betreft een geschil over de classificatie van vissoorten en de daarmee samenhangende verkooprechten. Een groep van acht bij naam genoemde "halhouders" (marktkraamhouders of handelaren in een markthal) heeft een verzoek ingediend om erkend te worden als verkopers van "fijne zeevisch". De aanleiding is de import van een grote partij vis uit Denemarken (kabeljauw en schelvis). De grotere exemplaren kabeljauw werden enkel toegewezen aan winkeliers die op de officiële lijst voor "fijne zeevisch" stonden. De halhouders maken hier bezwaar tegen, omdat deze vissoorten historisch gezien ook door straathandelaren en halhouders werden verkocht. Aan het eind van het document doet de Commissie ("De Com.") een uitspraak over welke vissen definitief als "fijn" worden beschouwd: tong, tarbot, griet, grote rode poon en zalm.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge:] *15/1 43 Visser is als winkelier in versche visch in de verdeeling opgenomen. Voorloopig aan 't werk. en vonnis afwacht v. 4 maanden.* *15/1 6 gewest 1 c [stempel: W]* *Koopen van visch buiten de verdeeling en boven max. prijs* **AFSCHRIFT** **R A P P O R T** den 10 Februari 1943 contrôleur: H. Smakman J. Rechsteiner badge No. 745 -...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven paraaf/naam bovenaan: *Uvranden ?*] VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, <u>L E I D E N</u> . 464/59/2 M. 7 December 1940. <u>W.P.Holswilder.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschrev...

# TRANSCRIPTIE *Extra* VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, L E I D E N . 46A/59/2 M. 7 December 1940. W.P.Holswilder. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschreven als visc...

# TRANSCRIPTIE A f s c h r i f t . No.46A/345/2 M. 1942 29/6. No:77/12 L.M.1942 4/6. 30/5 1942. Hooggeplaatst heer Burgemeester, Is het mogelijk dat J.Vogel, Linnaeusdwarsstraat 24 I, met visch mag venten en twee courante wijken mach hebben dus dubbelde verdienste. Daar er nu wel wat aan de visch verdient word. En ik en nog honderden niet met visch mogen venten. Maar wel een ventvergunning he...

# TRANSCRIPTIE [Links boven, handgeschreven aantekening:] Verzonden 22/2 [onleesbaar/3] [Rechts boven:] HB. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r.</u> 46c/15/lbM. 1. 24 Februari 1943. Uitsluiting verdeeling <u>K.Visser.</u> In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen af- schrift van een rapport van twee contrôleurs Landbouw-crisis- wet, waaruit blijkt, d...