M. Bovenaan

Getypte brief (doorslag/carbonkopie).

De brief is een formeel, bureaucratisch antwoord op een verzoek van de heer S. Bolle. Bolle heeft op 11 juni 1939 per briefkaart laten weten dat hij in het ziekenhuis ligt (of komt te liggen) en vraagt daarom om vrijstelling van de betaling van marktgeld. Marktgeld was de vergoeding die kooplieden moesten betalen voor hun staanplaats op een van de Amsterdamse markten. De directeur stelt strikte voorwaarden aan deze vrijstelling: er moet een officiële verklaring van de Geneesheer-Directeur van het ziekenhuis worden overlegd, zowel bij de start van de verpleging als bij ontslag. De toon is zakelijk en afstandelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Brief (officiële correspondentie)

De brief is een korte, zakelijke afwijzing van een officieel verzoek. De geadresseerde, de heer J. Büschel, had gevraagd of hij zich op zijn marktplaats op het Waterlooplein mocht laten bijstaan door zijn partner (compagnon), de heer H. Rabinawitz. De directeur van de betreffende instantie laat weten dat dit verzoek niet wordt ingewilligd. De reden voor de afwijzing wordt niet vermeld, wat getuigt van een zeer formele en autoritaire bestuursstijl. Opvallend is het onderstreepte woord "niet", wat de definitieve aard van het besluit benadrukt. Het adres bevat de toevoeging "inw." (inwonend), wat duidt op een kamerhuurder of onderhuurder.

Getypte ambtelijke brief.

Deze brief is een formeel advies aan de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) om een aanvraag voor een handelsvergunning af te wijzen. De aanvrager is J. Daglooner, gevestigd aan de Nieuwe Uilenburgerstraat in Amsterdam. De kern van de afwijzing ligt in het feit dat een controleur (Felthuis) de verklaring van de aanvrager over zijn werkervaring tussen 1925 en 1938 als "niet aannemelijk" beoordeelt. De taal is afstandelijk en ambtelijk ("heb ik de eer U", "mitsdien beleefd in overweging"). De brief illustreert hoe nauwgezet de beroepsuitoefening in de voedselvoorziening werd gecontroleerd door middel van rapportages en erkenningen.

Doorslag van een ambtelijke brief.

In deze brief verzoekt een directeur van een Amsterdamse gemeentedienst aan de directie van de NS om gedetailleerdere informatie te verstrekken in hun maandelijkse rapportages. De basis voor de gegevensuitwisseling is een bestaande overeenkomst (artikel 12 sub X) tussen de gemeente en de NS over de exploitatie van spoorverbindingen naar belangrijke gemeentelijke locaties: de Westergasfabriek, de Centrale Markt en de Gemeentelijke Wasscherij. Tot dan toe rapporteerde de NS blijkbaar alleen het aantal zendingen en het gewicht (ten behoeve van de vrachtberekening). De afzender vraagt nu specifiek om uitbreiding van deze gegevens met: 1. De aard van de goederen (welke artikelen). 2. De hoeveelheid. 3. De plaats van herkomst. 4. De specifieke bestemming/ontvanger.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

In deze brief rapporteert een directeur van een gemeentelijke dienst aan de Stadsingenieur over het benzineverbruik van een dienstauto (een 'contrôle-auto'). De brief is een reactie op een informatieverzoek van de 'Kleine Benzinecommissie'. De directeur geeft de verbruikscijfers over een periode in 1939 (januari t/m augustus) door: totaal 1180 liter. Hij specificeert dat het lage verbruik in de zomermaanden van 1939 te wijten was aan vakanties van het personeel. Het belangrijkste punt van de brief is echter de mededeling dat de dagelijkse controles met deze auto voorlopig worden gestaakt. Hierdoor heeft de dienst vanaf januari 1941 geen benzinerantsoen meer nodig. De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten", "onderhavige auto").

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele reactie op een verzoek van de heer Onrust. Hoewel zijn oorspronkelijke verzoek (inhoud onbekend, maar verzonden per briefkaart op 11 december 1940) wordt afgewezen, wordt er een compromis geboden. Hij krijgt toestemming om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam gedurende twee maanden onbezet te laten. * **Voorwaarde:** De belangrijkste voorwaarde voor het behoud van de standplaats is dat het marktgeld (de staangeldvergoeding) wel tijdig en volledig betaald blijft aan de marktmeester/marktambtenaar. * **Stijl:** De taal is typisch ambtelijk en formeel voor die tijd ("na dato dezes", "mijnerzijds", "den dienstdoenden"). * **Status:** De handgeschreven aantekening "extra" bovenin suggereert dat dit document een speciaal afschrift was voor een specifiek dossier of een extra kopie voor de administratie.

Officiële correspondentie (getypt)

De brief is een zakelijke mededeling van een gemeentelijke instantie aan een burger. De inhoud is puur administratief en informatief: het geeft gehoor aan een verzoek van de heer Groenteman om een standplaats te bemachtigen op de jaarlijkse kerstbomenmarkt aan het Singel in Amsterdam. Hij krijgt de instructie om zich op maandag 16 december 1940 om 10:00 uur te melden bij de dienstdoende marktambtenaar. De toon is formeel en volgt de toenmalige spellings- en beleefdheidsregels (zoals "den Heer", "zoogenaamde", "des morgens").

Getypte ambtelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/doorslagje).

Deze brief is een kort, formeel administratief schrijven tussen twee gemeentelijke afdelingen. De kern van de boodschap is een akkoordverklaring: de afzender laat weten dat zijn dienst geen bezwaar heeft tegen de voorstellen die de Directeur der Publieke Werken in een eerdere brief (van 10 dagen daarvoor) heeft gedaan. Het document vertoont de typische kenmerken van vooroorlogse en vroeg-oorlogse ambtelijke correspondentie in Nederland: * **Formele toon:** Gebruik van frases als "heb ik de eer U te berichten". * **Layout:** Ruime marges en specifieke plaatsing van adressering en kenmerken. * **Terminologie:** "Alhier" duidt erop dat beide partijen zich in dezelfde gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de structuur van dergelijke archiefstukken) bevinden.

Getypte zakelijke brief op grijsachtig archiefpapier.

De brief is een strikt formeel administratief schrijven. De waarnemend directeur van een overheidsdienst stuurt een dossier door naar de overkoepelende Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale. Het dossier betreft een verzoek van een handelaar om officieel erkend te worden ("georganiseerde") binnen "groep E", wat de specifieke categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen was. Cruciaal hierbij is de bijlage van een rapport van een controleur (B. Felthuis). Dit duidt op een verificatieproces: voordat iemand mocht toetreden tot de gereguleerde markt, werd de betrouwbaarheid en de status van het bedrijf gecontroleerd door een inspectiedienst. De archaïsche, hoffelijke toon ("heb ik de eer U te doen toekomen") is typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie van die tijd.

Getypte brief (doorslag van een officiële kennisgeving).

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen een Amsterdamse visverkoper (venter). * **Overtredingen:** De heer Boots wordt van twee zaken beschuldigd: 1. Het omzeilen van de officiële distributiekanalen door vis (gerookte spiering) buiten de visafslag om in te kopen. 2. Het plegen van prijsopdrijving door de vis te verkopen voor meer dan de wettelijk vastgestelde maximumprijs. * **Sanctie:** De overtreder wordt met onmiddellijke ingang (per 27 september 1943) voorlopig uitgesloten van deelname aan de visverdeling op de afslag. Dit betekende in feite een beroepsverbod of een ernstige belemmering van zijn nering. * **Vervolg:** De zaak wordt geëscaleerd naar de Burgemeester van Amsterdam voor verdere disciplinaire of strafrechtelijke maatregelen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] Otto 23/5 PM [Turflijst] <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> | | | [Midden] Averwijzing 150...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)