J. Helleganger

Brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** De heer J. Helleganger, een ondernemer gevestigd aan de Ten Katestraat 67, verzoekt de directeur van het Marktwezen om de doorgang tussen de marktkramen te verplaatsen. De doorgang bevindt zich op dat moment voor huisnummer 65, maar de schrijver wil deze graag voor zijn eigen zaak op nummer 67 hebben. * **Argumentatie:** Hij voert aan dat zijn eigen zaak baat heeft bij de doorgang (waarschijnlijk voor de loop van klanten of laden/lossen) en dat het pand op nummer 65 momenteel leegstaat, waardoor een doorgang daar minder noodzakelijk is. * **Vorm:** De brief is getypt op zakelijk briefpapier met een duidelijke indeling. De ondertekening geschiedt "p/p" (per procura), wat erop wijst dat iemand anders namens de eigenaar heeft getekend. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd Nederlands, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van "den", "tusschen", "Weled. Heer").

Officieel ambtelijk bijblad/notitie (Algemene Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het betreft een negatief ambtelijk advies naar aanleiding van een verzoek van J. Helleganger. Het verzoek hield in om de ruimte (de 'doorloop') tussen de marktkramen ter hoogte van de panden Ten Katestraat 65-67 te veranderen. De adviseur stelt dat dit moet worden afgewezen, steunend op een rapport van de marktopzichter. * **Administratieve gang:** Het document toont de bureaucratische afhandeling. Het stuk wordt op 6 november doorgezonden, op 8 november van advies voorzien en op 14 november definitief afgehandeld of geparafeerd. De rode cijfers "27/123/2 M" wijzen op de uiteindelijke archivering in een specifiek dossier. * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch vooroorlogs ambtelijk cursief, goed leesbaar, met de kenmerkende afkorting "m.i." (mijns inziens).

Getypte officiële brief op briefpapier zonder voorgedrukt briefhoofd.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door dhr. J. Helleganger is ingediend op 3 november 1939. Het verzoek had betrekking op de indeling of toewijzing van marktplaatsen op de Ten Katemarkt. De directeur stelt dat de marktplaatsen vastliggen door middel van markeringen in de bestrating en dat hierop geen uitzondering kan worden gemaakt. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("daarin vervatte verzoek", "inwilliging", "d.d. 3 dezer"). Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "merkteekens"). De nadruk op het woord "niet" door middel van onderstreping onderstreept de definitieve aard van de beslissing. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 16/11-'39" geeft aan dat de brief een dag na de datering daadwerkelijk is verstuurd. De referentie "Zee. Mr. de Raes" bovenaan kan duiden op een behandelaar of een specifieke dossier-index.

Getypte brief (doorslag/kopie).

Dit document betreft een formele afwijzing van een verzoek ingediend door een burger (de heer Helleganger) bij de directie van een niet nader genoemde gemeentelijke instantie, zeer waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van het geschil betreft de indeling van de Ten Katemarkt. De schrijver hanteert een kordate, ambtelijke toon. Door het woord "niet" te onderstrepen, wordt de beslissing onherroepelijk gemaakt. De argumentatie is technisch van aard: de marktplaatsen liggen fysiek vast door markeringen ("merkteekens") in de bestrating, wat wijst op een gestandaardiseerd systeem van marktindeling waar niet incidenteel van kan worden afgeweken.

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

De brief is een gezamenlijk verzoek van twee marktkooplieden, J. Helleganger en J. Wagenaar, gericht aan de marktautoriteiten in Amsterdam. Beide heren hebben een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt: Helleganger op nummer 65 en Wagenaar op nummer 69. Het doel van de brief is het verkrijgen van officiële toestemming om van standplaats te ruilen. De taal is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor dergelijke administratieve verzoeken in de vooroorlogse periode. De adressen van de afzenders duiden op locaties in Amsterdam (Ten Katestraat in Oud-West en Afrikanerplein in Oost), terwijl hun werkplek zich in De Pijp bevond.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze korte, zakelijke brief verzoekt de heer (of mevrouw) J. Helleganger om een uitstel van drie maanden voor het gebruik van een standplaats op de Albert Cuypstraat in Amsterdam. De reden voor dit verzoek is de schaarste aan handelsproducten ("weinig goederen te krijgen"). De brief is formeel van toon ("Beleefd verzoek ik uw", "Hoogachtend"). De toevoeging "n.i. Insp." bovenin duidt waarschijnlijk op een ambtelijke notitie, mogelijk "naar inspecteur" of "niet inzien inspecteur", wat aangeeft dat de brief door een gemeentelijke instantie is verwerkt.

Ambtelijk bijblad/memo van de Gemeente Amsterdam.

* **Kern van de zaak:** Een marktkoopman, J. Helleganger, heeft verzocht om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt drie maanden onbezet te laten. * **Oorzaak:** Het document geeft een zeldzaam inkijkje in de economische gevolgen van de bezettingstijd (1941). De reden voor de afwezigheid is het gebrek aan handelswaar: "de geringe voorraden en toewijzingen van textielproducten". Door de distributie en schaarste in oorlogstijd hadden handelaren simpelweg niets meer te verkopen. * **Voorwaarde:** De gemeente Amsterdam stemt in met het verzoek, mits het wekelijkse marktgeld wordt doorbetaald. Dit was noodzakelijk voor de koopman om zijn rechten op de standplaats (de "vergunning") voor de toekomst te behouden. * **Administratieve route:** Het proces loopt via de Marktambtenaar (Moerkerken) naar de Controleur (De Boer), waarna het op 17 juli 1941 formeel wordt afgehandeld met een "modelbriefje".

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

In deze brief reageert de directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst op een verzoek van de heer J. Helleganger. Helleganger krijgt toestemming om gedurende drie maanden (van juli tot oktober 1941) afwezig te zijn van zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt. De brief benadrukt echter strikt de financiële verplichting: het marktgeld moet ondanks zijn afwezigheid wekelijks voldaan worden aan de marktambtenaar. De toon is zakelijk en bureaucratisch.

Getypte officiële brief/kennisgeving.

Deze korte zakelijke brief is een besluit op een verzoek van de heer J. Helleganger. Helleganger heeft op 3 juli 1941 verzocht om tijdelijk ontheven te worden van zijn plicht om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt in te nemen. De directeur gaat hiermee akkoord voor een periode van drie maanden. Een cruciale voorwaarde wordt gesteld: hoewel hij er zelf niet hoeft te staan, moet het marktgeld (de staanplaatsvergoeding) wel wekelijks worden doorbetaald aan de aanwezige marktmeester. Dit duidt op het strikte beleid rondom marktvergunningen; men wilde voorkomen dat plaatsen onbenut bleven zonder dat er inkomsten tegenover stonden, of dat vergunninghouders hun rechten behielden zonder aan hun financiële verplichtingen te voldoen.

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE w.g.J.Vermeulen Voorzitter, w.g. P.C.Besanger Secretaris.

# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven]** BIJBLAD VAN: M. No. 25/01/1 1941 DOORGEZONDEN: 5/7-'41. **[Handgeschreven tekst links - Advies Controleur]** Aan J. Helleganger kan m.i. worden toegestaan om zijn plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat ge- durende drie maanden niet in te nemen. Helleganger moet echter zorg dragen, dat het ook tijdens zijn afwezigheid verschuldigde marktgeld, wekelijks w...