S. Blitz

Officiële brief / Kennisgeving

Deze brief is een formele aanzegging van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De essentie van het document is een voorgenomen intrekking van een marktvergunning. De heer S. Blitz wordt ervan beschuldigd zijn toegewezen standplaats op de Lindengrachtmarkt niet regelmatig te hebben bezet, wat een overtreding is van Artikel 11 van het toenmalige Reglement op de Markten. Opvallend is de procedurele zorgvuldigheid: hoewel er al een schriftelijke waarschuwing is geweest en de grond voor intrekking aanwezig is, krijgt de betrokkene de gelegenheid om gehoord te worden ("Alvorens hiertoe te besluiten") bij de inspecteur. De taal is ambtelijk en dwingend, typerend voor de vooroorlogse bureaucratie in Nederland (gebruik van "den Heer", "schriftelyke", "tusschen").

Administratieve kaart/oproep van de marktininspectie.

Dit document is een officiële administratieve kaart van de Amsterdamse marktinspectie uit het voorjaar van 1939. Het betreft een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer S. Blitz. De kern van de zaak is "het niet geregeld bezetten" van marktplaats nummer 37 op de Lindengracht. Uit de aantekeningen blijkt dat de heer Blitz een recidivist was op dit gebied; hij was in september 1938 al eerder aangesproken, waarbij hij beterschap had beloofd. Op de kaart staat genoteerd dat hij op 15 maart 1939 is verschenen (of bezocht), waarna de inspecteur noteert dat de koopman heeft toegezegd vanaf 21 maart zijn plek weer structureel te zullen innemen. De kaart is vervolgens intern doorgeleid naar een "Hr de Wolff" ter kennisneming.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en Toon:** Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in de vroege 20e eeuw. De toon is beleefd en verzoekend. * **Inhoud:** De afzender, S. Blitz, reageert op een officiële waarschuwing van de Dienst van het Marktwezen. Hij had zijn vaste standplaats op de Dapperstraat (zaterdagavondmarkt) niet regelmatig bezet. Hij geeft als reden de hoge kosten en tegenvallende verkopen gedurende de wintermaanden. Hij kondigt aan deze winter geen gebruik te maken van de plek, maar verzoekt om zijn rechten op de plaats (of een alternatieve plek) vanaf half maart 1940 te behouden. * **Administratieve context:** De stempels en handgeschreven nummers bovenin duiden op de archivering binnen het gemeentelijk apparaat van Amsterdam. De kanttekening "niet resp." is mogelijk een afkorting voor "niet respectievelijk" of een ambtelijke aantekening betreffende de afhandeling van het verzoek.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, S. Blitz, reageert op een officiële waarschuwing van het Marktwezen. Hij werd gewaarschuwd omdat hij zijn vaste staanplaats op de zaterdagavondmarkt in de Dapperstraat niet consequent bezette. * **Argumentatie:** Blitz voert economische redenen aan voor zijn afwezigheid: de hoge kosten en tegenvallende verkopen gedurende de wintermaanden maken het exploiteren van de kraam momenteel onrendabel. * **Verzoek:** Hij verzoekt formeel om zijn vaste plaats in het voorjaar (half maart 1940) weer te mogen innemen, of anders voorrang te krijgen bij de toewijzing van een eventuele andere plek. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer beleefde en formele ambtelijke stijl, passend bij de tijdgeest en de hiërarchische verhouding tussen de marktkoopman en de gemeentelijke instantie.

Administratieve notitie/correspondentie betreffende marktretributie.

Dit document bevat de administratieve afhandeling van een bezwaar door marktkraamhouder M. S. Blitz tegen een aanslag voor de retributie Warenwet (een heffing voor de handel in levensmiddelen). * **Kern van het geschil:** Blitz betwist de betaling van 1 gulden omdat hij in 1940 geen eetwaren zou hebben verkocht. * **Bevindingen:** Uit intern onderzoek blijkt dat Blitz in 1939 wel met vleeswaren op de markt stond, waardoor hij aanvankelijk in januari 1940 was aangemeld bij de inspectie. Echter, voor het jaar 1940 wordt bevestigd dat hij geen standplaats heeft bezet op de AC-markt. * **Resultaat:** Op basis van deze verificatie wordt geadviseerd hem ontheffing van de betalingsverplichting te verlenen. * **Terminologie:** De afkorting 'AC-markt' verwijst naar de Antonie Coenraadmarkt in Den Haag. 'v.k.h.' staat vermoedelijk voor verkoophouder of verkoop-handelaar.

Ambtelijk bijblad/notitiekaart betreffende marktvergunningen.

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een aanvraag voor een marktplaats door M.S. Blitz op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is dat Blitz in april 1940 van de wachtlijst is verwijderd omdat hij een aangeboden vaste plek weigerde. Volgens de reglementen mocht hij daarom zes maanden lang (tot 24 oktober 1940) niet opnieuw worden ingeschreven. In juli 1940 dient hij echter een nieuw verzoek in. Er ontstaat een interne discussie tussen ambtenaren: 1. **De Haan** adviseert aanvankelijk negatief op basis van het rapport van de Chef Marktopzichter en de zesmaandentermijn. 2. Een andere functionaris (mogelijk de auteur van de kantlijnnotitie) merkt op dat Blitz de eerdere plek mogelijk weigerde omdat hij op dat moment naar Rotterdam verhuisde. Als dat de reden was, zouden de standaardbezwaren niet moeten gelden en verdient de zaak een heroverweging. 3. Er wordt uiteindelijk gevraagd om een hernieuwd onderzoek naar de geloofwaardigheid van de verklaring van Blitz.

Administratieve notitie / ambtelijk memorandum (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een ambtelijke notitie betreffende de marktvergunningen van een zekere S. Blitz in Amsterdam. Uit de tekst valt op te maken dat Blitz twee marktplaatsen toegewezen heeft gekregen: één in de Dapperstraat (nummer 27) en één op het Waterlooplein (nummer 48a). Op 25 september 1940 is Blitz officieel gewaarschuwd omdat hij zijn standplaats in de Dapperstraat onvoldoende gebruikte. Er schijnt door Blitz een verzoek te zijn ingediend (de aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar het kan gaan om behoud van beide plaatsen of een vrijstelling van de aanwezigheidsplicht). De ambtenaar (ondertekend als 'deHaer' op 1 oktober 1940) adviseert negatief over dit verzoek. De instructie is streng: Blitz moet worden medegedeeld dat hij de verplichting heeft om minimaal één keer per week op de Dapperstraat te staan, op straffe van intrekking van zijn vergunning voor die plek. De paraaf van 4 oktober 1940 lijkt de definitieve afhandeling of goedkeuring van dit advies te markeren. De diagonale notitie "Sport" verwijst vermoedelijk naar de aard van de handel (sportartikelen of kleding).

Administratieve staat/overzicht van standgeldbetalingen.

Het document is een interne administratieve verantwoording van geïnde standgelden voor de markt aan de Gaaspstraat. De essentie van de tekst is het vastleggen van een verschuiving in betalingsregime: marktkooplieden die voorheen per half jaar betaalden op andere Amsterdamse markten, zijn in november 1941 overgegaan op "losse" (dag- of week-) betalingen op deze specifieke locatie. De kolommen tonen tarieven (f 0,60 en f 0,15), waarbij de totaalbedragen per regel een veelvoud hiervan zijn (bijv. f 0,30 voor twee dagen, f 0,60 voor vier dagen). De viercijferige nummers in de kolom 'tijdvak' refereren naar de opeenvolgende kwitantienummers die aan de kooplieden zijn uitgereikt.

Handgeschreven ambtelijke memo/adviesrapport.

Dit document is een ambtelijk advies over een verzoek van ene S. Blitz. De tekst suggereert dat Blitz een verzoek heeft ingediend voor een vrijstelling van marktverplichtingen op maandag. De behandelend ambtenaar merkt op dat Blitz een actieve koopman is op de Lindengracht en ook op de Westerstraat zou kunnen staan. De werkelijke reden voor zijn verzoek is echter dat hij op maandag in een bakkerij werkt. De ambtenaar adviseert negatief over het verzoek. De aantekening in de marge bevestigt dat er een standaardbrief ("modelbriefje") is verstuurd waarin de afwijzing formeel aan Blitz is medegedeeld.

Marktregister / Lijst van kooplieden.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat essentiële gegevens voor marktbeheer: persoonsgegevens, woonadres (vaak met verdieping aangeduid in Romeinse cijfers), de specifieke marktlocatie (gecodeerd met letters: U=Uilenburg, N=Nieuwmarkt, W=Waterlooplein, Z=Zwanenburgwal) en het handelsproduct. * **Demografie:** Veel namen in de lijst (zoals Agsteribbe, Blitz, Brilleman) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam in die tijd. De woonadressen (Weesperstraat, Jodenbreestraat, Rapenburg) bevestigen dat deze kooplieden grotendeels in de toenmalige Jodenbuurt woonden. * **Handel:** Er is een duidelijke verdeling tussen 'kleeding' (vaak tweedehands of tricotage) en 'levensmiddelen' (fruit, haring, zuurwaren, suikerwerken). Opvallend is de vermelding "Alc. vrije dranken" bij S. Blitz, wat duidt op de opkomst van de geheelonthoudersbeweging of specifieke regelgeving voor drankverkoop op de markt.

Brief op zakelijk briefpapier.

Deze brief is een zakelijk verzoek van J.J. Griffioen aan de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. Griffioen meldt dat hij door de *Wirtschaftsprüfstelle* (een instantie van de Duitse bezetter) is aangesteld als 'Treuhänder-liquidateur' voor vijf specifieke firma's: L. Meents, H. Meents, Gebroeders Meents, S. Pront en S. Blitz. Het doel van de brief is om de huurbetalingen voor deze ondernemingen stop te zetten per 1 juni 1942. Dit suggereert dat de fysieke activiteiten van deze bedrijven op de markt werden beëindigd als onderdeel van het liquidatieproces. De namen van de firma's (Meents, Pront, Blitz) wijzen erop dat dit van oorsprong Joodse ondernemingen waren.

# TRANSCRIPTIE G. Blitz Waterlooplein 57 I Amsterdam. Amsterdam, 25 April 1940 Den Heer Directeur van het Marktwezen Amsterdam. WelEd. Gestr. Heer. Ondergetekende verzoekt beleefd vergunning voor het plaatsen op de Markt, Waterlooplein en Dapperstraat van de eigen stal, omdat de tijd te slecht is om te huren. In de zomer kost zulks f 3.50 per week en 's winters f 2.- per week. Hopende ten spo...

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 26768/1 1940 DOORGEZONDEN: 27/9 [handgeschreven] [Rechtsboven:] 799 [Hoofdtekst:] S. Blitz pl 27 Dapperstraat 25/9 '40 gewaarschuwd om geregeld van plaats gebruik te maken. Heeft ook plaats 48a Waterlooplein. [Diagonaal geschreven:] Sport [onderstreept] Het verzoek van S. Blitz dient m.i. te worden afgewezen. Aan S. Blitz moet m.i. word...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie / ambtelijk memorandum (Model No. 14, Algemene Zaken). * **Datum:** 25 september 1940 t/m 4 oktober 1940. * **Betrokkene:** S. Blitz. * **Locaties:** Dapperstraat (plaats 27) en Waterlooplein (plaats 48a), Amsterdam. * **Kenmerken:** Gedrukte kop ("BIJBLAD VAN"), stempels, handschrift in inkt, rode pen en potlood.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medisch attest / doktersbriefje. * **Datum:** 12 juni 1939. * **Auteur:** Dr. S. (Salomon) Blitz. * **Adres afzender:** Zuider Amstellaan 188, Amsterdam. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Gedrukt briefpapier met handgeschreven invulling in inkt.

# TRANSCRIPTIE No 26/82/1 M. 1939 22/12 S. Blitz. A’dam 21 December 1939 Waterlooplein 57 I Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen Amsterdam. WelEd. Gestr. Heer. In aansluiting op Uwe waarschuwing wegens het...